ESMÂ İLE AHLAKLANMAK - 13 EL-KAVİYY, EL-METÎN, EL-VELİYY, EL-HAMÎD

*Can Dostlar!*

Bugün de nasip olursa Esmâ’dan, dalgaların gönül sahilimize getirdiği incilerden *el-Kaviyy, el-Metîn, el-Veliyy ve el-Hamîd* isimlerini, elimizin ve dilimizin yettiği nispette işlemeye çalışacağız.

Çaba bizden, yardım ise her zaman olduğu gibi Âlemlerin Rabbindendir.

Esmâü’l-Hüsnâ, Rabbimizi tanıtan en güzel kapılardır. Fakat bu kapılardan girerken unutmamamız gereken önemli bir ölçü vardır: Allah’ın isimleri Allah’a mahsustur. Kul, Allah gibi güçlü, Allah gibi sarsılmaz, Allah gibi dost ve yardımcı, Allah gibi hamde layık olamaz. Fakat kul, Rabbini bu isimlerle tanıdıkça kendi haddini bilir; gücünü zulme değil iyiliğe, dostluğunu çıkara değil hakka, şükrünü sadece dile değil hayata taşımaya çalışır.

Bugün üzerinde duracağımız bu dört güzel isim bize şu hakikati hatırlatır:

**Allah Kaviyy’dir; kul gücünü zulme değil, adalete kullanır.
Allah Metîn’dir; kul dayanağını geçici güçlerde değil, Rabbinde arar.
Allah Veliyy’dir; kul dostluğunu haktan, merhametten ve sadakatten yana kurar.
Allah Hamîd’dir; kul nimeti kendinden bilmez, hamd ve şükürle taşır.**

## EL-KAVİYY: GÜCÜN GERÇEK SAHİBİ RAB

*El-Kaviyy*, mutlak güç sahibi olan, kudreti eksilmeyen, hiçbir şey karşısında zayıf düşmeyen Allah demektir.

İnsan dünyada bazen güçlü olduğunu zanneder. Bedeni güçlüdür, malı çoktur, makamı vardır, çevresi kalabalıktır, sözü dinlenmektedir. Fakat insanın gücü sınırlıdır. Bugün var olan güç, yarın azalabilir. Gençlik gider, sağlık zayıflar, makam değişir, servet elden çıkar, kalabalıklar dağılır.

Rabbimizin gücü ise eksilmez, zayıflamaz, tükenmez.

Kur’an’da şöyle buyrulur:
*“Şüphesiz rızık veren, sağlam kuvvet sahibi olan ancak Allah’tır.”*
(Zâriyât, 51:58)

Bu ayet, kulun kalbine büyük bir ölçü koyar. Rızkı veren de Allah’tır, gücü veren de Allah’tır. İnsan sahip olduğu imkânı kendi mutlak gücü gibi görmemelidir.

El-Kaviyy’i tanıyan kul, gücü eline geçirdiğinde haddi aşmaz. Çünkü güç, insanı ya şükre götürür ya da kibre sürükler. Gücünü Allah’ın emaneti bilen kişi, onunla mazlumu ezer mi? Yetimin hakkına uzanır mı? Zayıfı hor görür mü? Sözünü kırıcı, elini haksız, makamını baskıcı hâle getirir mi?

Güç ahlâkla birleşirse rahmet olur.
Güç adaletle birleşirse güven olur.
Güç merhametle birleşirse sığınak olur.
Fakat güç kibirle birleşirse zulüm olur.
Kur’an bize açık bir ölçü öğretir:

*“Bir topluluğa olan kininiz sizi adaletsizliğe sevk etmesin. Adaletli olun; bu, takvaya daha yakındır.”*
(Mâide, 5:8)

El-Kaviyy’i tanıyan insan, gücü haklı çıkmak için değil, hakkı ayakta tutmak için kullanır. Kendisine verilen kuvveti başkasını susturmak, ezmek, korkutmak ve sindirmek için değil; adaleti, iyiliği ve emaneti korumak için kullanır.

Bugün kendimize soralım:
*Bana verilen gücü, Allah’ın emaneti olarak mı taşıyorum; yoksa insanlara üstünlük aracı mı yapıyorum?*

## EL-METÎN: SARSILMAZ KUDRET SAHİBİ RAB

*El-Metîn*, kudreti sağlam, hükmü sarsılmaz, gücü gevşemeyen, hiçbir şey karşısında acze düşmeyen Allah demektir.

