Abov!
Toplu bezin de burgusu
Bende sene de yanıvedim
Ayrılımeycem doğrusu

Abov!
Destilen de dolmeyişi
Güzellen de goynunda
Sabahlan da olmeyişi
Abov!
Engine de bak engine
Daşlar mnı sarıvedin
Aynalı deve dengine

Abov!
Öldürüyon da sen beni
Gudurdun mu güzelim
Gaptırın mı sandın beni 

Muğla ve Yatağan bölgesinde daha sık söylenen bir türküdür.
Türkünün doğuşuyla ilgili bir hikaye yoktur. Yeni gelinlerin kocalarıyla , daha sık olmalarını istediklerini, sevdiklerini bir tür nükteyle anlatan türküdür.

CİPCİK(*) Soğan ve pırasanın tohum çıkmadan verdiği filiz

GIPÇIK(**): Çok kımıldayan, yerinde duramayan

## ALLAH ADALETİ DE İHSANI DA EMREDİYOR

Rabbimiz şöyle buyurur:
*“Şüphesiz Allah adaleti, ihsanı ve yakınlara vermeyi emreder; çirkinliği, kötülüğü ve haksız taşkınlığı yasaklar. Düşünüp öğüt alasınız diye size böyle öğüt verir.”*
(Nahl, 16:90)
Bu ayeti önceki iki yazımızda da ele almıştık. Fakat bugün üzerinde duracağımız nokta farklıdır.
Rabbimiz yalnız adaleti emretmiyor; adaletin yanında ihsanı da emrediyor.
Öyleyse bu iki kavramı birbirinden koparmadan anlamamız gerekir.
*Adalet, hak sahibinin hakkını korumaktır. İhsan ise iyiliği güzel bir niyetle, güzel bir davranışla ve gerektiğinde karşılık beklemeden ortaya koymaktır.*
Bir insanın hakkını eksiksiz vermek adalettir. İmkânımız olduğunda onun sıkıntısını hafifletmek için ayrıca çaba göstermek de ihsandır.
Borcu zamanında ödemek adaletin gereğidir. Gerçekten güçlük çeken borçluya kolaylık sağlamak ise iyiliğin bir başka güzelliğidir.

Bir kimseye haksızlık yapmamak adalettir. Ona şefkatle davranmak, derdini dinlemek ve ihtiyacını gözetmek ihsanın hayata yansımasıdır.

Fakat burada önemli bir sınır vardır:
*İhsan, adaletin yerine geçmez.*
Başkasının hakkını çiğneyip ardından iyilik yaptığını söylemek, haksızlığı ortadan kaldırmaz.
Önce hak korunmalı, ardından iyilik güzelleştirilmelidir.
Şu hâlde kendimize soralım:
*Ben yalnız insanların hakkını vermekle mi yetiniyorum, yoksa imkânım ölçüsünde onların hayatına güzellik katmaya da çalışıyor muyum?*

## İHSAN, ALLAH’IN BİZE VERDİĞİ NİMETİ HAYRA DÖNÜŞTÜRMEKTİR

Kur’an, Karun kıssasında ihsan kavramına çok önemli bir yer verir.
Karun, kendisine büyük servet verilen fakat kavmine karşı taşkınlık yapan biriydi. İnsanlar ona malın ve imkânın gerçek amacını hatırlattılar.
Rabbimiz onların öğüdünü şöyle bildirir:

*“Allah’ın sana verdikleriyle ahiret yurdunu ara; dünyadan nasibini de unutma. Allah sana iyilikte bulunduğu gibi sen de iyilikte bulun. Yeryüzünde bozgunculuk peşinde koşma. Şüphesiz Allah bozguncuları sevmez.”*

(Kasas, 28:77)
Ne kadar önemli bir öğüt!
*“Allah sana ihsan ettiği gibi sen de ihsan et.”*
Bu ayet, ihsanın kaynağıyla kulun sorumluluğunu aynı cümlede buluşturuyor.
Rabbimiz bize hayat verdi.
Akıl verdi.
Rızık verdi.
Öğrenme imkânı verdi.
Sevme, düşünme ve iyilik yapabilme imkânı verdi.
Öyleyse insan kendisine verilen nimetleri yalnız kendi çıkarına hizmet ettirmemelidir.
Bilgi verilmişse bilgiyle faydalı olmalıdır.
Mal verilmişse paylaşmayı öğrenmelidir.
Güç verilmişse zayıfı korumalıdır.
Söz verilmişse doğruyu ve güzeli anlatmalıdır.
Zaman verilmişse onu hayırlı işlerde değerlendirmelidir.
Burada Karun kıssasının bağlamını unutmayalım. Karun'un problemi yalnız servetinin çokluğu değildir. Ona verilen imkânla taşkınlık yapmasıdır.

İşte ihsan ile bağy arasındaki önemli ayrımlardan biri burada görünür:
*Bağy, nimeti üstünlük ve haksızlık aracına dönüştürür. İhsan ise nimeti fayda ve iyilik vesilesi yapar.*
O hâlde kendimize soralım:
*Rabbimin bana verdiği nimetlerden yalnız ben mi yararlanıyorum, yoksa başkalarının da hayatına hayır ulaştırabiliyor muyum?*

## İHSAN, YAKINIMIZDAN BAŞLAYIP ÇEVREMİZE YAYILAN İYİLİKTİR

Kur’an ihsanı yalnız güzel bir duygu olarak anlatmaz. İyiliğin kimlere yönelmesi gerektiğini de öğretir.
Rabbimiz şöyle buyurur:
*“Allah’a kulluk edin ve O’na hiçbir şeyi ortak koşmayın. Anne babaya, yakınlara, yetimlere, yoksullara, yakın komşuya, uzak komşuya, yanınızdaki arkadaşa, yolcuya ve sorumluluğunuz altındaki kimselere iyilik edin. Şüphesiz Allah kendini beğenen, böbürlenen kimseleri sevmez.”*
(Nisâ, 4:36)
Dikkat edelim: Ayet, Allah’a kulluk ve O’na hiçbir şeyi ortak koşmama emrinin ardından insanlara iyiliği gündeme getiriyor.

Demek ki Rabbimize yönelişimiz, insanlarla ilişkilerimizden kopuk değildir.

İhsan önce yakın çevremizde görünmelidir.
Anne babaya karşı sabırlı olmakta.
Eşimize ve çocuklarımıza güzel davranmakta.
Akrabalarımızın hâlini gözetmekte.
Komşumuzun sıkıntısına ilgisiz kalmamakta.
Yoksulun ihtiyacını düşünmekte.
Yetimin hakkını korumakta.
Yolcunun ve yardıma ihtiyaç duyanın yanında olmakta.
Bazen insan uzaklara iyilik götürmek isterken hemen yanındaki gönlün kırgınlığını fark etmeyebilir.
Bazen herkese güzel konuşur ama evinde kırıcı davranabilir.
Bazen cömertliğiyle tanınır ama sorumluluğu altındaki bir insanın hakkını ihmal edebilir.
İşte Kur’an, iyiliğin önce hayatımızda gerçek bir karşılık bulmasını ister.
İhsan gösteriş değil, sorumlulukla güzelleşen bir davranıştır.
*Şu hâlde kendimize soralım:*
*Benim iyiliğim yalnız dışarıdan mı görünüyor, yoksa en yakınımdaki insanlar da onun güzelliğini hissedebiliyor mu?*

## İHSAN, ÖFKEYİ YENEBİLMEK VE AFFA YÖNELEBİLMEKTİR

İyilik yapmak yalnız mal vermek değildir. Bazen insanın öfkesini kontrol etmesi de büyük bir iyiliktir.
Rabbimiz takva sahiplerini anlatırken şöyle buyurur:
*“Onlar bollukta da darlıkta da harcarlar; öfkelerini yutarlar ve insanları affederler. Allah ihsan sahiplerini sever.”*
(Âl-i İmrân, 3:134)
Bu ayette üç davranış birlikte anılmaktadır:
Bollukta ve darlıkta vermek.
Öfkeyi kontrol etmek.
İnsanları affetmek.
Ardından Rabbimiz, ihsan sahiplerini sevdiğini bildiriyor.
Demek ki ihsan, yalnız elimizdekini paylaşmak değildir; nefsimiz üzerindeki sorumluluğumuzu da yerine getirmektir.
İnsanın öfkelenmesi mümkündür. Fakat öfke anında haksızlık yapmaması, kırıcı söz söylememesi ve gücünü ölçüsüz kullanmaması büyük bir ahlâk sınavıdır.
Affetmek de böyledir.
İnsan affederken kendisine yapılan haksızlığı doğru kabul etmiş olmaz. Af, her durumda hakkından vazgeçmeye zorlanmak anlamına da gelmez.
Kur’an, adaleti korurken affı ve düzeltmeyi de değerli görür.
Önemli olan, öfkenin bizi yeni bir haksızlığa sürüklememesidir.
*O zaman kendimize soralım:*
*Öfkelendiğimde nefsimin isteğine mi uyuyorum, yoksa Rabbimin razı olacağı ölçüyü mü koruyorum?*

## İHSAN, KÖTÜLÜĞE KARŞI GÜZEL OLANI SEÇEBİLMEKTİR

İhsanın en zor sınavlarından biri, bize kötülük yapan insanlara karşı davranışımızdır.
Rabbimiz şöyle buyurur:
*“İyilikle kötülük bir değildir. Sen kötülüğü en güzel olanla uzaklaştır. O zaman seninle arasında düşmanlık bulunan kimse, sanki yakın bir dost oluverir.”*
(Fussilet, 41:34)
Bu ayet bize kötülük karşısında yeni bir yol gösterir.
Kötülüğe kötülük eklemek kolaydır.
Kırıcı söze kırıcı sözle karşılık vermek kolaydır.
Öfkeye öfkeyle cevap vermek kolaydır.
Fakat insanın kendisine yapılan kötülüğe rağmen hakkı ve güzel davranışı koruması daha büyük bir ahlâk gerektirir.
İhsan burada görünür.
İnsan karşısındakinin yanlışını doğru kabul etmez. Fakat yanlışı düzeltmek için kendisi de yanlış yapmak zorunda olmadığını bilir.
Kötülüğü engellerken de adaleti korur.
Hakkı savunurken de dilini temiz tutar.
İnsanları uyarırken de aşağılamaktan kaçınır.
Çünkü amaç yalnız karşı tarafı yenmek değil, mümkünse kötülüğü ortadan kaldırmak ve iyiliğe kapı açmaktır.
Fakat bu ayeti de yanlış anlamayalım. İhsan, zulme teslim olmak veya haksızlığın sürmesine izin vermek değildir. İnsan hakkını koruyabilir, gerekli sınırları koyabilir ve yine de ölçülü davranabilir.
Burada kendimize soralım:
*Ben bir haksızlıkla karşılaştığımda onu düzeltmeye mi çalışıyorum, yoksa karşımdaki insana üstün gelmekle mi yetiniyorum?*
## İHSAN, YALNIZ İNSANLARA DEĞİL, YAPTIĞIMIZ İŞE DE YANSIMALIDIR
Rabbimiz şöyle buyurur:
*“Allah yolunda harcayın; kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın. İhsanda bulunun. Şüphesiz Allah ihsan sahiplerini sever.”*
(Bakara, 2:195)
Bu ayet, ihsanı Allah yolunda harcama ve sorumlulukla birlikte anmaktadır.
İhsan sahibi insan, yaptığı iyiliğin yalnız görünüşüne değil, niteliğine de dikkat eder.
Bir işi üstlendiğinde onu savsaklamamaya çalışır.
Bir emanet aldığında korur.
Bir görev verildiğinde hakkını gözetir.
Bir söz verdiğinde yerine getirmeye gayret eder.
Birine yardım ettiğinde onu incitmez.
Çünkü ihsanın önemli yönlerinden biri de *işi güzel, doğru ve samimi şekilde yapmaktır.*

Bazen verilen yardımın miktarından çok, veriliş biçimi önem kazanır.
Bir yoksula yardım ederken onu aşağılamak, iyiliğin güzelliğini zedeler.
Birine doğruyu öğretirken onun onurunu kırmak, öğretme amacına zarar verebilir.
İnsanın yapabileceği en güzel işlerden biri, verdiği faydayı güzel bir ahlâkla sunabilmesidir.

## İHSANIN KARŞILIĞI NEDİR?

Rabbimiz Rahmân sûresinde şöyle buyurur:
*“İhsanın karşılığı ihsandan başka nedir?”*
(Rahmân, 55:60)
Bu kısa ayet, ihsanın Allah katındaki değerini hatırlatır.
İnsan bazen yaptığı iyiliğin karşılığını hemen görmek ister.
Teşekkür bekler.
Takdir bekler.
Övgü bekler.
Karşılık bekler.
Fakat ihsanın değeri yalnız insanların verdiği karşılığa bağlı değildir.
İnsan görmese de Allah görür.
İnsan unutsa da Allah bilir.
İnsan teşekkür etmese de yapılan iyilik Allah katında kaybolmaz.
Bu nedenle ihsan sahibi insanın amacı yalnız beğenilmek değildir. Rabbimizin razı olacağı güzel bir davranış ortaya koymaktır.
İyiliği karşılık pazarlığına dönüştürmeden yapabilmek de insanın ahlâkını güzelleştirir.
*O hâlde kendimize soralım:*
*Bir iyilik yaptığımda insanların takdirini mi arıyorum, yoksa Rabbimin rızasını mı gözetiyorum?*

## TAKVA, BAĞY, ADALET VE İHSAN: DÖRT KAVRAMIN ORTAK DERSİ

*Can Dostlar!*

Dört yazımızın sonunda kavramların birbirini nasıl tamamladığını daha iyi görebiliyoruz.
*Takva*, insanın Allah’a karşı sorumluluk bilincidir.
*Bağy*, bu sorumluluğun sınırlarını çiğneyerek haksızlığa ve taşkınlığa yönelmektir.
*Adalet*, hakkı sahibine teslim etmek ve ölçüyü korumaktır.
*İhsan* ise hakkı gözetirken iyiliği, güzelliği, merhameti ve samimiyeti de davranışlarımıza taşımaktır.
Takva bizi kötülükten sakındırır.
Bağy, sakınmamız gereken sınır aşımını gösterir.
Adalet, hakkı korumayı emreder.
İhsan, iyi ve güzel davranışları çoğaltmaya çağırır.
Bu nedenle adaletle ihsanı birbirinin rakibi olarak düşünemeyiz.
*Adalet olmadan iyilik iddiası eksik kalabilir. İhsandan uzak bir hayat ise hakkı gözetse bile merhamet ve güzellik bakımından yoksullaşabilir.*
Rabbimizin Nahl 16:90'da her ikisini birlikte emretmesi bizim için önemli bir ölçüdür.

## İHSAN HAYATIMIZDA NASIL GÖRÜNÜR?

*Bir kez daha özetlemek gerekirse:*
İhsan, Allah’ın bize verdiği nimetleri iyilik yolunda kullanmaktır. (Kasas, 28:77)
İhsan, anne babadan komşuya, yetimden yoksula kadar insanlara güzel davranmaktır. (Nisâ, 4:36)
İhsan, bollukta ve darlıkta paylaşabilmek, öfkeyi kontrol etmek ve affa yönelebilmektir. (Âl-i İmrân, 3:134)
İhsan, kötülük karşısında bile doğru ve güzel olan davranışı aramaktır. (Fussilet, 41:34)
İhsan, yaptığımız işi samimiyetle ve sorumlulukla güzelleştirmeye çalışmaktır. (Bakara, 2:195)
İhsan, insanların takdirinden önce Allah’ın rızasını gözetmektir.
Öyleyse son olarak kendimize şu soruyu yöneltelim:
*“Ben yalnız kötülük yapmayan bir insan olmaya mı çalışıyorum, yoksa iyiliği çoğaltan bir insan olmayı da istiyor muyum?”*
Çünkü hayatı güzelleştiren yalnız kötülüğün azalması değildir. İyiliğin çoğalması da gerekir.
Bir insan haksızlık yapmıyorsa bu önemlidir. Fakat gücü yettiğinde bir haksızlığı düzeltmeye çalışması da önemlidir.
Bir insan kimseyi incitmiyorsa bu güzeldir. Fakat kırılmış bir gönlü onarmaya çalışması da güzeldir.
Bir insan başkasının hakkını yemiyorsa bu gereklidir. Fakat ihtiyacı olana el uzatması da değerlidir.
*Adalet hakkı korur; ihsan iyiliği büyütür.*
Rabbimiz bizleri yalnız iyiliği anlatanlardan değil, iyiliği yaşayanlardan eylesin.
Kalplerimize takva, davranışlarımıza adalet, sözlerimize doğruluk, ilişkilerimize merhamet ve bütün işlerimize ihsan bilinci ihsan eylesin.
Bizleri bağyden, kibirden, gösterişten ve insanları incitmekten korusun.
İyiliği yalnız bekleyenlerden değil, iyiliğe vesile olanlardan eylesin.
*Kur’an’ın öğrettiği kavramlarda yeniden buluşmak üzere.*
*Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!*

Evet    Datça Mız   için    ne   istiyorum -ne    istiyoruz   .? 

