Zamanın Durduğu Yerde Bir Anadolu Ritüeli: Hızırşah’ın Hacetevi

Datça denince akla ilk gelen genelde masmavi koylar, badem çiçekleri ve Can Yücel’in şiirleridir. Ancak Yarımada’nın kalbine, Hızırşah Köyü’ne doğru biraz içerilere saptığınızda, turizm broşürlerinin yazmadığı, zamanın adeta büküldüğü bambaşka bir coğrafya karşılar sizi. Burası, sadece eski taş evlerin değil, asırlık inançların ve insan ruhunun şifa arayışının da hâlâ nefes aldığı bir yerdir. İşte o gizemli duraklardan biri; yerel halkın deyimiyle *Hacetevi, yani antik adıyla bir **İstihare (uykuya yatma)* alanı.
Modern dünya bize her şeyin cevabını Google’da aramayı, hızı ve durmaksızın tüketmeyi dayatıyor. Oysa Hızırşah’ın o rüzgarlı tepesindeki mekân, insanlığın en eski şifa yöntemlerinden birini hatırlatıyor: *Durmayı, inzivayı ve kendi içine bakmayı.*
Denizden 350 Metre Yüksekte, 70 Metrekarelik Bir Sığınak
Hacetevi’ne ulaşmak, modern dünyanın gürültüsünü de kelimenin tam anlamıyla aşağıda bırakmak demek. Deniz seviyesinden tam *350 metre yükseklikte bir tepede* yer alan bu mistik alan, Datça’nın o vahşi ve büyüleyici doğasına yukarıdan bakıyor. Yükseldikçe hafifleyen hava, buraya adım atan insanın omuzlarındaki yükleri de hafifletiyor sanki.
Tepenin zirvesine ulaştığınızda ise sizi devasa bir yapı değil, topu topu *70 metrekarelik mütevazı bir alan* karşılıyor. Dünyanın tüm keşmekeşine, insanın bitmek bilmeyen hırslarına inat; sadece 70 metrekarelik bir sessizlik odası burası. Fakat bu dar alan, içine sığdırdığı asırlık umutlar, dualar ve rüyalarla aslında uçsuz bucaksız bir evrene dönüşüyor.
Antik Çağdan Bugüne Uzanan Bir Köprü
Hacetevi’nin hikâyesi aslında ne dün başladı ne de birkaç yüzyıl önce. Burası, Antik Yunan’daki Asklepion sağlık merkezlerinde uygulanan *"inkübasyon" (tapınak uykusu)* geleneğinin İslamileşmiş ve Anadolu irfanıyla harmanlanmış bir devamı niteliğinde. Antik çağda insanlar çaresiz hastalıklara şifa bulmak ya da geleceğe dair bir işaret almak için bu yüksek tapınaklarda uykuya yatarlardı. Hızırşah’taki Hacetevi de tam olarak bu amaca hizmet ediyor.
Bölge halkı için bu 350 metrelik zirve; dünyevi dertlerden arınıp, niyet edip, rüyalar aracılığıyla "öte alemden" ya da bilinçaltının derinliklerinden bir çıkış yolu arama yeri. Evlenmek isteyip hayırlı bir kısmet arayanlar, amansız hastalığına şifa dileyenler, kayıplarını bulmak isteyenler... Herkes heybesinde kendi niyetini taşıyarak tırmanıyor bu tepeye.
> *"Psikolojinin bugün 'bilinçaltı' dediği şeye, Hızırşah’ın bilgeleri yüzyıllardır 'malum olmak' diyor. Belki de Hacetevi, insanın modern dünyanın gürültüsünden kaçıp o 70 metrekarelik izole alanda kendi iç sesini duyabildiği ilk ve son sığınaktır."

Modern İnsanın Hacetevi İhtiyacı
Bugün kaygı bozukluklarıyla, geleceğe dair bitmek bilmeyen endişelerle boğuşan biz şehirli insanlar için Hızırşah’taki bu gelenek çok şey söylüyor. Bizler antidepresanlarda, kişisel gelişim seanslarında ya da meditasyon uygulamalarında neyi arıyorsak, Anadolu insanı onu bu tepenin sessizliğinde, bir hırkaya sarılıp uykuya yatarak bulmuş.
Hızırşah Köyü’ndeki Hacetevi, sadece korunması gereken bir kültürel miras değil; aynı zamanda insanın kendi ruhuyla barışma mekanizmaları kurabildiğinin canlı bir kanıtı. Datça’ya yolunuz düşerse, sadece denizine ve güneşiyle yetinmeyin. Hızırşah’a uğrayın, 350 metre yüksekteki o tepeye çıkın ve o 70 metrekarelik kutsal sessizliğin rüzgarını dinleyin. Kim bilir, belki de uzun zamandır aradığınız o sorunun cevabı, orada uyuyacağınız birkaç saatlik bir uykunun rüyasında gizlidir.
Çünkü bazen doğru yolu bulmak için tek ihtiyacımız olan şey; gözlerimizi dünyaya kapatıp, içeriye açmaktır.

Okunma Sayısı: 171