İnsan dayanak arar. Bazen malına dayanır, bazen makamına, bazen çevresine, bazen aklına, bazen de kendi planlarına güvenir. Elbette insan çalışmalı, tedbir almalı, sebeplere sarılmalıdır. Fakat sebeplerin tamamı sınırlıdır. Asıl dayanılacak olan Rabbimizdir.

Kur’an’da şöyle buyrulur:
*“Allah dilediğine lütufta bulunur. Allah büyük lütuf sahibidir.”*
(Bakara, 2:105)
Ve yine Rabbimiz, kendisine güvenen kullarına şu ölçüyü verir:

*“Kim Allah’a tevekkül ederse, O ona yeter.”*
(Talâk, 65:3)

El-Metîn’i tanıyan insan, geçici güçlere aldanmaz. Çünkü dünya dayanakları bazen insanı yarı yolda bırakabilir. Sağlık zayıflayabilir, dostlar azalabilir, imkânlar daralabilir, yollar kapanabilir. Fakat Rabbimizin kudreti sarsılmaz.

Bu isim, kula derin bir güven verir.
Zor zamanda yıkılmamayı öğretir.
Darlıkta ümitsizliğe düşmemeyi öğretir.
Kalabalıklar dağılsa bile Allah’a dayanmayı öğretir.

İnsanların desteği azalsa bile doğru bildiği yolda sabırla yürümeyi öğretir.

El-Metîn’i tanıyan kul, güvendiği şeyleri gözden geçirir. Kalbini geçici şeylere bağlamaz. Elinden geleni yapar; fakat son sözü Allah’ın söylediğini bilir.

Bugün kendimize sormalıyız:

*Ben hayatımı sarsılacak şeylerin üzerine mi kuruyorum, yoksa sarsılmaz kudret sahibi Rabbime mi dayanıyorum?*

## EL-VELİYY: GERÇEK DOST VE YARDIMCI RAB

*El-Veliyy*, dost, koruyucu, yardımcı, kuluna yakın olan ve onu gözeten Allah demektir.

İnsan hayatta dost arar. Kendisine güvenilecek bir kapı, sığınılacak bir gönül, zor zamanda yanında duracak bir el ister. Fakat bütün dostlukların en sağlamı, Allah’ın dostluğudur. Çünkü insanların desteği sınırlı, Allah’ın yardımı sınırsızdır.

Kur’an’da şöyle buyurulur:
*“Allah iman edenlerin velisidir; onları karanlıklardan aydınlığa çıkarır.”*
(Bakara, 2:257)

Bu ayet, el-Veliyy isminin hayatımıza bakan yönünü çok güzel gösterir. Allah’ın dostluğu, insanı karanlıkta bırakmaz. Cehaletin, zulmün, şirkin, haksızlığın, korkunun ve umutsuzluğun karanlığından aydınlığa çıkarır.

El-Veliyy’i tanıyan kul, dostluklarını da gözden geçirir.

Ben kimin dostuyum?
Hakkın mı, çıkarın mı?
Mazlumun mu, zalimin mi?
Adaletin mi, tarafgirliğin mi?
Merhametin mi, kibrin mi?

Kul, Allah’ı veli bilirse dostluğunu da Allah’ın razı olduğu ölçüye göre kurar. Çünkü Allah’ın dostluğunu arayan kişi, zulmün sofrasında yer aramaz. Haksızlığı alkışlamaz. Yakını yanlış yaptığında onu körü körüne savunmaz. Sevmediği biri doğru söylediğinde onu yok saymaz.

Rabbimiz şöyle buyurur:

*“Sizin veliniz ancak Allah’tır, O’nun elçisidir ve iman edenlerdir.”*
(Mâide, 5:55)

Bu ayet bize dostluğun iman, sorumluluk ve hak ölçüsüyle kurulması gerektiğini hatırlatır.

El-Veliyy’i tanıyan insan, başkaları için de güvenilir bir dost olmaya çalışır. Dostluk sadece güzel günde yanında bulunmak değildir. Zor zamanda terk etmemek, hakkı incitmeden söylemek, emaneti korumak, dua etmek, gönül almak ve gerektiğinde kardeşini yanlıştan çevirmeye çalışmaktır.

Bugün kendimize soralım:
*Ben dostluğumu Allah’ın razı olduğu ölçüye göre mi kuruyorum, yoksa çıkar ve tarafgirlik üzerine mi?*

## EL-HAMÎD: HAMDE LAYIK OLAN RAB

*El-Hamîd*, her türlü övgüye layık olan, bütün nimetlerin gerçek sahibi, yaptığı her iş hikmetli ve güzel olan Allah demektir.