-Zaman  zaman konjonktüre     göre   uydurularak  uygulanmayacak  bir   şehir  -imar planı    istiyorum.Uzunca   bir   süreyi  hedefleyen,

-Yılları  durduracak,çağdaş  bir Datça  diyebileceği bir Datça   istiyorum,

-Ülkemin    ve  tüm   dünyanın  her   bakımdan imrendiği/sevdiği   bir  Datça   istiyorum,

-Deli   gibi  severek   çalışan,bunu  tüm  hayatını   sürdüren,  ayrı  kalınca da  gözlerinde  tüten   Datçalıları    görmek   istiyorum-

-Halini   anlayacak,  çözmek   için sorunlarına ortak  olacak,   Datça Sina   sevgili  ilçem diyen hemşeri    istiyorum,

-Rant   sevgisi   ile  değil bir   insan   gibi  tüm   yaşamınca /ömür   boyu herkesin   gözünde  tüttüğü   insanların   yaşadığı  bir   ilçenin   hayalini   bile  düşünmenin  keyfi   bambaşka.

  Bugün  ilçemizi   sevdiğini   söyleyenlere  ,

 Datça Mıza   sevginin   bir      çağrısı    olsun,  demek   istedim

Lutfen  sevgi    ile  kalınız,sağlıcakla.

“Kur’an’ın Öğrettiği Kavramlar” başlıklı yazı dizimizde yol almaya devam ediyoruz. İlk yazımızda takvayı, ikinci yazımızda bağyi anlamaya çalışmıştık. Bugün ise her ikisiyle doğrudan bağlantılı olan *adalet* kavramını Kur’an’ın ayetleri ışığında ele alacağız.

Takva, insanın Allah’a karşı sorumluluk bilinciyle sınırlarını gözetmesidir. Bağy, hakkın sınırını aşarak haksızlığa ve taşkınlığa yönelmektir. Adalet ise insanın kendi çıkarını, sevgisini, öfkesini ve yakınlıklarını hakikatin önüne geçirmeden hakkı ayakta tutmasıdır.
Peki, adalet yalnız başkalarından beklediğimiz bir davranış mıdır? Yoksa kendi aleyhimize sonuç doğurduğunda da korumamız gereken ilahi bir ölçü müdür?
Bu sorunun cevabını kendimizden üretmeyelim. Kur’an’ın verdiği cevaba bakalım.
Çalışmamızın ilkesi bellidir:
*Sonuca değil, delile sadakat.*
Önce kanaatimizi oluşturup ardından onu destekleyecek ayet aramayacağız. Rabbimizin ne söylediğini anlamaya ve kendi düşüncelerimizi O’nun bildirdiği ölçüyle düzeltmeye çalışacağız.

Gayret bizden; yardım, kolaylık ve gönüllerde yer etmek Âlemlerin Rabb’indendir.

## ADALET, ALLAH’IN EMRİDİR

Rabbimiz şöyle buyurur:
*“Şüphesiz Allah adaleti, iyiliği ve yakınlara vermeyi emreder; çirkinliği, kötülüğü ve haksız taşkınlığı yasaklar. Düşünüp öğüt alasınız diye size böyle öğüt verir.”*
(Nahl, 16:90)
Bu ayet bize adaletin yalnız insanların üzerinde anlaştığı bir davranış biçimi olmadığını, Rabbimizin açık emri olduğunu bildirir.
Dikkat edelim: Allah adaleti ve iyiliği emrederken bağyi de yasaklamaktadır.
Bu bağlantı önemlidir.
Adalet hakkı korur; bağy hakkı çiğner.
Adalet ölçüyü ayakta tutar; bağy ölçüyü bozar.
Adalet güven oluşturur; bağy güveni yıkar.
Adalet insanı haddinde tutar; bağy insanı taşkınlığa sürükler.
Demek ki adaletin bulunmadığı yerde yalnız bir insanın hakkı kaybolmaz; toplumsal güven, huzur ve birlik de zarar görür.
Üstelik ayette adaletle birlikte iyiliğin de emredilmesi dikkat çekicidir. Hakkı sahibine vermek adaletin gereğidir. İnsanlara iyilikte bulunmak ise bu hakkaniyet bilincini güzelleştirir.
*Öyleyse adalet, yalnız haksızlık yapmamak değil; hakkın ayakta kalması için sorumluluk üstlenmektir.*
## ADALETİN EN ZOR SINAVI: KENDİ ALEYHİMİZE DE OLSA HAKKI SÖYLEMEK
*Can Dostlar!*
Şimdi Kur’an’ın çok önemli bir ayetine kulak verelim:
*“Ey iman edenler! Kendinizin, anne babanızın ve yakınlarınızın aleyhine bile olsa, Allah için şahitlik ederek adaleti kararlılıkla ayakta tutan kimseler olun. Hakkında şahitlik ettiğiniz kişi zengin de olsa yoksul da olsa, Allah her ikisine de sizden daha yakındır. Öyleyse adaletten sapmamak için nefsinizin arzularına uymayın. Eğer sözü eğip büker yahut şahitlikten yüz çevirirseniz bilin ki Allah yaptıklarınızdan haberdardır.”*
(Nisâ, 4:135)
Bu ayeti dikkatle düşünelim.
Rabbimiz yalnız başkalarına adaletli davranmamızı istemiyor. Önce kendi nefsimizi, ardından anne babamızı ve yakınlarımızı anıyor.
Neden?
Çünkü insanın adaletle en fazla sınandığı yerlerden biri, kendi çıkarı ve sevdiklerinin menfaatidir.
Başkasının yanlışını söylemek kolay olabilir. Kendi yanlışını kabul etmek ise daha zordur.

Tanımadığımız birinin haksızlığını eleştirmek kolay olabilir. Aynı haksızlığı sevdiğimiz biri yaptığında da aynı ölçüyü koruyabiliyor muyuz?

Ayetin sorduğu asıl soru budur.

Bir insan kendisi zarar göreceği zaman doğruyu söylemekten kaçınıyorsa adaleti tam olarak ayakta tutmuş olur mu?
Yakını haksız olduğunda onu korumak için gerçeği değiştiriyorsa adaletli davranmış olur mu?
Sevdiği kişiyi haklı göstermek için bir başkasının hakkını çiğniyorsa Allah'ın emrine bağlı kalmış olur mu?
Rabbimiz burada bir başka tehlikeye de dikkat çekiyor: *Hevaya uymak.*
Yani insanın kendi arzusunu, menfaatini ve duygusunu hakkın önüne geçirmesi.
Daha da önemlisi, ayet yalnız yalan söylemeyi değil; gerçeği eğip bükmeyi ve şahitlikten yüz çevirmeyi de gündeme getiriyor.
Demek ki adaletsizlik bazen açık bir yalanla, bazen gerçeği eksik anlatmakla, bazen de doğruyu bildiği hâlde sorumluluktan kaçınmakla ortaya çıkabilir.
*O hâlde kendimize soralım:*
*Ben haklı çıkmayı mı istiyorum, yoksa hakikat ortaya çıksın mı istiyorum?*
İşte bu soru, insanın kendi vicdanına yöneltebileceği en önemli sorulardan biridir.
## ADALET, SEVMEDİĞİMİZE KARŞI DA ADALETLİ OLMAKTIR
İnsan sevdiği kimsenin hakkını savunabilir. Ancak sevmediği birinin hakkını korumak daha büyük bir ahlâk sınavı olabilir.
Rabbimiz şöyle buyurur:
*“Ey iman edenler! Allah için hakkı kararlılıkla ayakta tutan, adaletle şahitlik eden kimseler olun. Bir topluluğa duyduğunuz kin, sizi adaletsizlik yapmaya sürüklemesin. Adaletli olun; bu, takvaya daha yakındır. Allah’a karşı sorumluluk bilinci taşıyın. Şüphesiz Allah yaptıklarınızdan haberdardır.”*
(Mâide, 5:8)
Bu ayet, ilk yazımızda işlediğimiz takva kavramıyla adalet arasındaki bağı doğrudan kurmaktadır.
*“Adaletli olun; bu, takvaya daha yakındır.”*
Ne kadar açık bir ölçü!
İnsanın takvası yalnız ibadetleriyle değil, öfkelendiğinde ve sevmediği biriyle karşılaştığında adaleti koruyup koruyamadığıyla da sınanır.
Bir insana kızabiliriz. Onun davranışını yanlış bulabiliriz. Yaptığı haksızlığa karşı çıkabiliriz. Fakat bu durum bize onun hakkını çiğneme yetkisi vermez.
Birinden hoşlanmamak başka, ona adaletsizlik yapmak başkadır.
Bir düşünceyi yanlış bulmak başka, o düşünceyi savunan kişiye iftira atmak başkadır.
Bir haksızlığı eleştirmek başka, eleştirirken yeni bir haksızlık üretmek başkadır.
Kur’an, insanın öfkesini adaletin yerine koymasına izin vermiyor.
Bu nedenle adalet, yalnız dostlukta değil; anlaşmazlıkta da korunması gereken bir ölçüdür.
*Şu hâlde kendimize soralım:*
*Sevmediğim bir insanda güzel bir davranış gördüğümde bunu kabul edebiliyor muyum? Sevdiğim bir insanda haksızlık gördüğümde ona karşı da aynı ölçüyü koruyabiliyor muyum?*

## ADALET, EMANETİ EHLİNE VERMEKTİR
Adalet yalnız mahkemelerde, anlaşmazlıklarda veya şahitlikte gerekli değildir. İnsanlara verilen görevlerde ve taşınan emanetlerde de adalet gerekir.

Rabbimiz şöyle buyurur:
*“Şüphesiz Allah size emanetleri ehline teslim etmenizi ve insanlar arasında hüküm verdiğinizde adaletle hükmetmenizi emreder. Allah bununla size ne güzel öğüt veriyor! Şüphesiz Allah işitendir, görendir.”*

(Nisâ, 4:58)
Dikkat edelim: Emanet ve adalet aynı ayette buluşmaktadır.
Çünkü emanetin ehline verilmediği yerde hak kaybı doğabilir.
Bir görevi hak etmeyene vermek, o göreve ehil olanın hakkını zedeleyebilir.
Bir sorumluluğu yakınlık sebebiyle dağıtmak, adaletin yerini kayırmacılığa bırakabilir.
Bir insanın hakkını başka birine vermek, yalnız bir kişiyi değil, o emanete güvenen herkesi etkileyebilir.
Bu ölçü ailede de geçerlidir, iş yerinde de, ticarette de, toplumsal sorumluluklarda da.
Adalet, yalnız hakkı dağıtmak değildir; hakkı koruyacak sorumluluğu ehline vermektir.
Burada kendimize soralım:

*Bir görev verirken ehliyeti mi gözetiyorum, yoksa yakınlığı ve kişisel çıkarımı mı?*

## ADALETİN TERAZİSİ ÇARŞIDA DA DİLİMİZDE DE DOĞRU OLMALIDIR
Kur’an adaleti yalnız büyük anlaşmazlıklara bırakmaz. Gündelik hayatın en sıradan görünen işlerine de taşır.
Rabbimiz şöyle buyurur:
*“Yetimin malına, olgunluk çağına ulaşıncaya kadar ancak onun yararına olacak en güzel biçimde yaklaşın. Ölçüyü ve tartıyı adaletle tam yapın. Biz hiç kimseye gücünün üzerinde sorumluluk yüklemeyiz. Konuştuğunuz zaman yakınınız hakkında bile olsa adaletli olun. Allah’a verdiğiniz sözü yerine getirin. Düşünüp öğüt alasınız diye size bunları emretti.”*
(En‘âm, 6:152)

Bu ayette yetimin hakkı, ölçü ve tartı, konuşmada adalet ve verilen söze bağlılık birlikte anılmaktadır.

Demek ki adalet, hayatın birbirinden kopuk alanlarına bölünemez.
Ticarette adalet gerekir.
Aile içinde adalet gerekir.
Söz verirken adalet gerekir.
Bir insan hakkında konuşurken adalet gerekir.

Güçsüzün hakkını korurken adalet gerekir.
İnsan bazen terazide eksik tartmayı büyük bir yanlış sayar; fakat birini anlatırken sözün bir bölümünü gizlemenin de hakkı zedeleyebileceğini unutabilir.
Oysa terazinin yalnız çarşıda değil, dilimizde de doğru olması gerekir.
Kur’an şöyle buyurur:
*“Ölçtüğünüzde ölçüyü tam yapın ve doğru teraziyle tartın. Bu daha hayırlıdır ve sonuç bakımından daha güzeldir.”*
(İsrâ, 17:35)
Bir insanın emeğinin karşılığını eksik vermek de, başkasının sözünü çarpıtarak aktarmak da hakkaniyeti zedeler.

Adaletli insan, yalnız kendisine yapılmasını istemediği haksızlıktan sakınmaz; başkasına yapabileceği haksızlığı da düşünür.
*O zaman kendimize soralım:*
*Benim terazim yalnız alışverişte mi doğru, yoksa sözümde, kararımda ve insanlara verdiğim değerde de doğru mu?*
## HAKSIZLIĞI DURDURURKEN ADALETİ KAYBEDEBİLİR MİYİZ?
Önceki yazımızda bağy kavramını işlerken Hucurât sûresinin dokuzuncu ayeti üzerinde durmuştuk.

Şimdi aynı ayete adalet açısından bakalım.
*“Müminlerden iki topluluk birbirleriyle çatışırlarsa aralarını düzeltin. Eğer onlardan biri diğerine karşı haddi aşarsa, haddi aşan taraf Allah’ın emrine dönünceye kadar onunla mücadele edin. Eğer geri dönerse aralarını adaletle düzeltin ve hakkaniyetli davranın. Şüphesiz Allah hakkaniyetli davrananları sever.”*

(Hucurât, 49:9)
Bu ayette çok önemli bir düzen vardır:
Önce barıştırma çağrısı yapılır.
Ardından haddi aşan tarafın durdurulması emredilir.
Sonunda ise yeniden adaletle uzlaştırma ve hakkaniyetli davranma istenir.
Bu, topluluklar arasındaki çatışmalara ilişkin ciddi bir sorumluluk ve düzen çağrısıdır; kişilerin kendi başlarına şiddet uygulamasına verilmiş bir izin değildir.

Ayetten öğrendiğimiz temel ahlâkî ölçü ise açıktır:

*Haksızlığı ortadan kaldırmak isterken yeni bir haksızlığa yol açmamalıyız.*
Bazen insan hakkı savunduğunu söyler; fakat öfkesinin etkisiyle ölçüyü aşabilir.
Bazen adalet istediğini söyler; fakat karşı tarafın da hakları olduğunu unutabilir.
Bazen barış çağrısı yapar; fakat barış adına haksızlığı görmezden gelebilir.
Kur’an bunların hiçbirini adaletin yerine koymaz.
Çünkü gerçek barış, haksızlığın üzerinin örtülmesi değil, hakkın korunmasıyla sağlanır.
Bağy karşısında adalet gereklidir.
Adaleti korumak için de takva gereklidir.
İşte önceki iki yazımızla bugünkü yazımız burada birleşmektedir.
## ADALET, TAKVA VE BAĞY: ÜÇ KAVRAMIN ORTAK DERSİ
*Can Dostlar!*

Şimdi üç yazımızın ortaya koyduğu ölçüyü birlikte düşünelim.
*Takva* insanın Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle kendisini haksızlıktan korumasıdır.
*Bağy* insanın bu sınırları aşarak hakka tecavüz etmesi, gücünü ve imkânını haksızlık aracına dönüştürmesidir.
*Adalet* ise hak sahibinin hakkını koruyarak, nefsin, yakınlığın, öfkenin ve çıkarın ölçüyü bozmasına izin vermemektir.
Bu üç kavram birbirinden bağımsız değildir.
Takva adalete yaklaştırır.
Bağy adaleti zedeler.
Adalet bağyin karşısında hakkı ayakta tutar.
Takva, insanın iç dünyasındaki sorumluluk bilincidir. Adalet, bu bilincin davranışlarda görülen önemli sonuçlarından biridir. Bağy ise bu bilincin terk edilmesiyle ortaya çıkabilen haksız taşkınlıktır.

