ESMÂ İLE AHLÂKLANMAK - 6 EL-HÂFİD, ER-RÂFİ, EL-MUİZZ, EL-MÜZİLL

Can Dostlar!

Hayatımızın vazgeçilmez güzelliklerinden biri olması gereken Esmâ’dan bugün de gönül kâsemize düşenler; el-Hâfid, er-Râfi, el-Muizz, el-Müzill olacaktır.

Esmâü’l-Hüsnâ, yalnız dilimizle tekrar ettiğimiz güzel isimler değildir. Her bir isim, Rabbimizi tanımaya; Rabbimizi tanıdıkça da hayatımızı, ahlâkımızı ve duruşumuzu yeniden gözden geçirmeye çağırır.

Bugün üzerinde duracağımız bu dört isim, insana çok önemli bir ölçü kazandırır:

Allah alçaltır; kul kimseyi hor görmez.
Allah yükseltir; kul yüceliği makamda değil, Allah’ın rızasında arar.
Allah aziz kılar; kul izzetini haktan koparmaz.
Allah zillete düşürür; kul kibir, zulüm ve haksızlıktan sakınır.

İnsan çoğu zaman yükselmeyi makam, servet, şöhret, alkış ve kalabalıkla ölçer. Alçalmayı ise fakirlik, yalnızlık, güçsüzlük veya insanların gözünde küçük görülmek zanneder. Oysa Kur’an bize başka bir ölçü öğretir.

Allah katında yücelik, insanın dış görünüşüyle, servetiyle, soyuyla, makamıyla veya kendisini ne kadar güçlü gösterdiğiyle ölçülmez. Asıl değer; takvâda, adalette, doğrulukta, merhamette ve Allah’a karşı sorumluluk bilincindedir.

Rabbimiz şöyle buyurur:

“Ey insanlar! Şüphesiz Biz sizi bir erkek ve bir dişiden yarattık. Birbirinizi tanıyasınız diye sizi halklara ve kabilelere ayırdık. Allah katında en değerliniz, O’na karşı sorumluluk bilinci en güçlü olanınızdır.”
(Hucurât, 49:13)

Bu ayet, insanın sahte üstünlük iddialarını yıkar. Irk, soy, memleket, zenginlik, makam ve çevre; insanı Allah katında değerli kılan ölçüler değildir. Allah katında değer, insanın Rabbine karşı nasıl bir kul olduğuyla ilgilidir.

EL-HÂFİD: ALÇALTAN RAB

El-Hâfid, dilediğini alçaltan, kibir ve zulümle yükselmeye çalışanları hak ettikleri yere indiren Allah demektir.

Bu isim kula çok ciddi bir uyarı yapar: İnsan kendisini ne kadar yüksek görürse görsün, Allah’ın ölçüsünden kaçamaz.

Kur’an’da kıyamet için şöyle buyurulur:

“O, alçaltıcı ve yükselticidir.”
(Vâkıa, 56:3)

Bu ayet, insanın dünya ölçülerinin ahirette tersine dönebileceğini hatırlatır. Dünyada yüksek görünenler alçalabilir; dünyada hor görülenler Allah katında yükselebilir.

Demek ki insan, geçici dünya ölçülerine aldanmamalıdır.

Bir makam insanı yükseltmez; o makamda adaletli olmak insanı yüceltir.

Bir servet insanı değerli kılmaz; o serveti helal yoldan kazanıp hayra kullanmak değer kazandırır.

Bir kalabalık insanı haklı yapmaz; hakka bağlılık insanı değerli kılar.

El-Hâfid’i tanıyan insan, gücüne güvenip insanlara tepeden bakmaz. Çünkü bilir ki Allah dilerse yükseleni indirir, kibirleneni alçaltır, kendisini yenilmez sananı çaresiz bırakır.

Kur’an, böbürlenerek yürüyen insana şöyle seslenir:

“Yeryüzünde böbürlenerek yürüme. Çünkü sen ne yeri yarabilirsin ne de dağlara boyca ulaşabilirsin.”
(İsrâ, 17:37)

Bu ayet, insanı kendi sınırına çağırır.

Ey insan! Ne kadar güçlü olursan ol, yeri yaramazsın. Ne kadar büyüdüğünü zannetsen de dağlara ulaşamazsın. Öyleyse bu kibir niye?