İnsan nimete kavuştuğunda çoğu zaman kendisini öne çıkarır. “Ben kazandım, ben başardım, ben yaptım” demeye başlar. Elbette insan gayret eder; fakat gayret edecek gücü de Allah verir. Akıl Allah’tandır, beden Allah’tandır, zaman Allah’tandır, imkân Allah’tandır, nefes Allah’tandır.

Bu yüzden hamd yalnız dilde söylenen bir kelime değildir. Hamd, nimetin sahibini bilmek ve nimeti O’nun razı olacağı şekilde kullanmaktır.

Kur’an’da şöyle buyrulur:
*“Ey insanlar! Siz Allah’a muhtaçsınız. Allah ise Ganî’dir, Hamîd’dir.”*
(Fâtır, 35:15)

Bu ayet, insanın hakikatini gösterir. Biz muhtacız; Rabbimiz ise hiçbir şeye muhtaç değildir. Biz verilenle yaşarız; O verendir. Biz eksiliriz; O eksilmez. Biz unuturuz; O unutmaz.

El-Hamîd’i tanıyan kul, nimeti kendinden bilmez.

Sağlığı varsa hamd eder.
Rızkı varsa hamd eder.
Ailesi varsa hamd eder.
İmanı varsa hamd eder.
Tövbe kapısı açıksa hamd eder.

Bir hayra vesile olmuşsa yine hamd eder.
Fakat hamd sadece sözde kalmamalıdır. Dil “Elhamdülillah” derken, hayat nimete nankörlük ediyorsa orada eksik vardır.

El-Hamîd’i tanıyan insan, nimeti israf etmez. Rızkı harama taşımaz. Bilgiyi kibir aracı yapmaz. Makamı zulme çevirmez. Kalemi fitneye kullanmaz. Kendisine verilen her imkânı şükür ve sorumluluk bilinciyle taşımaya çalışır.

Kur’an’da şöyle buyrulur:
*“Şükrederseniz elbette size artırırım.”*
(İbrâhîm, 14:7)

Şükür, nimetin sahibini bilmek; hamd ise o sahibin bütün övgüye layık olduğunu kalp, dil ve hayatla kabul etmektir.

Bugün kendimize soralım:
*Dilimle hamd ettiğim nimetleri, hayatımda şükür ve sorumlulukla taşıyor muyum?*

## GÜÇ, DAYANAK, DOSTLUK VE HAMD BİLİNCİ

*Can Dostlar!*

Bugün üzerinde durduğumuz bu dört güzel isim, hayatımızın her alanına ölçü koyar.

*Bir kez daha özetlemek gerekirse:*

*El-Kaviyy* bize gücün gerçek sahibinin Allah olduğunu öğretir. Kula düşen, gücü zulme değil adalete, baskıya değil iyiliğe kullanmaktır.
*El-Metîn* Rabbimizin sarsılmaz kudret sahibi olduğunu bildirir. Kula düşen, geçici dayanaklara aldanmadan Rabbine güvenmektir.
*El-Veliyy* Allah’ın gerçek dost ve yardımcı olduğunu hatırlatır. Kula düşen, dostluğunu hak, adalet, merhamet ve sadakat üzerine kurmaktır.
*El-Hamîd* hamde layık olanın yalnız Allah olduğunu gösterir. Kula düşen, nimeti kendinden bilmemek, hamdi şükür ve güzel ahlâkla hayata taşımaktır.

Unutmayalım:

*Allah güçlüdür; kul gücüyle zorbalık yapmaz.*
*Allah sarsılmaz kudret sahibidir; kul geçici güçlere aldanmaz.*
*Allah velidir; kul dostluğunu haktan yana kurar.*
*Allah hamde layıktır; kul nimeti şükürle ve iyilikle taşır.*

Esmâ ile ahlaklanmak; Rabbimizin güzel isimlerini yalnız dilde anmak değil, o isimlerin bize öğrettiği kulluk bilincini hayata taşımaktır.

Rabbimiz bizleri; gücünü adaletle kullanan, dayanağını Rabbinde bulan, dostluğunu hak üzere kuran, nimetleri hamd ve şükürle taşıyan kullarından eylesin.

*Esmâullâh ahlâkı ile ahlaklanma gayreti içinde olan gönül dostlarına selam olsun.*

*“Esmâ ile Ahlaklanmak”ta yeniden buluşmak üzere.*

*Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!*

Okunma Sayısı: 199