Kur’an’ın bize öğrettiği şudur:

*Adalet, yalnız güçlüden talep edilen bir hak değil; güç sahibi olunca da yerine getirilmesi gereken bir sorumluluktur.*
*Adalet, yalnız sevdiğimizi korumak değil; sevmediğimizin de hakkını çiğnememektir.*
*Adalet, yalnız başkasının yanlışını göstermek değil; kendi yanlışımızla yüzleşebilmektir.*
*Adalet, yalnız doğruyu bilmek değil; zararımıza dokunsa da doğruyu savunabilmektir.*

## ADALETİ ÖNCE KENDİMİZDE ARAYALIM

Bir kez daha özetlemek gerekirse:
Adalet, Allah’ın emridir. (Nahl, 16:90)
Adalet, kendi aleyhimize de olsa hakkı ayakta tutmaktır. (Nisâ, 4:135)
Adalet, sevmediğimiz insanlara karşı da hakkaniyetli olmaktır. (Mâide, 5:8)
Adalet, emaneti ehline vermektir. (Nisâ, 4:58)
Adalet, sözde, ölçüde ve tartıda hakkı eksiltmemektir. (En‘âm, 6:152)
Adalet, anlaşmazlıkta ve haksızlığı düzeltirken bile ölçüyü korumaktır. (Hucurât, 49:9)
Öyleyse okuyucularımızla birlikte kendimize şu soruyu soralım:
*“Ben adalet isteyen bir insan mıyım, yoksa adaletli davranan bir insan olmaya da gayret ediyor muyum?”*
İkisi aynı şey değildir.
Haksızlığa uğradığında herkes adalet isteyebilir. Fakat başkasının hakkı söz konusu olduğunda, kendi çıkarından vazgeçebilmek gerçek bir ahlâk sınavıdır.
Unutmayalım:
*Kendi lehimizeyken hakkı savunmak kolaydır. Asıl sınav, hakikat kendi aleyhimize konuştuğunda ona sadık kalabilmektir.*
Rabbimiz bizleri adaleti yalnız dilinde taşıyanlardan değil, hayatında yaşatan kullarından eylesin.
Nefsimizin arzularını hakikatin önüne geçirmemeyi, sevdiklerimize karşı da sevmediklerimize karşı da adil olmayı, bilmediğimiz konuda hüküm vermemeyi ve hak sahibinin hakkını korumayı bizlere nasip etsin.
Kalplerimizi takvayla arındırsın, bizi bağyden uzak tutsun, sözlerimizi doğrulukla, davranışlarımızı adaletle güzelleştirsin.

*Kur’an’ın öğrettiği kavramlarda yeniden buluşmak üzere.*

*Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!*

Bu   şeflik teknik   ekip   yanında ,Abone  ve  Tahsilat    ofisi    ile desteklendiğini    görüyoruz.

İlçemizin üç  merkez  mahallesinin  ikisinde  hizmet  noktalarının   bulunduğunu  görüyoruz.

Antik   dönemde   olduğu   gibi,  yarımadanın   hemen   hemen  hemen  her   yerinde   planlı   ve  plansız   olarak   yerleşim/iskan  yapılmış,yapılmaktadır
  da.  Üzülerek    ifade   etmeliyim ki,  geçmiş  yıllarda devletçe  yapılmış  imar    afları   sorunları  dahada    içinden   çıkılmaz    hale    getirmiştir.

Durum    bu  halde   iken,  bu  teşkilatın    görevlerini     yerine     getirme  zorluğu ,bu  dağınık  yerleşim    için   çok   zor  olacağı   bir    gerçek.  AYRICA  :  zamanında   yapılmış    veya  yapılmamış   veya   yanlış   yapılmış   yatırımları   mevcut   imkanlarla   düzeltmek    oldukça   zor  olmakta.İl Merkezin olan  Genel   Müdürlükten  onay    almadan  bazı    acil  müdahaleleri  yapabilmek de   ayrı   sorun.  Bilhassa  teknik  personel    eksikliği  yanında   malzeme  yetersizliği    yakınılan  konuların    başı.

Zamanında    bilhassa    kanalizasyon şebekesinin  imar    gelişmesine    uyumsuzluğu, yapılan    imar  müdahalelerinde ,su    ve  kanalizasyon   şebekesinin  hep    göz ardı     edilmiş    olması  ,arıtma   merkezinin  merkez   liman    girişine  yapılmış    olması  hangi   aklın   eseridir    acaba?.Elbette   bu  yatırımı    onaylayanların     GÜNAHI   YOKMUDUR.    ? 
Diğer   bir  husus da,bilhassa   su  dağıtım   şebekesinin  eskimiş olması,  zaman   zaman   yapılmakta   olan   arıza    giderme   operasyonları ,yamalı    bohça yı     geçti   artık.   Her   bakımdan   yetersizlikler   bir   yana, bohça   yamada   tutmamakta.

İlçemizde  musluklarımızdan    akan    suların  içilir  bir   su   olduğunu    onaylayabilir misiniz?.Kireçli    olduğu   bir    gerçek  ancak ,derin  kuyu  ARTEZYEN  lerden   temin    yolu  ne   zamana  kadar   sürdürülebilecek.Biraz   fazla     zorlar   yani    daha  derine   indiğiniz   zaman   TUZLU  SU  YANİ  DENİZ   SUYU   ÇIKMAKTA.  Bunun    örnekleri   çok.

Artık  tarımı    ve  tarımsal   suyu   düşünen   pek  kaldımı   bilmem,  kullandığımız  suyu    bu  yarımada  temin   etmek   zorundayız.  (Marmarısden    veya  denizden   su   arıtıp  kullanmayı   düşünenler olsun   varsın)  Denize  ulaşan/akıp    giden  kısmen   yüzeysel   suları  sisteme    katmalıyız.Antik   dönemden de   bu  yarımadada   yaşayanlar     ne  yapmışlar   acaba.?  Bu  konuda  MTA    gibi   kuruluşlarımızın   raporlarına   bir   bakalım.  Kuzey    ve   güney   sahillerimizden   akıp    giden  sular    varken,ki   tarımsal   sulamayı   aksatmayan   kaynak /kaynaklar   varken   bu   sondaj   çılgınlığı  niye.?   Elbette   bu konuda   DSİ  teşkilatımızın   yetkili /sorumlu   olduğu   ortadayken ,yerel   yönetimin sıkıntısı   elbette    oluyor.

Kullanım   suyu  kullanma   konusunda  ,ilçemiz   Yerel   yönetimimizin     öneriler    üretmesi    ve  hatırlatması    herhalde  ,başta   MUSKİ   olmak  üzere     diğer  kurumlarında  yararına    olabilir,

Kış   mevsimi    geldi    gelecek     gibi. Muski    Yetkililerine    açık  dere   yataklarının   kısmen    ıslahı,olabilecek     su   baskınlarına   azda   olsa mani   olabilir  önerimizi   yenileyelim.

Elinize  geçtimi geçtiyse   incelediniz mi   bilmem, MUSKİ  İLÇE    DEĞERLENDİRME   RAPORU  pek çok   bilgiyi    taşısada, hizmet   alanlarla,hizmet   bekleyenlere   hizmet    verilirken   ve   yatırımlara   karar     verilirken    bu   teşkilatın  bu   ilçede    yaşayanlara biraz   kulak vermesini      öneririm.

Benden  hatırlatması   duyan  olursa.
Sağlıcakla
 

Bir önceki yazımızda *“Takva Ne Demektir?”* sorusunun cevabını Kur’an’ın ayetleriyle anlamaya çalışmıştık.
Takvanın, yalnız korkmak değil; Allah’a karşı sorumluluk bilinciyle yaşamak, kendini kötülükten korumak ve Rabbinin sınırlarını gözetmek olduğunu görmüştük.
Bugünkü kavramımız ise takvanın tam karşısında duran çok önemli bir kavramdır:
*Bağy*
Peki bağy nedir?
Bağy; insanın hakkın sınırını aşması, gücüyle taşkınlık yapması, adaleti çiğnemesi, haksız yere üstünlük kurmaya kalkması, insanlar üzerinde baskı ve zulüm üretmesidir.
Bağy sadece açık bir isyan değildir. Bazen mal ile olur. Bazen makam ile olur. Bazen bilgi ile olur. Bazen öfke ile olur. Bazen grup taassubu ile olur. Bazen de insanın kendi nefsini ölçü hâline getirmesiyle olur.

Öyleyse bu yazının ana omurgası şudur:

**Takva insanı sınırda tutar.  
Bağy insanı sınırı aşmaya sürükler.  
Takva adaleti korur.  
Bağy adaleti çiğner.  
Takva insana haddini bildirir.  
Bağy insanı güç, mal, bilgi veya öfke ile taşkınlığa götürür.**
Bu çalışmada da ölçümüz aynı olsun:
*Sonuca değil, delile sadakat.*
Yani bağy kavramını peşin hükümlerle değil, Kur’an’ın kullandığı ayetler ve bağlamlar içinde anlamaya çalışalım.

## BAĞY, ALLAH’IN YASAKLADIĞI SINIR AŞIMIDIR

Kur’an’da Rabbimiz şöyle buyurur:
*“Allah adaleti, iyiliği ve yakınlara vermeyi emreder; çirkinliği, kötülüğü ve bağyi yasaklar. Size öğüt verir ki düşünüp öğüt alasınız.”*  
(Nahl, 16:90)
Bu ayet, bağy kavramını anlamak için çok temel bir kapı açar.
Rabbimiz bu ayette önce adaleti, iyiliği ve yakınlara vermeyi emrediyor. Sonra çirkinliği, kötülüğü ve bağyi yasaklıyor.
Demek ki bağy, adaletin karşısında duran bir sınır aşımıdır.
Adalet ölçüyü korur.
Bağy ölçüyü bozar.
İyilik insanı onarır.
Bağy insanı ve toplumu yaralar.
Merhamet gönlü yumuşatır.
Bağy kalbi taşlaştırır.
Bağy olan yerde hak zedelenir. Güç, emanet olmaktan çıkar; baskı aracına dönüşür. Mal, şükür vesilesi olmaktan çıkar; azgınlık sebebi olur. Bilgi, hidayete hizmet etmekten çıkar; kibir ve üstünlük aracına dönüşür.

Kur’an bir başka ayette şöyle buyurur:

*“De ki: Rabbim ancak açık ve gizli çirkinlikleri, günahı, haksız yere bağyi, hakkında hiçbir delil indirmediği şeyi Allah’a ortak koşmanızı ve Allah hakkında bilmediğiniz şeyleri söylemenizi haram kılmıştır.”*  
(A‘râf, 7:33)
Bu ayette bağy, “haksız yere” ifadesiyle birlikte anılır. Demek ki bağy, hakkı olmayan bir alanda taşmak, haddini aşmak ve başkasının hakkına saldırmaktır.

*O hâlde kendimize soralım:*

*Ben hakkın sınırında mı duruyorum, yoksa nefsimin isteğiyle sınırı aşmaya mı başlıyorum?*

## BAĞY, GÜCÜN ZULME DÖNÜŞMESİDİR

İnsan güç bulduğunda gerçek ahlâkı ortaya çıkar.
Güç, takva ile birleşirse adalete hizmet eder.
Güç, bağy ile birleşirse zulme dönüşür.
Kur’an şöyle buyurur:
*“Kınanacak olanlar, insanlara zulmeden ve yeryüzünde haksız yere bağy edenlerdir. İşte onlar için acı bir azap vardır.”*  
(Şûrâ, 42:42)
Bu ayet bağyin zulümle bağını açıkça gösterir. Bağy, insanlara haksızlık etmek ve yeryüzünde ölçüyü bozmaktır.
Bir insan gücüyle başkasını eziyorsa bağy vardır.
Makamıyla hakkı bastırıyorsa bağy vardır.
Parasıyla insanları küçük görüyorsa bağy vardır.
Bilgisiyle insanları horluyorsa bağy vardır.
Kalabalığına güvenip zayıfı susturuyorsa bağy vardır.
Diliyle gönül yıkıyor, eliyle hak çiğniyor, kararıyla adaleti bozuyorsa bağy vardır.
Kur’an bize gücün emanet olduğunu öğretir. Güç, insanın kendisini büyütmesi için değil; hakkı koruması, zayıfa destek olması, zulmü önlemesi ve adaleti ayakta tutması için verilmiş bir imkândır.
Bağy ise bu emaneti bozar.
İnsana şunu dedirtir:
“Ben güçlüyüm, öyleyse istediğimi yaparım.”
Takva ise şunu dedirtir:
“Bana güç verildiyse bunun hesabı da vardır.”
*Şu hâlde kendimize soralım:*
*Bana verilen gücü adalet için mi kullanıyorum, yoksa farkında olmadan başkalarının hakkını çiğnemeye mi başlıyorum?*

## BAĞY, MALIN İNSANI AZDIRMASIDIR
Bağy bazen mal üzerinden görünür.
İnsan zenginleşebilir. Mal sahibi olabilir. İmkânları genişleyebilir. Bunlar tek başına kötü değildir. Fakat mal insanın kalbinde kibir, üstünlük, gösteriş ve haksızlık üretmeye başlarsa işte orada bağy kapısı açılır.
Kur’an, Karun kıssasında bu konuda çok açık bir uyarı yapar:
*“Karun, Mûsâ’nın kavmindendi; fakat onlara karşı bağy etti. Ona öyle hazineler vermiştik ki anahtarlarını taşımak bile güçlü bir topluluğa ağır gelirdi. Kavmi ona şöyle demişti: Şımarma! Çünkü Allah şımaranları sevmez.”*  
(Kasas, 28:76)
Karun’un problemi mal sahibi olması değildi. Problemi, malı kendi üstünlüğünün delili saymasıydı. Kendisine verilen nimeti emanet bilmedi. Onu insanlara karşı büyüklük aracına dönüştürdü.
İşte bağy budur.
Nimeti şükür sebebi yapmak yerine üstünlük sebebi yapmak.
Malı hayır kapısı yapmak yerine kibir aracına dönüştürmek.
Allah’ın verdiğini Allah’a karşı azgınlık vesilesi hâline getirmek.
Kur’an bize şunu öğretir: Mal kalbe girip insanı azdırmaya başladığında, insan artık sahip olduğu şeyleri yönetmez; sahip olduğu şeyler onu yönetmeye başlar.

Takva, mala emanet gözüyle bakar.
Bağy, mala güç ve üstünlük gözüyle bakar.
Takva, nimeti paylaşır.
Bağy, nimeti başa kakar.
Takva, zayıfı gözetir.
Bağy, zayıfı ezer.
*O zaman kendimize soralım:*
*Bana verilen nimetler beni şükre ve iyiliğe mi götürüyor, yoksa kibir ve üstünlük duygusuna mı sürüklüyor?*

## BAĞY, BİLGİ GELDİKTEN SONRA AYRILIĞA DÜŞMEKTİR

Bağy sadece malda ve güçte olmaz. Bazen bilgi alanında da olur.

İnsan bilgi sahibi oldukça daha adil, daha merhametli, daha sorumlu olması gerekirken; bilgisini üstünlük, tartışma, ayrılık ve tahakküm aracına dönüştürebilir.
Kur’an bu konuda çok dikkat çekici bir uyarı yapar:
*“İnsanlar tek bir topluluktu. Allah müjdeleyici ve uyarıcı peygamberler gönderdi; beraberlerinde hak ile kitabı indirdi ki insanların ayrılığa düştükleri konuda aralarında hüküm versin. Kendilerine kitap verilenler, apaçık deliller geldikten sonra, aralarındaki bağy sebebiyle onda ayrılığa düştüler.”*  
(Bakara, 2:213)
Bu ayet bize acı bir hakikati gösterir: Ayrılığın sebebi her zaman bilgisizlik değildir. Bazen bilgi geldikten sonra da insanlar bağy sebebiyle ayrılığa düşer.
Yani sorun delil yokluğu değil; delile teslim olmamaktır.
Sorun ayetin susması değil; insanın ayete rağmen kendi çıkarını, grubunu, öfkesini veya üstünlük arzusunu ölçü yapmasıdır.
Kur’an bir başka ayette şöyle buyurur:
*“Allah katında din, teslimiyettir. Kendilerine kitap verilenler, bilgi kendilerine geldikten sonra, aralarındaki bağy sebebiyle ayrılığa düştüler.”*  
(Âl-i İmrân, 3:19)
Bu ayet de aynı kapıyı açar. Bilgi gelmiş, fakat bağy bilgiye galip gelmiştir. İnsan delili duymuş, fakat nefsini ve tarafını bırakmamıştır.
Bu yüzden yeni çalışmamızın temel ilkesi çok önemlidir:
*Sonuca değil, delile sadakat.*
Bağy, delilin önüne nefsimizi koyduğumuzda başlar.
Bağy, ayetin önüne grubumuzu koyduğumuzda başlar.
Bağy, hakikatin önüne çıkarımızı koyduğumuzda başlar.
Bağy, “Rabbim ne diyor?” sorusunun yerine “Benim tarafım ne diyor?” sorusu geçtiğinde başlar.
*Burada kendimize soralım:*
*Ben bilgi geldikten sonra delile mi teslim oluyorum, yoksa kendi tarafımı korumak için delili eğip büküyor muyum?*

## BAĞY, TOPLUMSAL ADALETİ BOZAN TAŞKINLIKTIR

Bağy bazen bireysel bir ahlâk sorunu olarak kalmaz; toplumsal bir bozulmaya dönüşür. İnsanlar, gruplar, topluluklar birbirine karşı haddi aşabilir.

