DATÇA'DA BADEM HASADI BAŞLADI DATÇA BADEMİ SOFRALARA UZANAN YOLCULUĞUNA BAŞLADI

Datça'nın en önemli tarımsal ürünleri arasında yer alan bademde üreticiler, yaz sıcaklarının etkisini en aza indirebilmek için gün doğmadan bahçelere giriyor. Sabahın erken saatlerinde başlayan hasat, öğle sıcaklarının artmasıyla birlikte kabuk soyma ve kurutma çalışmalarıyla sürdürülüyor. Akşam serinliğinin başlamasıyla birlikte üreticiler yeniden bahçelere dönerek hasada devam ediyor.

Toplanan bademler önce yeşil kabuklarından ayrılıyor, ardından doğal yöntemlerle güneşte kurutularak satışa hazır hale getiriliyor. Datça'nın iklimi, toprağı ve geleneksel üretim yöntemleri sayesinde kendine özgü aroma kazanan bademler, hem iç piyasada hem de katma değerli ürün üreticileri tarafından yoğun ilgi görüyor.

Bu sezon üreticilerden alınan bilgilere göre yaklaşık piyasa fiyatları nurlu bademde kilogram başına 2 bin TL, ak bademde 850 TL ve sıra bademde ise 650 TL seviyelerinde seyrediyor.

BADEM BİTİ ÜRETİCİLERİN EN BÜYÜK SORUNLARINDAN BİRİ

Hasat devam ederken üreticilerin yakından takip ettiği en önemli konuların başında ise halk arasında "badem biti" olarak bilinen badem kaplanı (Monosteira unicostata) geliyor.

Son yıllarda Datça'daki badem bahçelerinde yaygın olarak görülen zararlı, yaprakların alt yüzeyinde beslenerek ağacın öz suyunu emiyor. İlk olarak yapraklarda sarımsı beyaz lekeler oluşturan badem kaplanı, yoğun görüldüğü bahçelerde yaprak dökülmesine ve buna bağlı olarak verim kayıplarına neden olabiliyor.

İşte badem bitinin özellikleri, zararları ve mücadele yöntemleri hakkında bilmeniz gerekenler, Badem Kaplanın  Özellikleri ve Yaşam Döngüsü şu şekilde,Badem kaplanları, 2-2,5 mm uzunluğunda, yassı ve sarımsı kahverengi renkte olan zararlılardır. Pronotumları şişkin ve üzerinde kahverengi lekeler bulunur. Birinci çift kanatlarında arı peteği benzeri desenler yer alırken, ikinci çift kanatlar daha küçük ve şeffaf yapıdadır. Abdomen ve toraks koyu kahverengi, bacaklar ise açık sarımsıdır. Yumurtaları 0,5-0,7 mm boyundadır ve nimfleri erginlerden daha açık renktedir. Kışı ergin olarak ağaç kabuklarının altında, taşlar arasında ve yerdeki döküntüler arasında geçirirler. Ege Bölgesi'nde mart, diğer bölgelerde ise nisan ayında kışlaklardan çıkarlar. Gündüzleri yapraklarda beslenir, akşamları bitkinin alt kısımlarına saklanırlar. Mayıs ayında yumurtalarını bırakmaya başlarlar; yumurtalar 10 günde açılır ve nimfler 5 dönem geçirdikten sonra ergin olur. Yılda 3-4 döl verirler ve kışın sıcak geçtiği bölgelerde yıl boyu aktif olabilirler. Zarar şekli, ekonomik önemi ve yayılışı ise, yaprakların özsuyunu emerek sarımsı beyaz lekeler oluşturan ve yaprağın alt yüzünde siyah damlacıklar halinde pislik biriktiren bir zararlıdır. Bu durum, yaprağın solunumunu engeller ve ağaçların gelişimini olumsuz etkiler. Yoğun zararlarda yapraklar tamamen sararır veya beyazlar ve %100 dökülme yaşanabilir. Yaprak dökülmesi nedeniyle ağaçlar yeni yapraklar üretmek zorunda kalır, bu da ağaçları strese sokar ve verim kaybına yol açar. Ayrıca, badem ağaçlarında hasat süreci zorlu hale gelir çünkü dallar çırpılmak veya sallanmak zorundadır. Bu zararlı Bademde olduğu gibi aynı zaman da kavak, söğüt,  kiraz, vişne, şeftali, kayısı, elma, armut, ağaçlarında da zarar yapar. Badem kaplanı (Monosteira unicostata) ile etkili bir mücadele için kültürel önlemler ve kimyasal mücadele yöntemleri uygulanmalıdır. Kültürel Önlemler arasında, badem ağaçlarının etrafına kavak ve söğüt gibi ara konukçuların dikilmemesi gerekmektedir. Ayrıca, aşırı azotlu gübrelemeden kaçınılmalı ve ağaçların düzenli budama ve bakımının yapılması sağlanmalıdır. Mart ayında ağaç gövdelerine kireç sürülmesi, zararlının kışlama dönemindeki popülasyonunun kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir. Kimyasal Mücadele kapsamında, badem ağaçlarının yapraklarının alt yüzeylerinde mayıs ve haziran aylarından itibaren zararlının erginleri gözlemlenmelidir. Mücadeleye karar vermek için, 100 yaprak kontrol edilerek zararlının %10 oranında bulunup bulunmadığı, emgi ve renk değişiklikleri gibi zarar belirtileri tespit edilmelidir. Eğer bu belirtiler görülürse kimyasal mücadeleye başlanmalıdır. İlk ilaçlamadan sonra 7-10 gün içinde popülasyon tekrar kontrol edilmeli, gerekirse ikinci bir ilaçlama yapılmalıdır.

DATÇA BADEMİ COĞRAFİ KİMLİĞİYLE ÖNE ÇIKIYOR

Datça'nın tarımsal kültürünün önemli bir parçası olan badem, ilçenin ekonomisine sağladığı katkının yanı sıra yöreyle özdeşleşen ürünler arasında yer alıyor. Çağladan nurlu bademe uzanan hasat süreci boyunca büyük emek veren üreticiler, sezon boyunca elde ettikleri ürünleri Türkiye'nin birçok noktasına ulaştırırken, Datça bademi kalite ve lezzetiyle sofralardaki yerini almaya hazırlanıyor.

Hasadın ağustos ayı boyunca devam etmesi beklenirken, üreticiler sezonun bereketli geçmesini umut ediyor.