BENİM KNİDOSUM (2)

Foto : Knidos -1960.lı yıllar..
         Bağlar bahçeler,tarlalar..
   Hiç unutamıyorum  Knidos'a ilk adım atışımızı..
   Şaşırmıştık.. 
   Hiç bu kadar  C i n i b i z - C a v u r   daşını bir arada görmemiştik..
   Biz Datçalılar  tarihi ,yaşı ,başı ne olursa olsun..Her antik-tarihi daşa  Cavur daşı veya  C i n i b i z - d a ş ı   derdik.
   Sonradan yaptığım araştırmalarda öğrendim ki..
   Doğu Roma (Bizans ) döneminde  Datça yarımadası  Cenevizlilere kiraya verilmişti..Yani bir anlamda  Ceneviz kolonisiydi..
Mesela -İstanbul,G a l a t a  semti gibi..
Cenevizliler hem savaşçı hem ticaret ehliydi..Türkler bu dönemde  Datçaya  doğru intikal etmeye başlamış olmalılar..
   Sındı köyünün  eski yolu sapağının mahalli adı bile  "C e n e v i z "  dir.
 Biz Datçalılar Ceneviz adını Datçalılaştırmış C i n i b i z   yapmıştık..
Cenevizliler ticaret ehli olduğu için  halen daha  ticarete,zanaate yatkın çocuklara  "C i n i b i z - g i b i - ç o c u k ! " deriz..
Mesela "ç u k u r u n  - a d a m ı " Mesudiyelilerde  Cinibiz gibidir..
İlginçtir.  Sındı köyü eski antik yolu sapağında  pek ortodoks kilisesine benzemeyen  bir Kilise kalıntısı vardır.
 Belki de .. Ceneviz döneminden kalma bir Katolik  kilisesidir..Bilmediğimiz konularda   ahkam kesmek  istemezüükk..
 Reşadiye okulunda 4.ncü ve beşinci sınıflar bir arada  okurdu..Sınıf dediysek uzunca enli bir masa ve etrafında oturduğumuz taburelerden ibaretti..
Birde..
duvarda kocaman bir T ü r k i y e  haritası..
Örtmenlerimiz ikiside  yakın bir geçmişte hakkın rahmetine kavuşmuş olan, Köy Enstitüsü uzantısı  örtmen  okulu mezunu ,Betçeli (Yaka köylü ) değerlilerimiz   H ü s e y i n -Y a v u z  ve  M u s t a f a -Ö z e r 'di.
  İlkokul  1,2,3.ncü  sınıflarda aynı koşullarda başkaca büyücek bir odada okuyorlardı..
 Örtmenlerimizin her ikisi P e t r i u m (B e t ç e -B e d y e ) taraflarından oldukları için  T e k i r 'i (Knidos) biliyorlardı.
kafaya takmışlardı..
Bizi illa da  Yazı köy Tekirindeki c a v u r -d a ş l a r ı ile, Knidos antik kentiyle tanıştıracaklardı..
 O yıllarda zaman uzun, yollar daha da uzundu..Topraktı,taştı, dardı, büklüm büklümdü.. Beş saatte katedilen Marmaris-Datça arasındaki taşlı topraklı büklüm büklüm ,daracık, A t m ı ş -a l t ı   bük ile tanışanlarımız vardı .
Ama  Betçe  yolları ile tanışanımız azdı.. Çünkü  S ü l e y m a n i y e -N a h i ye s i 'nin kalıntısı olan B e t ç e   köyleri biz Elelilere (Ali ağa-Elaki-Reşadiye) ters istikametteydi..
Yaşlılardan bile oralara merak edip giden azdı..
Ancak hatırı sayılır önemli kişilerin  A h r e t l i k  veya A s k e r  - a r k a d a ş ı gibi  bildik kişilerin  düğün bayramı olacakta.. Evinden ölü çıkacakta.. Oralara gitmek zahmetine katlanılacak..
  Ama betçelilerin  biz Elelilere(Reşadiye ) elleri   mahkumdu.
.Çünkü  1937 yılında yapımı tamamlanan eski ana yol  Reşadiye içinden geçiyordu..
  Yegane ulaşım aracı olan  tehlikeli yolların fatihi külüstür Cipler zorunlu olarak Reşadiye 'den  geçerken ,içindeki yolculara  Betçelilere  y a b a n c ı   gibi bakardık..
 2026  yılının  rahat koltuklarına oturup.. Ahkam kesmek kolay..
Şimdi bu anlattıklarım  masal gibi,şaka gibi geliyor ..
 Ama..
 Ö y l e y d i ..
(sürecek)

04-04-2026  Y.Ziya Özalp

Okunma Sayısı: 219