Kur’an şöyle buyurur:
*“Müminlerden iki topluluk birbirleriyle savaşırlarsa aralarını düzeltin. Eğer onlardan biri diğerine karşı bağy ederse, bağy eden taraf Allah’ın emrine dönünceye kadar onunla mücadele edin. Eğer dönerse aralarını adaletle düzeltin ve hakkaniyetli olun. Şüphesiz Allah hakkaniyetli davrananları sever.”*  
(Hucurât, 49:9)
Bu ayet bize bağy karşısında nasıl davranılması gerektiğini öğretir.
Önce ıslah.
Sonra haddi aşanı durdurma.
Sonra adaletle barıştırma.

Dikkat edelim: Kur’an bağy eden tarafı durdurmayı emrederken bile adaleti elden bırakmamayı öğretir. Çünkü bağy ile mücadele ederken bağye düşmek de mümkündür.

Haksızlığı durdurayım derken haksızlık yapmak.
Zulme engel olayım derken zulme yönelmek.
Adalet isteyeyim derken öfkeyi ölçü yapmak.
Kur’an buna izin vermez.
Bağy karşısında takva gereklidir. Çünkü takva olmazsa insan haksızlıkla mücadele ederken bile ölçüsünü kaybedebilir.
Bu ayet bize şunu öğretir:
Haksızlık karşısında susmak doğru değildir.
Ama haksızlığı durdururken adaleti kaybetmek de doğru değildir.
Müminin ölçüsü öfke değil, Allah’ın emridir.
*Şu hâlde kendimize soralım:*
*Bir haksızlığı düzeltmeye çalışırken ben de başka bir haksızlığa düşüyor muyum?*
## BAĞY, NİMETİN SINAV OLDUĞUNU UNUTMAKTIR
Kur’an insanın genişlik karşısında taşabileceğini bize haber verir.
Rabbimiz şöyle buyurur:
*“Eğer Allah kullarına rızkı bol bol verseydi, yeryüzünde mutlaka bağy ederlerdi. Fakat O, dilediğini bir ölçüye göre indirir. Şüphesiz O, kullarından haberdardır, onları görendir.”*  
(Şûrâ, 42:27)
Bu ayet çok sarsıcıdır. İnsan bazen zanneder ki, “Daha çok imkânım olsa daha iyi biri olurdum.” Fakat Kur’an bize, sınırsız genişliğin insanı taşkınlığa sürükleyebileceğini öğretir.
Demek ki darlık da imtihandır, genişlik de imtihandır.
Yoklukta sabır sınanır.
Varlıkta şükür ve adalet sınanır.
Darlıkta isyan tehlikesi vardır.
Genişlikte bağy tehlikesi vardır.
İnsan nimetin sınav olduğunu unutursa, genişlik onu büyütmez; azdırır. Mal artar ama merhamet azalır. Güç artar ama adalet zayıflar. İmkân artar ama şükür eksilir.
Takva, nimeti emanet bilir.
Bağy, nimeti kendine ait mutlak güç zanneder.
Takva, “Rabbim verdi, hesabını sorar” der.
Bağy, “Ben kazandım, dilediğimi yaparım” der.
*O hâlde kendimize soralım:*
*Genişlik beni şükre ve adalete mi götürüyor, yoksa taşkınlığa ve gaflete mi sürüklüyor?*

## BAĞY, KURTULUNCA RABBİ UNUTMAKTIR
İnsan sıkıntıya düşünce Rabbine yönelir. Fakat sıkıntı geçince bazı insanlar yeniden taşkınlığa döner.
Kur’an şöyle buyurur:
*“Sizi karada ve denizde gezdiren O’dur. Gemide bulunduğunuzda, güzel bir rüzgârla seyrederken sevinirler. Derken şiddetli bir fırtına gelir, dalgalar her yandan onları kuşatır ve çepeçevre sarıldıklarını sanırlar. O zaman dini yalnız Allah’a özgü kılarak O’na dua ederler: Eğer bizi bundan kurtarırsan mutlaka şükredenlerden olacağız. Fakat Allah onları kurtarınca, yeryüzünde haksız yere bağy ederler.”*  
(Yûnus, 10:22-23)

Bu ayet insanın unutkanlığını gösterir.
Sıkıntıda dua eder.
Kurtulunca unutur.
Darlıkta Rabbine yönelir.
Genişlikte taşar.
Tehlikede samimi olur.
Güvenliğe çıkınca eski hâline döner.
İşte bağy böyle bir nankörlük hâlidir.
Takva, kurtulunca da Rabbini unutmamaktır.
Takva, darlıkta da genişlikte de Allah’a karşı sorumluluk bilinciyle yaşamaktır.
Takva, yalnız zor günde değil, rahat günde de kul kalabilmektir.
*O zaman kendimize soralım:*
*Sıkıntı geçince Rabbime verdiğim sözleri hatırlıyor muyum, yoksa rahatlık beni yeniden haddi aşmaya mı götürüyor?*

## BAĞYDEN NASIL KORUNURUZ?

Can Dostlar!
Bağyden korunmanın yolu, takvayı diri tutmaktır.
İnsan haddini bilirse bağyden korunur.
Mülkün Allah’a ait olduğunu bilirse bağyden korunur.
Gücün emanet olduğunu bilirse bağyden korunur.
Bilginin kibir değil sorumluluk olduğunu bilirse bağyden korunur.
Adaletin kendi lehine de aleyhine de geçerli olduğunu bilirse bağyden korunur.
Rızkın bir sınav olduğunu bilirse bağyden korunur.
Delilin, nefsin ve tarafgirliğin üzerinde olduğunu bilirse bağyden korunur.

Bağyden korunmak için insan sık sık kendine şu soruları sormalıdır:
Ben haddimi aşıyor muyum?
Benim sözüm birini eziyor mu?
Benim gücüm birini susturuyor mu?
Benim malım beni şımartıyor mu?

Benim bilgim beni kibirlendiriyor mu?
Benim öfkem adaletin önüne geçiyor mu?
Benim tarafgirliğim delili gölgeliyor mu?
Ben hakkı mı arıyorum, yoksa üstün gelmek mi istiyorum?
Bu sorular insanı içten içe denetler. İşte takva burada devreye girer. Takva, insanın dışarıdan alkışlandığı yerde bile içeriden kendisini sorgulamasıdır.
## CAN DOSTLAR!
Bugün üzerinde durduğumuz *bağy* kavramı bize hayatımızın her alanına ölçü koyar.
*Bir kez daha özetlemek gerekirse:*
*Bağy*, insanın hakkın sınırını aşması, adaleti çiğnemesi, güç ve imkânla taşkınlığa yönelmesidir.
*Bağy*, Allah’ın yasakladığı sınır aşımıdır.
*Bağy*, gücün zulme dönüşmesidir.
*Bağy*, malın insanı şımartması ve kibirlendirmesidir.
*Bağy*, bilgi geldikten sonra delile teslim olmak yerine ayrılığa ve üstünlük yarışına yönelmektir.
*Bağy*, toplumsal adaleti bozan haksız taşkınlıktır.
*Bağy*, genişlikte nimetin sınav olduğunu unutmak ve kurtulunca Rabbine verdiği sözü terk etmektir.
Unutmayalım:
*Takva insanı sınırda tutar; bağy sınırı aşırır.*
*Takva adaleti korur; bağy adaleti çiğner.*
*Takva nimeti emanet bilir; bağy nimeti üstünlük aracına dönüştürür.*
*Takva delile teslim olur; bağy delile rağmen nefsini ve tarafını savunur.*
*Takva insana haddini bildirir; bağy insanı taşkınlığa sürükler.*
Rabbimiz bizleri bağyden korusun.
Gücümüzü zulme değil adalete, sözümüzü yıkıma değil ıslaha, bilgimizi kibre değil hikmete, malımızı şımarıklığa değil iyiliğe vesile kılsın.
Kalplerimizi takva ile diri tutsun; bizi haddi aşanlardan değil, haddini bilenlerden eylesin.
*Kur’an’ın öğrettiği kavramlarda yeniden buluşmak üzere.*
*Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!*

Datça yarımadasında uzun ve sağlıklı yaşam konusunda antik yazar-gezgin S t r a b o n'dan ümidimizi kesmiş iken..

Ve derken..

1980.li yılların ortalarında Bodrum kalesindeki bir konferansta tanışıp sohbet etme şerefine eriştiğim tarihçi-yazar rahmetli

C e m a l -K u t a y üstadımız imdadımıza yetişti..

Bakalım neler söyledi ..( Sohbetler dergisi -Nisan-1971 )

"...Uzun ve sağlıklı yaşam konusunda ,maziden,pek çok eskilerden ,Yunan mitolojisinden inanç şahitliği verelim..

Tanrılar tanrısı Z e u s ,her insanı dünyaya getirirken ,ona bir ömür ihsan eder ve o insanın hayat yumağını gök yüzünden salıverirmiş.

Eğer dünyaya yeni gelenin uzun yaşamasını arzularsa ,onu

P r e n s e s -D a t z i a 'nın Yarımadasına bırakırmış.

Burası yani P r e n s e s D a t z i a 'nın Yarımadası bizim bu günkü D a t ç a m ı z 'dır.

Muğla ilimizin denize uzanan bölümünde .iki tarafı Akdenizin binbir nimetiyle kucaklaşan ve bugün nüfusu hemen hepsi sekiz bine düşmüş ,bakımsız metruk , kaderiyle cennetten bir parça.."

Not : Datçamızın yazgısı (55) yıldır hiç değişmemiş..

Kaynak : Sohbetler dergisi -Nisan -1971

Cemal Kutay

(sürecek )

"Tanrılar tanrısı Zeus uzun yaşamasını istediği kulunu Datça yarımadasına bırakırmış" lafını kendisine yüklediğimiz S t r a b o n bu lafı demiş mi.. dememiş mi bilemiyoruz ve kaynak bulamıyoruz..dediysekte..

Strabon Knidos şaraplarını öve öve bitirememiş..

Bakalım neler demiş..

"....Civardaki bütün adalarda mesela K O S (İstanköy) adasında en iyi şaraplar elde edilmesine rağmen S a m o s (Sisam) adasında iyi şaraplar çıkmaz.Gerçekten de E p h e s o s (Efes) luların ve Metroplislilerin şarapları iyidir..

K n i d o s ve S m y r n a (İzmir) hem zevk vermek , hem de tıbbi amaç için kullanılan çok iyi cins şarap üretilen yerlerdir.."*

Kleopatranın Mısırdaki sarayında bile K n i d o s damgasını taşıyan şarap anforaları artıklarına rastlandığına göre..Strabon haklı olsa gerektir..

Bugün Datça köylülerinin bir numaralı şarap tüketicisi olmasının tarihi köklerini böylelikle öğrenmiş bulunuyoruz..

Allah hepimize acil şifalar versin..

Ahirimizi, akibetimizi, ahiretimizi hayreylesin !..

A M İ N .. A M E N ...

*Kaynak : Antik Anadolu coğrafyası

G e o g r a p h i k a - kitap XIV .sahife : 153 -Strabon

(sürecek )

02-10-2026 Y.Ziya Özalp

Rabbimizin güzel isimlerini tanımaya çalıştığımız *“Esmâ ile Ahlaklanmak”* yazı dizisinin ardından, bugün yeni bir yolculuğa başlıyoruz:

*Kur’an’ın Öğrettiği Kavramlar*

Bu çalışmada amacımız; kavramları alışkanlıklarımızla, kulaktan dolma bilgilerle veya peşin hükümlerle değil, Kur’an’ın kendi ayetleri ve kendi bağlamı içinde anlamaya çalışmaktır.

Bu yolculukta temel ölçümüz şu olsun:

*Sonuca değil, delile sadakat.*

Yani önce hükmümüzü verip sonra ayet aramayacağız. Önce Kur’an ne diyor, hangi kavramı nasıl kullanıyor, hangi ayetlerle hangi ölçüyü öğretiyor; onu görmeye çalışacağız.

Bugünkü ilk kavramımız:

*Takva*

Peki takva ne demektir?

Takva, yalnız korkmak değildir. Takva, insanın Allah’a karşı sorumluluk bilinciyle yaşaması, kendisini kötülükten koruması, Rabbinin sınırlarını gözetmesi ve hayatını O’nun ölçüsüne göre düzenlemesidir.

Takva; insanın iç dünyasını, sözünü, davranışını, ilişkilerini, ticaretini, öfkesini, sevgisini, düşmanlığını, gücünü ve tercihlerini Allah’ın huzurunda yaşayacakmış gibi ayarlamasıdır.

## TAKVA, KUR’AN’IN ÖĞRETTİĞİ KORUYUCU BİLİNÇTİR

Kur’an’ın baş taraflarında Rabbimiz şöyle buyurur:

*“Bu kitapta şüphe yoktur; takva sahipleri için yol göstericidir.”*  
(Bakara, 2:2)

Bu ayet bize çok önemli bir kapı açar. Kur’an herkesin okuyabileceği bir kitaptır; fakat ondan hidayet olarak yararlanmak, kalbin takva bilinciyle yönelmesine bağlıdır.

Demek ki takva, Kur’an’la ilişkimizi de belirleyen temel bir kavramdır.

İnsan Kur’an’a yalnız tartışmak için yaklaşırsa, kendi fikrini onaylatmak için yaklaşırsa, nefsini düzeltmek yerine başkasını yenmek için yaklaşırsa, ayetlerin inşa edici terbiyesinden uzak kalabilir.

Fakat insan Kur’an’a, “Rabbim bana ne öğretiyor?” diye yaklaşırsa, işte o zaman takva bilinci devreye girer.

Takva sahibi insan, Kur’an karşısında kendisini öğretmen değil, öğrenci bilir.

Takva sahibi insan, ayeti kendi tarafına çekmeye değil, kendisini ayetin ölçüsüne çekmeye çalışır.

## TAKVA, KULLUĞUN GAYESİYLE BAĞLIDIR

Rabbimiz şöyle buyurur:

*“Ey insanlar! Sizi ve sizden öncekileri yaratan Rabbinize kulluk edin ki takvaya eresiniz.”*  
(Bakara, 2:21)

Bu ayet bize takvanın kullukla bağını gösterir. Takva, hayattan kopuk bir duygu değildir. Kullukla oluşan, ibadetle güçlenen, sorumlulukla olgunlaşan bir bilinçtir.

İnsan Rabbine kulluk ettikçe haddini öğrenir.

Haddini öğrendikçe kibirden uzaklaşır.

Kibirden uzaklaştıkça adalete yaklaşır.

Adalete yaklaştıkça merhameti büyür.

Merhameti büyüdükçe insanlara zarar vermekten sakınır.

İşte takva, insanı içeriden terbiye eden bir bilinçtir.

Sadece dilde kalan bir iddia değildir. Takva, insanın hayatına yansımalıdır.

Evde takva.

Çarşıda takva.

Şahitlikte takva.

Öfkede takva.

Sevgide takva.

Düşmanlıkta takva.

Emanette takva.

Sözde takva.

Kararda takva.

Çünkü Allah’a karşı sorumluluk bilinci, hayatın yalnız bir alanına değil, tamamına ölçü koyar.

## TAKVA, ÜSTÜNLÜK ÖLÇÜSÜDÜR

İnsanlar çoğu zaman üstünlüğü soyda, servette, makamda, güçte, bilgide, kalabalıkta veya görünüşte arar. Fakat Kur’an bu ölçüyü kökten değiştirir.

Rabbimiz şöyle buyurur:

*“Ey insanlar! Biz sizi bir erkek ve bir dişiden yarattık. Birbirinizi tanıyasınız diye sizi toplumlar ve kabileler hâline getirdik. Allah katında en değerli olanınız, takvada en ileri olanınızdır. Şüphesiz Allah bilendir, haberdardır.”*  
(Hucurât, 49:13)

Bu ayet, insanlığın bütün sahte üstünlük iddialarını boşa çıkarır.