Bugün kendimize sormalıyız:

Ben Allah’ın alçaltabileceği bir dünyada, hangi gücü kalıcı zannediyorum?

ER-RÂFİ: YÜKSELTEN RAB

Er-Râfi, dilediğini yükselten, kulunu derece derece yücelten Allah demektir.

İnsanı gerçek anlamda yükselten, insanların alkışı değil; Allah’ın rızasıdır. İnsanların gözünde büyük görünmek mümkündür. Fakat asıl mesele, Allah katında değerli bir kul olabilmektir.

Kur’an şöyle buyurur:

“Allah, içinizden iman edenleri ve kendilerine ilim verilenleri derecelerle yükseltir.”
(Mücâdele, 58:11)

Bu ayet, yükselişin ölçüsünü gösterir. İman, ilim, sorumluluk, adalet ve güzel amel insanı yüceltir.

Er-Râfi’yi tanıyan insan, yükselmek için haksızlığa başvurmaz. Başkasını ezerek, karalayarak, hakkını yiyerek, yalanla ve hileyle yükselmeye çalışmaz. Çünkü bilir ki gerçek yükseliş Allah’ın elindedir.

Bazen dünyada sessiz, gösterişsiz, kimsenin fazla fark etmediği insanlar vardır. Fakat onlar Allah katında değerlidir. Bir yetimin duasını alırlar. Bir yoksulun yükünü hafifletirler. Bir haksızlığa engel olurlar. Bir kırık kalbi onarırlar. Belki adları çok bilinmez; fakat Allah onların yaptığını bilir.

İşte gerçek yükseliş budur.

Er-Râfi’yi tanıyan kul, insanlara basamak gibi bakmaz. Herkesi geçilecek, kullanılacak, ezilecek biri olarak görmez. Çünkü yükselmek, başkalarını aşağı itmekle değil; Allah’ın razı olduğu bir hayat yaşamakla mümkündür.

Bugün kendimize soralım:

Ben yükselmeyi insanların gözünde mi arıyorum, Allah’ın rızasında mı?

EL-MUİZZ: İZZET VEREN RAB

El-Muizz, dilediğini aziz kılan, izzet ve onur veren Allah demektir.

Kur’an bize izzetin kaynağını açıkça bildirir:

“Kim izzet istiyorsa bilsin ki izzet bütünüyle Allah’ındır.”
(Fâtır, 35:10)

İzzet; insanın onurunu, haysiyetini ve değerini Allah’ın ölçüsünde korumasıdır. İzzet, kibir değildir. Kibir başkasını küçük görür; izzet ise insanı harama, yalana, zulme ve haksızlığa boyun eğmekten korur.

El-Muizz’i tanıyan insan, izzeti yanlış yerde aramaz.

Servette aramaz.

Makamda aramaz.

İnsanların alkışında aramaz.

Kalabalıkların desteğinde aramaz.

Kendi grubunun üstün gelmesinde aramaz.

İzzeti Allah’ın rızasında, hakka bağlılıkta, doğru sözde ve adaletli duruşta arar.

Rabbimiz şöyle buyurur:

“De ki: Ey mülkün sahibi Allah’ım! Sen mülkü dilediğine verirsin, dilediğinden de çekip alırsın. Dilediğini aziz kılar, dilediğini alçaltırsın. Hayır Senin elindedir. Şüphesiz Sen her şeye güç yetirensin.”
(Âl-i İmrân, 3:26)

Bu ayet, hem el-Muizz hem de el-Müzill isimlerinin hayatımıza bakan yönünü gösterir. Aziz kılan da Allah’tır, zillete düşüren de Allah’tır.

El-Muizz’i tanıyan insan, onurunu haksız kazanca satmaz. Makam için eğilip bükülmez. İnsanların hoşnutluğu için hakkı gizlemez. Dünyalık menfaat için Allah’ın ölçüsünü terk etmez.

Çünkü bilir ki Allah’ın aziz kıldığını insanlar değersizleştiremez. Allah’ın değer verdiğini dünyanın alkışı artırmaz, dünyanın kınaması azaltmaz.

Bugün kendimize sormalıyız:

İzzetimi Allah’ın rızasında mı koruyorum, yoksa insanların beğenisine mi teslim ediyorum?

