MUĞLA TÜRKÜLERİ(27) ÇAYA DÜŞTÜ TUTAMADIM KOLUNU

           (ÜMMÜ’M TÜRKÜSÜ)

Çaya düştü tutamadım kolunu
Irak gitti bilemedim yolunu,
Kadir mevlam kısmet etmiş ölümü

***

Kuruyası çaylar nerelere attın
Ümmü’mü , suna boylu yârimi

***

Su yüzünde yüzüp gider bürgüsü,
On sekizdir sırma saçın örgüsü,
Bu güzellik sana hakkın vergisi,

***

Akmayası çaylar nerelere attın
Ümmü’mü suna boylu yârimi

***

Kadı geldi mahkemeler kuruldu
Konu komşu mahkemelerde yoruldu
İfadeler müstantikten (*)soruldu

***

Kudurası çaylar nerelere attın
Ümmü’mü, suna boylu yârimi

***

Davulcusu kaya gibi dolaşır
Düğüncüsü koyun gibi meleşir
Kara haber köye çabuk ulaşır

***

Körolası çaylar nerelere attın
Ümmü’mü, suna boylu yârimi

Ege bölgesinin birçok ilinde bilinen ve söylenen bir türküdür. Türkünün asıl adı
ÜMMÜM TÜRKÜSÜ”dür.
Muğla ilinde değişik söylentiler vardır;
Öyküsü hemen hemen her ilde aynıdır. Ancak Aydınlılar Menderes nehrinde;
Manisalılar Gediz nehrinde,
Muğlalılar Dalaman çayında bu olayın yaşandığını savunur.
Muğla ilinde Dalaman ve çevre köylerinin sahibi Ümmü’nün babasıdır. Aynı köyden,
Ümmü’lerin yanında çalışan Ahmet adlı bir genç Ümmü7ye aşıktır.
Ümmü’nün güzelliği dillere destandır. Tüm zenginlerin gözü Ümmüdedir. Ancak Onun
gönlü Ahmet’tedir. Ahmet yalvarıp, yakarıp akrabalarını gönderip kızı istetir. Ama kızı çayın
öbür yakasındaki ağanın oğluna verirler.
Gelin alma günü gelip çatar. Gelini alıp çay üstünden, köprüden geçerken, nasıl
olduysa at ürker, gelini (Ümmü’yü) çaya düşürür. Ümmü çayda boğuşurken, bunu gören
Ahmet, geriden gelip, köprüden çaya atlar. Ümmü’yü kurtarmak için çok uğraşır ama
bulamaz.
Ancak, Ümmü’nün babası Ahmet’ten davacı olur. “Kızımı çaya Ahmet itti” der
Mahkemeler kurulur. Ahmet hapse atılır. Mahkemeler süresince hiç konuşmaz.
Mahkemenin penceresinde otururken, yukarıdaki türküyü söyler. Mahkeme kadısının evi
hapishaneye çok yakındır. Türküyü dinleyince Ahmet’in suçsuz olduğuna karar verip, Ahmet’i
bırakır.
Bu öykü Yeşilçam Sineması tarafından filme aktarılır. 2005 yılında da KANAL 7
tarafından Muğla ili sınırları içinde türkü filme alınır.
Türkünün ilk derleyicileri arasında Yusuf Ziya Demircioğlu’nun adı geçmektedir.

Okunma Sayısı: 108