Allah katında değer; soyla, ırkla, renkle, servetle, makamla, kalabalıkla ölçülmez.

Değer ölçüsü takvadır.

Yani insanın Allah’a karşı sorumluluk bilinciyle yaşaması, hakkı gözetmesi, zulümden sakınması, emaneti koruması, adaleti ayakta tutması ve Rabbine karşı haddini bilmesidir.

Bu ayet bize şunu öğretir:

Kimse kendisini başkasından üstün görme hakkına sahip değildir.

Çünkü insanın gerçek değerini en iyi Allah bilir.

Dış görünüşe bakıp hüküm veren insan yanılabilir.

Ama Allah, kalpleri de amelleri de bilir.

## TAKVA, ADALETİ KORUR

Takvanın en açık göründüğü yerlerden biri adalettir. İnsan sevdiğine adaletli davranmayı kolay başarabilir. Asıl sınav, sevmediğine karşı adaletli kalabilmektir.

Kur’an şöyle buyurur:

*“Ey iman edenler! Allah için hakkı ayakta tutan, adaletle şahitlik eden kimseler olun. Bir topluluğa olan kininiz sizi adaletsizliğe sürüklemesin. Adaletli olun; bu, takvaya daha yakındır.”*  
(Mâide, 5:8)

Bu ayet takvanın yalnız iç dünyada kalan bir duygu olmadığını gösterir. Takva, öfke anında ölçüyü korumaktır. Sevmediğimiz birine karşı bile hakkı çiğnememektir. Kin, öfke, tarafgirlik ve çıkar bizi adaletsizliğe sürüklediğinde, takva bizi durdurmalıdır.

Demek ki takva, insanın içindeki fren gibidir.

Haksızlık yapacakken durdurur.

Kırıcı söz söyleyecekken susturur.

Gücü kötüye kullanacakken uyarır.

Öfkeyle hüküm verecekken ölçüye çağırır.

Takva yoksa insan adalet dilini kullansa bile adaletsiz davranabilir.

Takva varsa insan kendi aleyhine bile olsa hakkı gözetmeye çalışır.

## TAKVA, FURKAN KAZANDIRIR

İnsan bazen doğru ile yanlışı, hak ile batılı, fayda ile zararı karıştırabilir. İşte takva, insana ayırt etme bilinci kazandırır.

Kur’an şöyle buyurur:

*“Ey iman edenler! Allah’a karşı sorumluluk bilinciyle yaşarsanız, O size doğru ile yanlışı ayırt edecek bir ölçü verir; kötülüklerinizi örter ve sizi bağışlar. Allah büyük lütuf sahibidir.”*  
(Enfâl, 8:29)

Bu ayette geçen ölçü çok önemlidir. Takva, insana sadece sakınmayı değil, ayırt etmeyi de öğretir.

Her parlak söz doğru değildir.

Her kalabalık hak üzere değildir.

Her gelenek Allah’ın ölçüsü değildir.

Her fayda gibi görünen şey hayır değildir.

Her sevdiğimiz şey bizim için iyi olmayabilir.

Takva sahibi insan, karar verirken yalnız nefsine, çıkarına, çevresine veya alışkanlığına bakmaz. “Rabbimin ölçüsü ne?” diye sorar.

İşte bu soru insanı korur.

## TAKVA NASIL YAŞANIR?

Takva yalnız tanımlanacak bir kavram değildir; yaşanacak bir bilinçtir.

Takva, insanın dilini korumasıdır.

Yalan söylememek, iftira atmamak, gıybetle gönül yıkmamak, bilmediğinin peşine düşmemek takvadandır.

Takva, insanın elini korumasıdır.

Kul hakkına uzanmamak, haksız kazanca yönelmemek, emanete ihanet etmemek takvadandır.

Takva, insanın kalbini korumasıdır.

Kibirden, kinden, hasetten, gösterişten, zulüm arzusundan sakınmak takvadandır.

Takva, insanın adaletini korumasıdır.

Sevdiğine ayrı, sevmediğine ayrı ölçü kullanmamak takvadandır.

Takva, insanın nimet karşısında haddini bilmesidir.

Malı, makamı, bilgiyi ve gücü kendinden bilmemek takvadandır.

Takva, insanın hata ettiğinde Rabbine dönmesidir.

Günahını savunmamak, yanlışı meşrulaştırmamak, tövbe kapısını açık tutmak takvadandır.

Takva, insanın Kur’an karşısındaki duruşudur.

Ayetleri kendine uydurmak değil, kendini ayetlerin ölçüsüne uydurmaya çalışmak takvadandır.

## TAKVA VE BAĞY ARASINDAKİ SINIR

Can Dostlar!

Bu kavramı özellikle iyi anlamalıyız. Çünkü bir sonraki yazımızda işleyeceğimiz *bağy* kavramı, takvanın zıddı olan bir sınır aşımını anlatır.

Takva, insanı Allah’ın sınırlarında tutar.

Bağy, insanı sınırı aşmaya sürükler.

Takva, adaleti korur.

Bağy, adaleti çiğner.

Takva, insana haddini bildirir.

Bağy, insanı güç, mal, bilgi veya öfke ile taşkınlığa götürür.

Takva, insanı korur.

Bağy, insanı bozar.

Bu yüzden takva kavramını anlamak, bağy kavramını anlamanın da ilk adımıdır.

## CAN DOSTLAR!

Bugün üzerinde durduğumuz takva kavramı bize hayatımızın her alanına ölçü koyar.

*Bir kez daha özetlemek gerekirse:*

*Takva*, insanın Allah’a karşı sorumluluk bilinciyle yaşaması, kendisini kötülükten koruması ve Rabbinin sınırlarını gözetmesidir.

*Takva*, Kur’an’dan hidayet olarak yararlanmanın kapısıdır.

*Takva*, kulluğun hayatımıza yerleşmiş hâlidir.

*Takva*, Allah katındaki gerçek değer ölçüsüdür.

*Takva*, adaletin, merhametin, doğruluğun ve emanete sadakatin koruyucu bilincidir.

*Takva*, insanı sınır aşımından, haksızlıktan, kibirden ve zulümden korur.

Unutmayalım:

*Takva, yalnız korkmak değil; Allah’ın huzurunda yaşadığını bilerek kendini korumaktır.*

*Takva, yalnız söz değil; hayata yansıyan sorumluluk bilincidir.*

*Takva, yalnız ibadet anında değil; öfke anında, karar anında, şahitlik anında, kazanç anında ve güç sahibi olduğumuz anda ortaya çıkar.*

Rabbimiz bizleri; takvayı dilinde iddia edenlerden değil, hayatında ölçü yapan kullarından eylesin.

Kalplerimizi takva ile arındırsın, sözlerimizi doğrulukla güzelleştirsin, adımlarımızı adaletle sabit kılsın.

Bir sonraki yazımızda inşallah şu sorunun cevabını arayacağız:

*Bağy Nedir? İnsan Nerede Sınırı Aşar?*

*Kur’an’ın öğrettiği kavramlarda yeniden buluşmak üzere.*

*Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!*

Akıl ve türevleri Kur'an'da 49 yerde geçer ve o kadar ilginçtir ki Nûr ile aynı sayıdadır. Kur'an'daki akıl sahiplerinin karşılığı ulu'l bab'tır .         
Şimdi asıl konumuz olan o muhteşem ayete geçelim .İgili ayet Kur'an'daki 42. sûre olan ve 53 ayetten oluşan Şûra suresinin 30. ayetidir .     
Ayet meali aynen şöyle .      
 "Başınıza gelen herhangi bir musibet, kendi ellerinizle yaptıklarınız yüzündendir. Allah çoğunu da affeder." Burada musibet kelimesini biraz açalım isterseniz. Musibet  kelimesi, istenmeyen kötü durumlar, felaketler anlamına gelir. İnsanın başına gelen her musibetin kendi yapıp ettikleri yüzünden olduğu belirtilirken, gerek evrendeki fiziksel ve sosyal kanunları görmezden gelmesi ve gerekli önlemleri almaması, gerekse Allah'a isyan niteliği taşıyan davranışlarda bulunması sebebiyle, dünyada karşılaştığı sıkıntı, acı ve felaketlerin kendi kusurunun bir sonucu olduğuna dikkat etmesi istenmektedir. Özellikle Allah'a isyan konusunda yapılan hataların çoğunun da affedildiğinin bildirilmesi yüreklere ferahlık verir. Zira başka bir ayette de "Eğer yaptıklarınız yüzünden Allah sizleri hemen cezalandırsaydı yeryüzünde hiçbir canlı bırakmazdı"   (Fâtır :45) buyurulur. Dünyadaki fiziksel olaylarla ilgili olarak, eğer dere kenarında veya fay hattında ev yapanın bir musibeti doğuracağı akle- dilememişse, o zaman o musibete dûçar olmak kaçınılmaz olur. Eğer bu fiziksel olay sizin bedeniniz ile ilgili olmuş, doktor size bir saatte bir 20 dakika kalkın yürüyün demiş, siz de bu uyarıya önem vermeyip gecenin 03'üne kadar televizyon dizileriyle veya bulmacalarla vakit geçirmişseniz, o zaman "şuram ağrıyor" " buram ağrıyor" diye şikayette bulunmanız ne kadar doğru olur. 
Aziz Canlar!       

Bu örnekleri çoğaltmak mümkündür. Şöyle düşünelim. Hayattayken kişi anne babasına iyi davranmamış, onları horlamış, paylayıp azarlamışsa ,o zaman kendi ciğerparesi evladı da onu horlayıp azarlayacak ve  bu da kaçınılmaz olacaktır.           
İşte bütün bunlar Ulu'l Elbab'ın yani akıl sahiplerinin düşünüp değerlendireceği şeylerdir.                    
Bir örnek daha vererek konuyu duamızla noktalayalım.            
Bir insan düşünün ki, duygularının esiri olmuş, kıskançlık, hakikatle yüz yüze gelememe zorluğu, hoşgörü noksanlığı gibi nedenlerle karşısındakine hep beddua eden ,alaya alan, kendisini ermiş zannederek karşısındakini küçük gören kişilerin davranışlarına bu dünyada çok şahit olmuşuzdur .Bu tiplerin bedduaları bazen beddua ettiği kişi hak etmişse yerini bulacaktır.

Bu konu Allah'ın tasarrufu altındadır. Eğer o kişi bedduayı hak etmemişse beddua döner Bumerang gibi kendisini vurur. Ama o bunun ya farkındadır veya değildir. Eğer farkındaysa o zaman kendisine çeki düzen vermek için öz eleştirilerde bulunarak Rabbimden af diler. Konumuzu dua ile bitirelim             
-Allah'ım aklımızı ve imanımızı koru.!     
-Kendi gözümüzle iyi görünmeye değil, Senin huzurunda temiz bir akılla iz bırakmak isteyen kulların arasına bizleri dahil eyle !              
-Gizli veya açık olarak yaptığımız iyilikleri Yüce dergahında kabul buyur !        -Verdiğin sonsuz nimetlere karşı layıkıyla şükretmeyi bizlere lütfeyle !   
 -Kendi öz nefsimize veya başkalarına zulmetmekten bizleri koru!.             
-Bizleri rahmetine dahil eyle .Amellerine güvenip senin rahmetini unutanlardan eyleme!-Bizleriz zanla değil, hakikatle ,kibirle değil teslimiyetle, gösterişle değil, Salih amelle -Unutkanlıkla değil, akıl ve hesap bilinci ile yaşayan kullarından eyle!              Dualarımızı dergâhı izzetinde kabul buyur! Dualarımızı reddedilen dualardan eyleme!        

 Can dostlar!        
Bundan sonra başka bir konuda buluşmak üzere, sağlıkla kalın, Esen kalın, hoş kalın.

Geçici   tatil   amaçlı     Datçamıza      gelenlerin ,yavaş  yavaş  dönmeye   başladığı   şu   günlerde,  inşaat   sezonunun    açılmasını    bekleyenlerin   yüzleri   pek   iyi   değil..Ekonomimizin  böyle   sıkıntılı      günler    geçirdiği    göz    önüne    alınırsa,  ben  bu  sektörümüzün     ilçemiz    için    pek    verimli     olabileceğini  düşünmüyorum. Beton  dikmeyi  marifet   sayanlarımızın  umduklarını   bulabileceklermi .pek   sanmıyorum. 
 
Ben  su  konusunun  her   zaman   gündemimizin     ana  konusu    olmasından   yanayım.Denize  ,  yüzeyden   veya  bazı  katmanlardan     ulaşan    suların , tüketim/kullanım    ağına   kazandırılması /depolanması konusunda  sayın   yerel   yetkililerimiz  / bürokratlarının   bir    araştırma    başlatmak   üzere   duruş    gösterme konusundaki   duyumlarımız   inşallah   hevesimizde   kalmaz. Kendilerini    bu  konuda   çalışmalarda   bulunmuş, bunları   dökümanlara     geçirmiş  olanların   tecrübelerinden   yararlanmalarını    öneririm. Yarımadanın su  kaynakları  akıllı   yatırımlarla   desteklenmesi   halinde ,herkese  yeter   artar  bile.

Uzunca   bir   zamandır   konu    edilen    ,Datçamızda   termal  su   kaynağının     varlığı,iyi  bir   araştırma     ve   yapılacak    akıllı   bir   yatırımla   hayata    geçirilebilir. Denize   çok  yakın   bir   kaynağın    yıllardır  denize    ulaşan çıkış  yerinin  200  mt    altında /tabanında 100    derecenin     üstünde   bir   termal  kaynağın    varlığından    söz    edilir  oldu.   Zaten   mevcut   havuz    ve  kaynağın yüzey   suyunun    sıcaklığı  ,tüm   yıl   boyunca   26-27   derecenin     altına   düşmez.
Çevre  kirletme  konusundaki   becerikliliği mizi   göstermekte ,maşallah    tüm   ilçelerimiz   içinde  birinciyiz. Ilıca    mevkiindeki    gölet/havuz   çevresinin bilhassa   yol   cephesine   bakan   kenarı    içler    acısı. Kullananların   atıkları   için seçtikleri   bu   alanın   mülkiyeti   her  kiminse,kirletme   mülkiyetinde  olan   becerikliklerine  söyleyecek   söz   bulamıyorum.

İlçe  merkezimizde   kaderine   terk    edilen   yapılardan   biride   HAMAM  dır.Neden    işletilemez   engel   nedir   acaba.  ?  Sorumlu  veya   yetkililerin    pek    gözüne   batmıyor  herhalde.

Olmadığı   zaman   fırtınalar  koparılan  umumi   tuvaletlerin   bir   örneği,Belediye  lokantamızın   bulunduğu  yerde   olandır.  Kullanmasını   bilmeyenlerin  yarattığı   kirliliğe    yerel   yönetim   ne  yapsın.  Deniz   kenarlarında    bulunan    soyunma  kabinlerinin  durumu   pek    farklı  değil. 
  KİRLETMEYİ      NE  ÇOK   SEVİYORUZ....Dünyamızda  yaşadığı   ortamı  bu  kadar  tahrip   eden kaç  canlı   var   acaba.?

Kentlerde  ÇÖP   EV    görüntülerini   ,örneklerini     sık  sık    görürüz.  Geçenlerde   Karaköy  Mahallemizde   bir  örnek  bir  konutu   Belediyemiz   boşalttı.Böyle   yerlerin    oluşması  toplumsal  bir   sorun. İlçemizde  Ecevit  Kültür   Merkezi    yakınındaki   MİGROS  MAĞAZASI   karşısındaki   konut aynı    görüntüyü     verme  yolunda.Bu  konuda   ilgililerce   konut   sahibinin uyarılması     gerekmez  mi?

Doğruya  doğru,  PTT   binası  karşısında   bulunan bankomatların  karşı   cephede   bir  düzen    içinde   yerleştirilmesi   çok    güzel   olmakta.  Yeni Okulun    önünüde   güzelleşmiş   oldu. Yapıp   düşünenlerin   ellerine    sağlık.

Toplu  yolcu   taşıma da    elektrikli   araçların   tercih    edilmesinin   artık   zamanı     geldi.  Bu  konuda  yerel   yönetimimizin böyle  bir   düşüncesinin  olup   olmadığını   bilmiyorum. Ancak    Belediye   binamızın    çatısının   ,güneş  panelleri     ile     donatılması    üzerinde   düşünülmesi     gereken  bir  proje   olmalı.

Trafik  kurallarına    uymamanın     faturasını     canımızla     ödüyoruz. Motosikletler    ,adeta   birer   trafik  canavarı . Herkes   aklını   başına  toplamalı.Başkalarının   canını   almaya     hakkımız    varmı.?