EL-MÜZİLL: ZİLLETE DÜŞÜREN RAB

El-Müzill, dilediğini zillete düşüren, kibir, zulüm, haksızlık ve inkâr yolunda direnenleri alçaltan Allah demektir.

Bu isim insana ağır ama gerekli bir uyarı yapar. Çünkü insan bazen yükseldiğini zannederken aslında alçalır. Malı artar ama merhameti azalır. Makamı büyür ama adaleti küçülür. Sözü çoğalır ama doğruluğu eksilir. İnsanlar onu alkışlar ama Allah katındaki değeri düşer.

Asıl zillet, fakirlik değildir.

Asıl zillet, makam sahibi olmamak değildir.

Asıl zillet, insanların seni tanımaması değildir.

Asıl zillet; hakkı bildiği hâlde terk etmek, zulme razı olmak, kibirle yaşamak, emanete ihanet etmek ve Allah’ın ölçüsünü çıkarına göre eğip bükmektir.

Kur’an, münafıkların izzeti yanlış yerde aradıklarını bildirirken şöyle buyurur:

“Onlar, ‘Andolsun, Medine’ye dönersek, üstün olan zayıf olanı oradan mutlaka çıkaracaktır’ diyorlardı. Oysa izzet Allah’a, Elçisine ve müminlere aittir. Fakat münafıklar bilmezler.”
(Münâfikûn, 63:8)

Bu ayet bize şunu öğretir: İzzeti Allah’tan başka yerde arayan insan, sonunda zillete düşer. Çünkü geçici güçlere yaslanan kişinin dayanağı da geçicidir.

El-Müzill’i tanıyan insan, zillete götüren yollardan sakınır.

Kibirden sakınır.

Zulümden sakınır.

Haksızlıktan sakınır.

Yalandan sakınır.

Kul hakkından sakınır.

Dünyalık çıkar için hakikati satmaktan sakınır.

Bazen insanı alçaltan şey, başına gelen musibet değil; musibet karşısında Rabbinden kopmasıdır. Bazen insanı alçaltan şey, malının azlığı değil; az mal için haksızlığa yönelmesidir. Bazen insanı alçaltan şey, insanların onu önemsememesi değil; onun insanları küçümsemesidir.

Bugün kendimize soralım:

Beni Allah katında zillete düşürecek hangi alışkanlıkları terk etmeliyim?

YÜCELİK VE ALÇALIŞIN GERÇEK ÖLÇÜSÜ

Can Dostlar!

Bugün gönül kâsemize düşen bu dört güzel isim, bizi sahte ölçülerden kurtarmaya çağırır.

El-Hâfid bize, kibirle yükselmek isteyenleri Allah’ın alçaltabileceğini hatırlatır.

Er-Râfi gerçek yükselişin Allah’ın rızasında olduğunu öğretir.

El-Muizz izzetin Allah’tan geldiğini bildirir.

El-Müzill zillete götüren yolun kibir, zulüm ve haksızlık olduğunu gösterir.

Unutmayalım:

Allah alçaltır; kul kimseyi hor görmez.

Allah yükseltir; kul başkasını ezerek yükselmeye çalışmaz.

Allah aziz kılar; kul izzetini haksızlığa satmaz.

Allah zillete düşürür; kul kibir ve zulüm yolundan sakınır.

Yeryüzünde bazı insanlar yüksek koltuklarda oturur ama Allah katında düşmüş olabilir.

Bazı insanlar sade bir hayat yaşar ama Allah katında yücelmiş olabilir.

Bazı insanlar çok alkışlanır ama hakikatten uzaklaşmış olabilir.

Bazı insanlar sessizce iyilik eder, kimse bilmez ama Allah bilir.

Öyleyse yükselmek istiyorsak, insanları ezerek değil; Rabbimizin ölçüsüne yönelerek yükselmeliyiz.

Aziz olmak istiyorsak, izzeti Allah’tan başka kapılarda aramamalıyız.

Alçalmaktan korkuyorsak, fakirlikten değil; kibirden, haksızlıktan, yalandan ve zulümden korkmalıyız.

Esmâullâh ahlâkı ile ahlaklanma gayreti içinde olan gönül dostlarına selam olsun.

Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!

Okunma Sayısı: 89