Bilindiği    gibi,  04,Aralık 1933    ilçemizin  DATÇA   İlçesi    olduğunun   Bakanlar    Kurulu   Kararı    ile  tescil    edildiği    gün. Bu   günün   anlamlı   bir   şekilde  hatırlanması  anılmasını      önemsiyorum.  Geçen  yıl   küçük   bir  katılımla   gündeme   getirdiğimiz   bu  konunun   bu  yıl   dahada    popülerlik   kazanmış    olacağını      sanıyorum.

Kış  mevsimine    ve  2027  yılına  ne  kadar  hazırız.?  Zaman    SU     gibi    akıp      giderken.

Sağlıcakla  kalınız.
 

***

Yaylalara yaz gelmiş
Yılanlı’ya gidelim,
Haydi yârim eğlenelim
İstersen evlenelim

***

Yaylalar yeşillenmiş,
Gökçukur’a gidelim
(bağlantı)
Göktepe’nin karıyım
Güzellerin yarıyım,
Aç koynunu a yârim
Gül sineme sarayım
(bağlantı)
Göktepe’den soğuk uyan,
Urgan gereyim urgan
Nazlı yârim üşümüş
Üstüne sereyim yorgan
(Bağlantı)

Söz ve müziği mahalli sanatçı Mehmet Topçuoğlu’na ait bir türküdür.Güzellik ve aşk konusunu işlerken Göktepe’nin betimlemesi yapılması açısından önemlidir. Notdası ise Rıfat Dural tarafından yapılmıştır. Muğlalılar eğlenmesini bilen insanlardır. Hem insana, hem hayvana,
hem doğaya güzellemeler yapmaktan geri kalmazlar.

***

Sakar başı yel olur
Seyretmesi hoş olur.
Güzellerin huyudur
Her güzelde naz olur.

***

Şu sakar7ın yokuşu
Hele bir de inişi.
Ah gönlüme taht kurdu
Salınarak gelişi.

***

Gökova’da koy o5lur,
Denizi güzel olur.
Güzellerin esmeri
Benim sevdiğim olur.

Sakar tepesinden aşağı bölgelerde söylenen bir türküdür. Herhangi
bir olay sonrasında yakıldığı ile ilgili bir bilgi yoktur. Gökova Körfezi’nin ve
Gökova’yı besleyen “Azmağın” güzelliğine has, uydurulmuş mani
örneklerinden doğduğu görülmektedir. Aşık Abbas Balcı’ya ait bir türküdür.

“06.07.1993 tarihinde Gökova’yı seyrederken şiire söyledim, diyen
ozandan derlenen türkü, mahalli sanatçı İ.Ethem Yağcı tarafından kayıtlara geçirilmiştir.

Buraya kadar yazdığımız Muğla türkülerinde, doğanın da verdiği
rahatlıktan kaynaklanan çok acılar, çok sıkıntıları anlatan türkü çok azdır. Bunları da zaman zaman yazdık. Devam edeceğiz. Anadolu bazen güler, bazen ağlar türkülerinde. Bu da bize ait olsa gerek…

AYLARIN ADLARI NEREDEN GELİYOR.

Ocak……………..Türkçe(Kışın evde ateş yakılan yer
Şubat…………….Süryanice(Şabat,şobat;ikinci gün,dinlenme günü)
Mart……………..Latince(Maritus,mitolojik bir isim,Mars’tan gelmektedir)
Nisan……………Süryanice(bolluk,bereket)
Mayıs……………Latince(Tanrıça Maria’nın adı)
Haziran…………Süryanice(sıcak)
Temmuz………Arapça,Süryanice(Tamu,z,çok sıcak)
Ağustos………..Latince(Roma İmparatoru Augostus’un adından)
Eylül…………….Süryanice(Üzüm,üzüm ayı)
Ekim…………….Türkçe(Toprağı ekmekten)
Kasım……………Arapça(Bölen)
Aralık……………Türkçe(İki zaman dilimi arası)

Bir süredir üzerinde düşündüğümüz yeni bir çalışma dizisine bugün başlamaya çalışacağız.

Bu çalışma boyunca herhangi bir düşünceyi, mezhebi, kişiyi veya geleneği doğrulatmak için Kur’an’a gitmeyeceğiz.

Tam tersine önce Kur’an’ın önüne oturacağız ve şu soruyu soracağız:

> *KUR’AN BİZE KENDİSİNİ NASIL TANITIYOR?*

Ardından ikinci sorumuz gelecek:

> *KUR’AN BİZİ NASIL BİR İNSAN OLARAK İNŞA ETMEK İSTİYOR?*

Çünkü öğrencinin görevi öğretmene ne söylemesi gerektiğini öğretmek değil; öğretmenin söylediğini anlamaya çalışmaktır.

Kur’an bu konuda çok dikkat çekici bir dua öğretir:

*“GERÇEK HÜKÜMDAR OLAN ALLAH YÜCEDİR. SANA VAHYİ TAMAMLANMADAN KUR’AN KONUSUNDA ACELE ETME VE: ‘RABBİM! BİLGİMİ ARTIR’ DE.”*  
*Tâhâ 20:114*

Bu ayette öğrenen insanın duruşu vardır:

Acele etmeyecek.

Bilmediğini biliyormuş gibi davranmayacak.

Ve Rabbine:

> *“BİLGİMİ ARTIR.”*

diyecek.

Demek ki Kur’an’ın karşısında ilk ihtiyacımız çok konuşmak değil, *öğrenmeye açık olmaktır.*

---

## KUR’AN HAKKINDA KONUŞURKEN ÖLÇÜMÜZ NE OLMALI?

Kur’an şöyle buyurur:

*“HAKKINDA BİLGİN OLMAYAN ŞEYİN ARDINA DÜŞME. ÇÜNKÜ KULAK, GÖZ VE KALP; BUNLARIN HEPSİ ONDAN SORUMLUDUR.”*  
*İsrâ 17:36*

Bu ayet çok ciddi bir bilgi ahlakı koyuyor.

Her duyduğumuz doğru olmayabilir.

Her bildiğimizi sandığımız şey bilgi olmayabilir.

Her çok söylenen şey Allah’ın sözü olmayabilir.

O hâlde din konusunda da kendimize sormalıyız:

> *BUNU NEREDEN BİLİYORUM?*

> *DELİLİM NEDİR?*

Kur’an, iddia sahibine şöyle seslenir:

*“DE Kİ: EĞER DOĞRU SÖYLÜYORSANIZ DELİLİNİZİ GETİRİN.”*  
*Bakara 2:111*

Öyleyse iman eden insan için delil istemek imansızlık değildir.

Aksine insanın Allah adına bilgisizce konuşmaktan korunmasının yollarından biridir.

---

## KUR’AN HAKKINDAKİ BİLGİMİZİ KİMDEN ÖĞRENECEĞİZ?

Bu sorunun cevabını da önce Kur’an’a soralım.

*“BİLENLER, RABBİNDEN SANA İNDİRİLENİN HAK OLDUĞUNU VE MUTLAK GÜÇ SAHİBİ, ÖVGÜYE LAYIK OLANIN YOLUNA İLETTİĞİNİ GÖRÜRLER.”*  
*Sebe 34:6*

Dikkat edelim:

Ayet önce *bilmekten, sonra indirilenin **hak olduğunu görmekten* söz ediyor.

Demek ki Kur’an insanı körü körüne inanmakla değil, bilerek ve görerek iman etmekle inşa ediyor.

Başka bir ayette ise şöyle denilir:

*“DE Kİ: EĞER SAPARSAM ANCAK KENDİ ALEYHİME SAPARIM. EĞER DOĞRU YOLU BULURSAM BU, RABBİMİN BANA VAHYETTİĞİ SAYESİNDEDİR. ŞÜPHESİZ O İŞİTENDİR, YAKINDIR.”*  
*Sebe 34:50*

Burada hidayetin yönü son derece açık görünmektedir:

> *RABBİN VAHYİ → HİDAYET*

İnsan kendi düşüncesini vahyin üzerine koyduğunda öğretmenle öğrencinin yerini değiştirmeye başlar.

---

## KUR’AN KENDİSİNE NASIL YAKLAŞMAMIZI İSTER?

Rabbimiz şöyle buyurur:

*“ÖYLEYSE SANA VAHYEDİLENE SIMSIKI SARIL. ŞÜPHESİZ SEN DOSDOĞRU BİR YOL ÜZERİNDESİN.”*  
*Zuhruf 43:43*

Ardından:

*“ŞÜPHESİZ BU KUR’AN SENİN İÇİN DE KAVMİN İÇİN DE BİR HATIRLATMADIR; YAKINDA SORGUYA ÇEKİLECEKSİNİZ.”*  
*Zuhruf 43:44*

Burada iki önemli sonuç vardır:

Birincisi:

> *VAHYE SIMSIKI SARILMAK.*

İkincisi:

> *VAHİY KARŞISINDA SORUMLU OLDUĞUMUZU BİLMEK.*

Kur’an yalnız hakkında konuşacağımız bir kitap değildir.

Kur’an bizi de sorgulayan bir Kitaptır.

Bu nedenle Kur’an okurken yalnız:

> *“Bu ayet kimi anlatıyor?”*

diye sormak yetmez.

Bir soru daha sormalıyız:

> *“BU AYET BENİM HAYATIMDA NEYİ SORGULUYOR?”*

---

## KUR’AN’A KENDİ DÜŞÜNCEMİZİ Mİ TAŞIYACAĞIZ, YOKSA KUR’AN’IN BİZİ EĞİTMESİNE Mİ İZİN VERECEĞİZ?

İşte belki de bütün serimizin en önemli sorularından biri budur.

İnsan Kur’an’ı okuyup yalnız zaten inandığı şeylerin delillerini ararsa, Kitabı öğretmen olmaktan çıkarıp kendi düşüncesinin onay makamına dönüştürebilir.

Oysa Kur’an şöyle buyuruyor:

*“ONLAR SÖZÜ DİNLERLER VE ONUN EN GÜZELİNE UYARLAR. İŞTE ONLAR ALLAH’IN HİDAYET ETTİĞİ KİMSELERDİR. GERÇEK AKIL SAHİPLERİ DE İŞTE ONLARDIR.”*  
*Zümer 39:18*

Dikkat edelim:

Ayet:

*Sözü dinlerler.*

Sonra:

*En güzeline uyarlar.*

Demek ki gerçek arayışta insanın görevi yalnız konuşmak değildir.

Önce dinlemek gerekir.

Sonra düşünmek.

Sonra delili görmek.

Ve hakikat kendi eski düşüncemize aykırı bile olsa ona uyabilmek…

---

## ÇAĞRININ DA BİR BİLGİSİ OLMALI

Kur’an’ın çok önemli bir ölçüsü daha vardır:

*“DE Kİ: İŞTE BENİM YOLUM BUDUR. BEN VE BANA UYANLAR AÇIK BİR BİLGİ VE BASÎRET ÜZERE ALLAH’A ÇAĞIRIYORUZ. ALLAH EKSİKLİKLERDEN UZAKTIR. BEN ORTAK KOŞANLARDAN DEĞİLİM.”*  
*Yusuf 12:108*

Bu ayet bize yalnız *kime çağıracağımızı* söylemiyor.

*Nasıl çağıracağımızı da* öğretiyor:

> *BASÎRET ÜZERE.*

Yani:

- Bilerek,
- anlayarak,
- kavrayarak,
- delile dayanarak…

Din adına konuşmanın yönü Allah olduğu gibi, yöntemi de bilgisizce konuşmak değildir.

---

## O HÂLDE İLK DERSİMİZ NEDİR?

Can Dostlar!

Bu serinin daha ilk adımında vardığımız sonuç şu olabilir:

> *KUR’AN ÖĞRETMENDİR; BİZ ÖĞRENCİYİZ.*

Öğrenci öğretmene ne söylemesi gerektiğini öğretmez.

Dinler.

Sorular sorar.

Delili araştırır.

Anlamaya çalışır.

Ve öğrendiğinde kendisini düzeltir.

Bu nedenle bundan sonraki çalışmalarımızda kendimize sık sık şu soruları soracağız:

*Allah bu konuda gerçekten ne söylüyor?*

*Bu düşüncemizin Kur’an’daki delili nedir?*

*Ayet bunu gerçekten söylüyor mu, yoksa biz mi ayete söylüyoruz?*

*Bir insanın sözüyle Allah’ın sözünü birbirinden ayırabiliyor muyuz?*

*Kur’an bizim düşüncemizi mi onaylıyor, yoksa düşüncemizi değiştirmemizi mi istiyor?*

Ve belki hepsinden önemlisi:

> *HAKİKAT, BİZİM İSTEDİĞİMİZ SONUCA ÇIKMAZSA YİNE DE ONA SADIK KALABİLECEK MİYİZ?*

Çünkü bizim aradığımız sonuç değil, *delildir.*

Bizim görevimiz Kur’an’a kendi düşüncemizi söyletmek değil, Kur’an’ın söylediğini mümkün olduğunca doğru anlamaya çalışmaktır.

Gayret bizden, yardım Âlemlerin Rabbindendir.

Rabbimiz!

Bize Kitabını kendi düşüncelerimizi doğrulatmak için değil, kendimizi düzeltmek için okumayı nasip et.

Bilmediğimiz konuda konuşmaktan bizi koru.

Bize delili arayan bir akıl, hakkı duyduğunda ona teslim olan bir kalp ve:

*“RABBİM! BİLGİMİ ARTIR.”*

diyebilen bir tevazu ver.

Ayetlerini bize öğretmen, bizi de ayetlerinin sadık öğrencileri eyle.

*Âmin.*

*En doğrusunu Allah bilir.*

***

Çaldılar çapardılar
Toz toza kopardılar.
Ben yüksekte yatarken
Yavrumu kopardılar.

***

Adayıp Atan’dolsun,
Okuyup yazan, dolsun
Benim yavrumu alanın
İki gözü kör olsun

***

İskilipine ereyim
Gonca güller dereyim
Beriye gel geyik,
Ben yavrumu vereyim.

***

Alemi azandadır,
Okuyup yazardadır.
Yavrumu pişirmişler
Bir kara kazandadır. 

Fethiye’den Antalya Korkuteli’ne dek, yöredeki bütün Türkmenler,
Tahtacılar, Alevi inanışına sahip olan göçerlerce söylenen bir türküdür. Genellikle Hacı Bektaş-i Veli’nin önde gelen müritlerinden Abdal Musa
tekkesinin etrafında, göç sırasında söylenmektedir.
Abdal Musa , şeyhi Hacı Bektaş Veli’nin elini öptükten sonra, onun elçisi olarak Elmalı’ya gelip, Akçainiş dolaylarına yerleşmiştir. Onun
yaşamına ilişkin pek çok söylenti vardır. Bu söylentilerden biri de, geyikle şakalaşmasıdır. “Yavrusunu kaybeden geyik melemeye başlayınca , Abdal Musa yavru geyiği alıp bir kazana saklamış ve geyikle kırk dörtlük bir
söyleşi gerçekleştirmiştir. Türkü de bu dörtlüklerden doğmuştur.
Yalnızca Fethiye yöresine ait değildir. Genel olarak semah havasıdır.

9 Temmuz’da başlamış olduğumuz *“Esmâ ile Ahlaklanmak”* yolculuğumuzda bugün son halkaya gelmiş bulunuyoruz.

Rabbimize hamdolsun; elimizin, dilimizin ve gönlümüzün yettiği ölçüde Rabbimizin güzel isimlerini tanımaya, bu isimlerin hayatımıza koyduğu ölçüleri düşünmeye çalıştık.
Bugün de nasip olursa bütün güzel isimlerin sahibi olan *Allah* lafza-i celâlini ve sabırla eğiten, aceleyle cezalandırmayan, kullarına mühlet veren *es-Sabûr* ismini işlemeye çalışacağız.
Gayret bizden; yardım, kolaylık ve gönüllerde yer etmek Âlemlerin Rabb’indendir.

Bu son bölümde üzerinde duracağımız iki büyük hakikat şudur:

**Allah, bütün güzel isimlerin sahibidir; kul kulluğunu yalnız O’na yöneltir.  
Allah es-Sabûr’dur; kul acelecilikten, isyandan ve ümitsizlikten uzak durup sabırla Rabbine dayanır.**

Esmâ ile Ahlaklanmak yolculuğu bize şunu öğretti:

Rabbini tanıyan insan, kendini de tanır.
Kendini tanıyan insan, haddini bilir.
Haddini bilen insan, hayatı başıboş yaşamaz.
Çünkü Allah’ın güzel isimleri yalnız dilde anılacak kelimeler değil; kalbi terbiye eden, hayatı ölçüye çağıran, ahlâkı inşa eden ilahi işaretlerdir.

Kur’an şöyle buyurur:

*“En güzel isimler Allah’ındır. Öyleyse O’na o güzel isimlerle yönelin.”*  
(A‘râf, 7:180)

Bu ayet bize yolun başını da sonunu da gösterir: Güzel isimler Allah’ındır; kulun görevi o isimlerle Rabbini tanımak, O’na yönelmek ve hayatını O’nun ölçüsüne göre güzelleştirmektir.

## ALLAH: BÜTÜN GÜZEL İSİMLERİN SAHİBİ

*Allah*, kulluğun yöneldiği tek Rab, bütün güzel isimlerin sahibi, göklerin ve yerin yaratıcısı, yaşatan, rızık veren, bağışlayan, hükmeden, bilen, gören, işiten ve dönüşün kendisine olduğu yüce Rabbimizin özel ismidir.

Allah ismi, bütün esmâyı kendisinde toplar.

Rahmân olan O’dur.
Rahîm olan O’dur.
Melik olan O’dur.
Kuddûs olan O’dur.
Azîz olan O’dur.
Hakîm olan O’dur.
Gafûr olan O’dur.
Vedûd olan O’dur.
Hayy ve Kayyûm olan O’dur.
Evvel ve Âhir olan O’dur.
Zâhir ve Bâtın olan O’dur.
Nûr olan O’dur.
Hâdî olan O’dur.
Bâkî olan O’dur.
Sabûr olan O’dur.

Kur’an şöyle buyurur:

*“Allah, O’ndan başka ilah yoktur; en güzel isimler O’nundur.”*  
(Tâhâ, 20:8)

Bu ayet, insanın kalbini bütün sahte dayanaklardan koparıp yalnız Allah’a yöneltir. Çünkü O’ndan başka ilah yoktur. Kulluğa layık olan yalnız O’dur. Güvenilecek mutlak kapı yalnız O’dur. Yardımı beklenecek gerçek merci yalnız O’dur. Hükmüne teslim olunacak Rab yalnız O’dur.

Allah ismini tanıyan kul, hayatını parça parça ilahlara dağıtmaz.

Malı ilah edinmez.
Makamı ilah edinmez.
Nefsini ilah edinmez.
Korkularını ilah edinmez.
İnsanların övgüsünü ilah edinmez.
Gelenekleri, çıkarları, arzuları, kalabalıkları Allah’ın ölçüsünün önüne geçirmez.
Çünkü bilir ki hayatın sahibi Allah’tır. Ölümün sahibi Allah’tır. Rızkın sahibi Allah’tır. Affın sahibi Allah’tır. Hükmün sahibi Allah’tır. Dönüş Allah’adır.

Kur’an şöyle buyurur:

*“De ki: O Allah birdir. Allah Samed’dir. Doğurmamış ve doğurulmamıştır. Hiçbir şey O’na denk değildir.”*  
(İhlâs, 112:1-4)
Bu sûre, kulluğun özünü bildirir. Allah birdir. O’na denk hiçbir varlık yoktur. O hiçbir şeye muhtaç değildir; her şey O’na muhtaçtır.
Allah ismini tanıyan insan, kul olduğunu unutmaz. İyilik yaparsa Rabbinden bilir. Başarırsa Rabbinden bilir. Bağışlanırsa Rabbinden bilir. Yol bulursa Rabbinden bilir. Ayakta kalırsa Rabbinden bilir.

Bu isim bize şunu da öğretir: Esmâ ile ahlaklanmak, Allah gibi olmak değildir. Kul Allah gibi olamaz. Kul yaratılmıştır, sınırlıdır, muhtaçtır. Fakat kul Rabbini tanıdıkça O’nun razı olduğu ahlâka yönelir.

Allah Rahmân’dır; kul merhameti öğrenir.
Allah Adl’dir; kul adaleti ayakta tutmaya çalışır.
Allah Gafûr’dur; kul affa muhtaç olduğunu bilir.
Allah Hakîm’dir; kul acele hüküm vermekten sakınır.
Allah Vedûd’dur; kul sevgiyi ve gönül bağını çoğaltır.
Allah Nûr’dur; kul karanlığı değil, aydınlığı seçer.
Allah Hâdî’dir; kul hidayeti yalnız Rabbinden ister.

O hâlde kendimize soralım:

*Ben Allah’ın güzel isimlerini yalnız dilimle mi anıyorum, yoksa hayatımı O’nun razı olduğu ölçüye göre mi düzeltmeye çalışıyorum?*

## ES-SABÛR: ACELEYLE CEZALANDIRMAYAN, MÜHLET VEREN RAB

*Es-Sabûr*, aceleyle cezalandırmayan, kullarına mühlet veren, onları hemen yakalayıp yok etmeyen, dönüş kapısını açık tutan Allah demektir.

Bu isim de dikkatli anlaşılmalıdır. Allah’ın sabrı, acizlikten değildir. Allah’ın mühlet vermesi unutmasından değildir. Allah’ın hemen cezalandırmaması, zulmü görmediği anlamına gelmez.

Allah bilir, görür, kuşatır; fakat kullarına dönüş imkânı verir.

Kur’an şöyle buyurur:

*“Eğer Allah insanları yaptıkları yüzünden hemen cezalandırsaydı, yeryüzünde hiçbir canlı bırakmazdı. Fakat onları belirlenmiş bir süreye kadar erteler.”*  
(Fâtır, 35:45)

Bu ayet, Rabbimizin kullarına mühlet verdiğini gösterir. İnsan hata eder, fakat hemen yok edilmez. Yanılır, fakat dönüş kapısı kapanmaz. Günah işler, fakat tövbe imkânı hâlâ vardır. Zulmeden de mühlet bulur; fakat bu mühlet sorumsuzluk değildir. Mühlet, imtihandır.

Es-Sabûr ismini tanıyan kul, Rabbimizin mühletini yanlış anlamaz.

“Nasıl olsa ceza gelmedi” diyerek günaha devam etmez.
“Nasıl olsa fırsat var” diyerek tövbeyi ertelemez.
“Nasıl olsa Allah sabırlıdır” diyerek haddi aşmaz.

Tam tersine, Rabbimizin sabrı karşısında utanır, toparlanır, yönelir ve kendini düzeltmeye çalışır.

Kur’an şöyle buyurur:

*“Rabbin çok bağışlayandır, rahmet sahibidir. Eğer onları kazandıkları yüzünden hemen cezalandıracak olsaydı, azabı onlar için çabuklaştırırdı. Fakat onlar için belirlenmiş bir zaman vardır.”*  
(Kehf, 18:58)

Bu ayet bize Rabbimizin rahmetini ve mühletini hatırlatır. Fakat mühlet sonsuz değildir. İnsan kendisine verilen zamanı gafletle tüketmemelidir.
Es-Sabûr ismi kula da büyük bir ahlâk ölçüsü verir. Rabbini Sabûr olarak tanıyan insan, hayatında aceleci, öfkeci, yıkıcı ve ümitsiz olmamaya çalışır.

Her şey hemen olsun istemez.
Duasının sonucunu hemen görmek için sabırsızlanmaz.
İnsanları bir hatasıyla silip atmaz.
Çocuklarına, eşine, dostuna, komşusuna, kardeşine karşı daha ölçülü davranır.
Hakka çağırırken kaba ve aceleci olmaz.
Kendisi de değişirken sabır ister; başkasının değişiminde de sabırlı olur.
Fakat sabır, haksızlığa razı olmak değildir. Sabır, zulmü onaylamak değildir. Sabır, tembellik değildir. Sabır, elinden geleni yaptıktan sonra Rabbine güvenmek; doğru bildiğin yolda ölçüyü bozmadan yürümektir.

Kur’an şöyle buyurur:
*“Ey iman edenler! Sabır ve namazla yardım isteyin. Şüphesiz Allah sabredenlerle beraberdir.”*  
(Bakara, 2:153)
Sabır, insanı ayakta tutan büyük bir güçtür. Sabreden insan aceleyle yıkmaz. Öfkeyle karar vermez. Ümitsizlikle yolu terk etmez. Hakka bağlılığını, duasını ve gayretini sürdürür.

Es-Sabûr ismini tanıyan kul, özellikle şu dört yerde sabrı öğrenir:

Darlıkta sabır.
Genişlikte şükürle sabır.
Haksızlık karşısında ölçüyü koruyarak sabır.
Hakka çağırırken güzel sözden ayrılmadan sabır.

Şu hâlde kendimize soralım:

*Ben Rabbimin bana mühlet vermesini tövbe ve düzelme fırsatı mı biliyorum, yoksa gafleti sürdürme bahanesi mi yapıyorum?*

## BÜTÜN ESMÂ ALLAH’A, BÜTÜN KULLUK O’NA

*Can Dostlar!*

Bugün üzerinde durduğumuz bu iki büyük isim, bütün yazı dizimizin özünü toplar.

*Allah* bütün güzel isimlerin sahibidir.
*Es-Sabûr* ise bu yolculuğun sonunda bize sabrı, mühleti, dönüş imkânını ve acele etmeden istikamet üzere yürümeyi öğretir.

*Bir kez daha özetlemek gerekirse:*

*Allah* ismi bize, kulluğun yalnız O’na yapılacağını, bütün güzel isimlerin O’na ait olduğunu ve hayatın merkezinde yalnız Rabbimizin ölçüsünün bulunması gerektiğini öğretir.

*Es-Sabûr* ismi bize, Rabbimizin aceleyle cezalandırmadığını, kullarına mühlet verdiğini, tövbe ve dönüş kapısını açık tuttuğunu hatırlatır. Kula düşen, bu mühleti gaflet için değil, arınmak ve düzelmek için değerlendirmektir.

Unutmayalım:

*Allah bütün güzel isimlerin sahibidir; kul bütün kulluğunu yalnız O’na yöneltir.*
*Allah es-Sabûr’dur; kul acelecilikten, isyandan ve ümitsizlikten uzak durup sabırla Rabbine dayanır.*

Esmâ ile ahlaklanmak; yalnız güzel isimleri saymak değil, o isimlerin bize öğrettiği kulluk bilincini hayata taşımaktır.

Bu yazı dizisi burada tamamlanırken, aslında kulluk yolculuğumuz bitmiş değildir. Çünkü Rabbini tanıma gayreti, ömür boyu süren bir yolculuktur.

Her yeni gün, Allah’ın rahmetini yeniden fark etme günüdür.
Her yeni imtihan, sabrı yeniden öğrenme günüdür.
Her yeni hata, tövbe kapısına yeniden yönelme günüdür.
Her yeni nimet, şükrü yeniden hatırlama günüdür.
Her yeni ayet, hayatı yeniden düzeltme çağrısıdır.

Rabbimiz bizleri; güzel isimlerini tanıyan, O’na samimiyetle yönelen, kulluğunu yalnız Allah’a yapan, sabırla istikamet üzere yürüyen kullarından eylesin.
Kalplerimizi tevhide, sözlerimizi doğruluğa, amellerimizi ihlasa, adımlarımızı sabra ve istikamete yöneltsin.

Bu güzel yolculukta emeği geçen, okuyan, düşünen, dua eden bütün gönül dostlarından Rabbimiz razı olsun.

*Esmâullâh ahlâkı ile ahlaklanma gayreti içinde olan gönül dostlarına selam olsun.*

*Rabbimiz tamamlamayı nasip etti; kabulünü de lütfetsin.*

*Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!*

*Esmâ ile Ahlaklanmak* yolculuğumuzda bugün de Rabbimizin güzel isimlerinden *el-Bedî‘, el-Bâkî, el-Vâris ve er-Reşîd* esmâlarını işlemeye çalışacağız.

Rabbimizden niyazımız; bizleri yaratılıştaki eşsizliği gören, fâni olana aldanmayan, sahip olduklarını emanet bilen ve doğru yolu Rabbinden isteyen kullarından eylesin.
Gayret bizden; yardım, kolaylık ve gönüllerde yer etmek Âlemlerin Rabb’indendir.
Bu dört güzel isim birlikte okunduğunda bize çok derin bir kulluk ölçüsü verir:

**Allah eşsiz yaratır; kul ibretle bakar.  
Allah bâkîdir; kul fâni dünyaya aldanmaz.  
Allah Vâris’tir; kul sahip olduklarını emanet bilir.  
Allah Reşîd’dir; kul doğru yolu ve isabetli davranışı Rabbinden ister.**
Öyleyse bu bölümün ana omurgası şudur:
**Yaratılış tesadüf değil, Allah’ın eşsiz sanatıdır.  
Dünya kalıcı değil, geçici bir imtihan alanıdır.  
Mülk bizim değil, bize verilmiş emanettir.  
Doğru yol nefsin arzusu ile değil, Rabbin rehberliğiyle bulunur.**

## EL-BEDΑ: EŞSİZ YARATAN RAB

*El-Bedî‘*, örneksiz, benzersiz, eşsiz yaratan; gökleri ve yeri yoktan var eden Allah demektir.

İnsan bir şey yaparken çoğu zaman bir örneğe bakar, bir modelden yararlanır, daha önce yapılmış olanı geliştirir. Fakat Rabbimizin yaratması böyle değildir. O, varlığı bir örneğe muhtaç olmadan yaratır. Gökleri, yeri, insanı, canlıları, geceyi, gündüzü, suyu, toprağı, rengi, sesi, kokuyu ve hayatın bütün düzenini eşsiz bir ölçüyle var eder.

Kur’an şöyle buyurur:
*“O, gökleri ve yeri örneksiz yaratandır. Bir işin olmasını dilediğinde ona sadece ‘Ol’ der; o da olur.”*  
(Bakara, 2:117)
El-Bedî‘ ismini tanıyan insan, yaratılışa sıradan bakmaz. Göğe bakınca yalnız maviliği görmez; Rabbimizin kudretini düşünür. Toprağa bakınca yalnız çamuru görmez; onda hayatın filizlenmesini seyreder. Bir bebeğin yüzüne bakınca yalnız güzellik görmez; yaratılışın mucizesini fark eder. Kendi bedenine bakınca yalnız et ve kemik görmez; Allah’ın ölçüyle var ettiği büyük bir emaneti düşünür.

İnsan alıştığı şeyleri bazen basit zanneder.
Her gün doğan güneşi sıradan görür.
Her gün aldığı nefesi unutur.
Her gün akan suyu fark etmez.
Her gün çalışan kalbini düşünmez.

Oysa alışkanlık, nimetin değerini azaltmaz. Biz unutsak da yaratılışın her köşesi Rabbimizin ayetleriyle doludur.

Kur’an şöyle buyurur:
*“Yeryüzünde kesin bilgiyle inanacak olanlar için ayetler vardır. Kendi benliğinizde de ayetler vardır. Görmüyor musunuz?”*  
(Zâriyât, 51:20-21)

El-Bedî‘ ismi kula bakmayı öğretir; ama sadece gözle bakmayı değil, ibretle bakmayı öğretir. Çünkü göz her şeyi görebilir; fakat kalp uyanık değilse gördüğünden ders çıkaramaz.
Bu ismi tanıyan kul, Rabbimizin eşsiz yaratışını fark ettikçe kibirden uzaklaşır. Çünkü kendisini de, aklını da, bedenini de, yeteneğini de kendisi yaratmamıştır. Kendisine verilen her güzellik, Allah’ın lütfudur.
*O hâlde kendimize soralım:*
*Ben yaratılıştaki eşsizliği ibretle mi okuyorum, yoksa alışkanlık perdesiyle bakıp geçiyor muyum?*

## EL-BÂKÎ: KALICI OLAN, VARLIĞI SONSUZ RAB

*El-Bâkî*, varlığı sona ermeyen, kalıcı olan, her şey fâni iken kendisi bâkî kalan Allah demektir.
Dünya geçicidir. İnsan geçicidir. Mal geçicidir. Makam geçicidir. Gençlik geçicidir. Alkış geçicidir. Güç geçicidir. Güzellik geçicidir. İnsan ne kadar tutunmak isterse istesin, dünya elinde kalıcı değildir.
Kur’an şöyle buyurur:
*“Yeryüzünde bulunan her şey fanidir. Ancak celâl ve ikram sahibi Rabbinin zatı bâkî kalacaktır.”*  
(Rahmân, 55:26-27)
El-Bâkî ismi, insanın kalbine büyük bir uyanış verir. Çünkü insan çoğu zaman geçici olanı kalıcı zanneder. Dünyaya öyle bağlanır ki sanki hiç ayrılmayacakmış gibi yaşar. Biriktirir, yarışır, hırs yapar, kırar, kırılır, incitir, incinir; ama sonunda her şeyin geçeceğini unutur.
Oysa kalıcı olan Allah’tır.
Kulun dünya ile ilişkisi de bu bilgiye göre kurulmalıdır. Dünya terk edilmesi gereken bir yer değil; doğru yaşanması gereken bir imtihan alanıdır. İnsan çalışır, kazanır, aile kurar, üretir, emek verir. Fakat bütün bunları kalıcı zannetmez. Hepsini Allah’ın rızasına götüren birer emanet ve imkân olarak görür.

Kur’an şöyle buyurur:
*“Sizin yanınızdaki tükenir; Allah katında olan ise kalıcıdır.”*  
(Nahl, 16:96)
Bu ayet bize değer ölçüsünü öğretir. İnsanların yanında değerli görünen her şey kalıcı olmayabilir. Allah katında değerli olan ise kaybolmaz. Bir güzel söz, bir adaletli duruş, bir iyilik, bir tövbe, bir gönül onarma, bir hakkı sahibine teslim etme, bir yetimin başını okşama, bir haksızlıktan vazgeçme Allah katında değer bulur.
El-Bâkî ismini tanıyan insan, fâni olanı ilah edinmez. Geçici dünyanın süsüne aldanmaz. Kalıcı değerin peşine düşer. “Benden geriye ne kalacak?” diye düşünür. Kırdığım kalpler mi, yaptığım haksızlıklar mı, yoksa hayırlı izler mi?
*Şu hâlde kendimize soralım:*
*Ben fâni olana mı bağlanıyorum, yoksa Allah katında kalıcı olacak güzellikler mi biriktiriyorum?*

## EL-VÂRİS: HER ŞEYİN SONUNDA KENDİSİNE KALDIĞI RAB

*El-Vâris*, bütün varlığın sonunda kendisine döndüğü, mülkün gerçek sahibi olan ve her şey yok olurken mülkü baki kalan Allah demektir.

İnsan dünyada sahip olduğunu zanneder. Evim der, malım der, makamım der, toprağım der, ailem der, gücüm der. Fakat insan dünyadan ayrıldığında bunların hiçbirini yanında götüremez. İnsan gider; geride bıraktıkları başkalarına kalır. Sonunda her şey Allah’a döner.

Kur’an şöyle buyurur:

*“Şüphesiz dirilten de öldüren de Biziz; asıl vâris olan da Biziz.”*  
(Hicr, 15:23)

El-Vâris ismini tanıyan kul, sahiplik iddiasını yumuşatır. Çünkü bilir ki kendisine verilen her şey emanettir. Mal emanet, makam emanet, evlat emanet, beden emanet, zaman emanet, bilgi emanet, kalem emanet, söz emanet.

Emanet bilinci olmayan insan, sahip olduklarıyla azabilir. “Benim” dediği şeyleri dilediği gibi kullanabileceğini zanneder. Oysa mülk Allah’ın ise kul, sahip olduklarını Allah’ın razı olacağı şekilde kullanmakla sorumludur.

Kur’an şöyle buyurur:

*“Göklerin ve yerin mirası Allah’ındır.”*  
(Âl-i İmrân, 3:180)

Bu ayet insana şu hakikati hatırlatır: Bize verilenler geçici olarak elimizdedir. Asıl sahip Allah’tır. O hâlde kul, elindeki imkânı zulümde, kibirde, gösterişte ve haksızlıkta kullanamaz.

El-Vâris’i tanıyan insan, dünyaya kazık çakmaya çalışmaz. Geride güzel bir iz bırakmaya çalışır. Mal bırakacaksa helalinden bırakır. Söz bırakacaksa doğru söz bırakır. Hatıra bırakacaksa hayırla anılacak bir ahlâk bırakır. Evlatlarına yalnız miras değil; adalet, merhamet, doğruluk ve Allah bilinci bırakmaya çalışır.

Çünkü insanın asıl mirası, arkasında bıraktığı maldan önce, Rabbine götürdüğü ameldir.
*O zaman kendimize soralım:*
*Ben sahip olduklarımı emanet bilerek mi kullanıyorum, yoksa geçici sahipliği kalıcı zannedip haddi mi aşıyorum?*

## ER-REŞÎD: DOĞRUYA, OLGUNLUĞA VE İSABETLİ YOLA YÖNELTEN RAB

*Er-Reşîd*, doğruya yönelten, kullarına isabetli yolu gösteren, işlerinde hikmet ve olgunluk bulunan Rab demektir.

İnsan bazen yolu şaşırır. Doğru sandığı şey yanlış çıkabilir. Faydalı zannettiği şey zarar verebilir. Kazanç sandığı şey kayba dönüşebilir. Nefsinin arzusunu akıl, kalabalığın yönünü hakikat, alışkanlığını din zannedebilir.
Bu yüzden kul, yalnız kendi aklına güvenerek yürüyemez. Aklını kullanır; fakat aklını Rabbimizin ayetleriyle terbiye eder. Çünkü doğru yolu gösteren Allah’tır.
Kur’an’da gençlerin duası şöyle aktarılır:
*“Rabbimiz! Bize katından rahmet ver ve işimizde bize doğru bir çıkış yolu hazırla.”*  
(Kehf, 18:10)
Bu dua, kulun Rabbinden yalnız kurtuluş değil, doğru yöneliş istediğini gösterir. İnsan bazen bir çıkış arar; fakat her çıkış hayırlı olmayabilir. Kul, Rabbinden hem rahmet hem de isabetli yol ister.

Kur’an şöyle buyurur:

*“Allah kimi doğru yola iletirse, işte doğru yolu bulan odur. Kimi de saptırırsa, artık ona doğruyu gösterecek bir dost bulamazsın.”*  
(Kehf, 18:17)

Er-Reşîd ismini tanıyan kul, doğruyu bulmayı kendi üstünlüğü saymaz. “Ben bilirim” diyerek kibirlenmez. “Benim aklım yeter” diyerek vahyin ölçüsünden uzaklaşmaz. Çünkü insanın doğruya ulaşması da, doğru yolda kalması da Rabbimizin rahmetiyle mümkündür.

Bu isim bize olgunluk da öğretir. Rüşd, yalnız doğruyu bilmek değil; doğruyu yerinde, zamanında, ölçülü ve ahlâklı şekilde uygulayabilmektir.

Bir insan doğru bir sözü yanlış üslupla söyleyebilir.
Haklı bir davayı haksız bir yöntemle savunabilir.
İyi bir niyeti kırıcı bir dile dönüştürebilir.
Bilgiyi kibir, eleştiriyi yıkım, nasihati baskı hâline getirebilir.

Er-Reşîd ismini tanıyan kul, Rabbinden yalnız bilgi değil; hikmet, ölçü, olgunluk ve isabet ister. Hakka çağırırken kırmamayı, uyarırken ezmemeyi, konuşurken adaletten ayrılmamayı, susarken de hakkı gizlememeyi öğrenmeye çalışır.

*Burada kendimize soralım:*
*Ben doğruyu yalnız bilmekle mi yetiniyorum, yoksa doğruyu ölçülü, hikmetli ve güzel bir ahlâkla yaşamaya mı çalışıyorum?*

## EŞSİZ YARATILIŞ, KALICILIK, EMANET VE DOĞRU YOL BİLİNCİ

*Can Dostlar!*

Bugün üzerinde durduğumuz bu 4 güzel isim hayatımızın her alanına ölçü koyar.

*Bir kez daha özetlemek gerekirse:*

*El-Bedî‘* bize, Rabbimizin gökleri ve yeri örneksiz ve eşsiz yarattığını hatırlatır. Kula düşen, yaratılışa alışkanlıkla değil; ibret, şükür ve tefekkürle bakmaktır.
*El-Bâkî* kalıcı olanın yalnız Allah olduğunu öğretir. Kula düşen, fâni dünyaya aldanmadan Allah katında kalıcı olacak iyiliklerin peşine düşmektir.
*El-Vâris* her şeyin sonunda Allah’a döneceğini bildirir. Kula düşen, sahip olduklarını emanet bilmek ve onları Allah’ın razı olacağı şekilde kullanmaktır.
*Er-Reşîd* doğruya, olgunluğa ve isabetli yola yönelten Rabbimizi tanıtır. Kula düşen, doğruyu yalnız bildiğini sanmak değil; Rabbinden rüşd, hikmet ve güzel ahlâk istemektir.
Unutmayalım:

*Allah Bedî‘dir; kul yaratılıştaki eşsizliği ibretle okur.*
*Allah Bâkî’dir; kul fâni olana aldanmaz.*
*Allah Vâris’tir; kul sahip olduklarını emanet bilir.*
*Allah Reşîd’dir; kul doğru yolu ve olgun davranışı Rabbinden ister.*
Esmâ ile ahlaklanmak; Rabbimizin güzel isimlerini yalnız dilde anmak değil, o isimlerin bize öğrettiği kulluk bilincini hayata taşımaktır.
Rabbimiz bizleri; yaratılışa ibretle bakan, fâni olana aldanmayan, emanet bilinciyle yaşayan, doğruyu hikmet ve güzel ahlâkla taşıyan kullarından eylesin.
Kalplerimizi rüşd ile olgunlaştırsın, amellerimizi kalıcı hayırlara dönüştürsün, bize verilen emanetleri hakkıyla taşımayı nasip etsin.
*Esmâullâh ahlâkı ile ahlaklanma gayreti içinde olan gönül dostlarına selam olsun.*

*“Esmâ ile Ahlaklanmak”ta yeniden buluşmak üzere.*

*Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!*

Artısı   /eksiği    ile      ilçede   yapılmakta    olan    asfaltlama     işlemi   inşallah     en   yakın   zamanda    sonuçlanır.
Gözlemlediğimiz   kararı     ile derelerin    ıslahı  konusunda   biraz     gecikiyoruz    gibi. Bu   arada    yollarda   rastgele   tesis     edilmiş !!  logar   kapaklarının  tıkanıklıklarının/   arızalı    olanlarının     onarılması    küçük    dokunuşlar.
Tekrardan   bıkmayacağım  ,Kültür    evi/Kilisenin    üzerindeki    bürokratik    engelin   kaldırılarak   gerekli    tamiratlarının   yapılmasının     önemi   ortada. Bu   arada    Kargı   mevkiindeki     ŞAPEL   inde   unutulmaması.
Belkide   yüzlere   varan    hatırlatmama  rağmen,Hastane   kavşağındaki    heyelan   tehlikesi /çirkinliği   bir türlü    çözülemedi.  HERHALDE    BİR   HEYELANLA   ANA    ARTERİMİZ  OLAN   BULVARIN      kapanması    bekleniyor.!!!!!!!!!??????
Geçen   Hafta   Pazar    günü    Bodruma     giderken    kullandığım   Karaköy   Körmen deki     Marinada ki     GÜNEŞ   panellerini   tesis   edenleri    tebrik    ediyorum.   İnşallah    bazılarının  /ilgililerin     gözüne   batar.!!!!!
Ağaçlandırma  herkesin  /hepimizin    elbette   ilgi      alanı  .  Ilgın     ağacı     ile   Datça   Hurma Mızıda      gündemimize   koysak     fena mı    olur.  ?
Duyanlara/duymayanlara      selamımız    olsun.
SAĞLICAKLA
 

27-09-2026  Y.Ziya Özalp

Yalandır:
İşte gerçekler:

Türkiye,1980 lere kadar, dışarıdan bir gram bile tarım ürünü almıyordu. Dahası AB
ülkelerine en fazla tarım ürünü ihraç eden ülkelerden biriydi. Hatta tarımı kendi kendine
yeten örnek ülkelerden dünyanın 7 ülkesinden biriydi.
Bizim topraklarımız yok mu oldu?
Türk çiftçisi,patent almak zorunda bırakıldığı yerli tohumları ekemez hale
getirilmiş,patentsiz yerli tohum ekerse satış yasağı getirilmiş, uğursuz GDO’lu tohumlara
bağımlı kılınmıştır.
En çok mısır ve soya Adana ve Samsun’da üretilmektedir. Eğer üretim iki,bilemediniz
üç katına çıkarılırsa GDO’lu ürün almak zorunda kalmayız.
13 yılda yaklaşık 25 milyar dolar vererek 33 milyon
ton GDO’lu ürün ithal etmişiz.
-Türk çiftçisine 2-3 milyar dolar destekleme
yapılsa,bunları ülkeye sokmayız bile….
Ziraat Mühendisleri Odası ve Ziraatçılar Derneği verilerine göre, eğer Türkiye
Hükümeti 1.5-2 milyar dolar tarımı destekleme parası versin üreticiye,en fazla iki yıl sonra bu
ürünlerin bir gramına bile ihtiyaç duymayacağız. Hem de GDO’lu soya lesitini katılmış,
meşrubat, çikolata vb. yemeyeceğiz .Daha sağlıklısını tüketeceğiz.
Dahası,çiftçinin eline böyle bir para geçince,piyasa daha fazla canlanacak,krizlerle
boğuşmayacağız.Yani üretici para alınca tüketmeye başlayacaktır. Ne bileyim ertelediği
oğlunun düğününü,alamadığı traktörü alacaktır.
Hani her gün Krizdeki Komşumuz diye küçümsediğimiz Yunanistan’ın
çiftçisine yaptığı desteğin yarısını, Türk çiftçisine versin yeter.Yine
ABD’nin çiftçisine verdiği desteğin onda birini,AB
ülkelerinin çiftçisine verdiği desteğin beşte birini Türk çiftçisine verirseniz ne GDO’lu ürün alırız, ne de boş
yere borçlanırız. Liboş yazarların yıllarca tarıma ve çiftçiye verilen desteğe karşı
çıkmalarının bir nedeni de bu tekeller tarafından beslenmeleridir….
Olay ,bir siyasi ve ekonomik bakış ve duruş
meselesidir....
Yapacağımız ilk iş GDO’lu ürünlere karşı çiftçimizin desteklenmesini sağlamaktır.
Sonra büyük bir boykot yaparak bu GDO’lu ürünlerden üretilen gıdaları
tüketmemek!
İşte sizlere tüketmemeniz gereken GDO’lu ürünlerin genel listesi:
GDO’lu mısırın kullanıldığı örnek gıdalar:
-GDO’lu mısırdan elde edilen Nişasta Bazlı Şurupların(NBŞ) kullanıldığı her türlü
ürün(Ör.glikoz şurubu)
*Gazoz,kola,meyve suyu
*Pasta,baklava,bebek mamaları
*Mısır özü yağı
*Hazır çorbalar
*Büyükbaş,küçükbaş ve kanatlı hayvan yemleri
GDO’lu soyanın kullanıldığı örnek gıdalar:
*Soya yağı,sucuk,sosis,salam,hazır köfte,hamburger köftesi,et suyu tabletleri
*Fındık,fıstık ezmesi,çikolatalı ürünler
*Pastacılık ürünleri,çeşitli unlu mamuller
Tükenmeden,tüketmeniz dileğiyle,sağlıklı günler.

***

Kafaca Dağlarında kartallar uçar,
Sol yanımda bıçak yedim kanlarım saçar,
Beş kardeşim başucumda yasımı tutar,
Okutun mevlidimi Kafaca dinlesin,
Annemin gözyaşlarını dostlarım dinlesin.

Kafaca,Muğla’ya bağlı Pisi Ovası’nın batı ucunda yer alan güzel bir
kasabadır. Daha önce Karaova düğünü, Kerimoğlu zeybeği gibi türküleri
çıkaran bu ovanın üçüncü türküsüdür.

Türkü 1957 yılında yaşanmış bir olay sonrası, Akgedikli çalgıcı Salih Varol tarafından yakılmıştır.

Topbaşların Mehmet, aslen Tınazlıdır. Kafaca’ya yerleşmişlerdir. Mert ve gözü pek bir delikanlıdır. Dedesi Topbaş Mehmet’le, aynı kişi değildir.Çünkü Marçallı Yörük kara Ali’nin öldürttüğü Topbaş Mehmet, bu türküde adı geçen Topbaşların Mehmet7in dedesidir.
Türküde geçen olay şöyle anlatılmaktadır; 1957 yılında bahar aylarından birinde, Muğla Pazarı( Perşembe günü) Topbaşların Mehmet, Muğla’ya gider. Şehir kulübüne gider ve bir masa
kurdudur. Yer, içer sonra da kendi köyü Kafaca’ya döner. Burada daha önce tartışma yaşadığı Bölükler’in Kör hasan ile kahvede karşılaşır. İleri geri konuşmalar yapar. Bu olay üzerine Bölüklerin Kör hasan tarafından,
bıçaklanarak öldürülür.
Her iki gencin yaşamlarını karartan bu olaydan sonra, Akgedikli Salih Varol, yukarıdaki türküyü yakar ve düğünlerde söylemeye başlar.

Bunu gören köpek, ne oluyor gibisinden birden
duraklamış… Havlamış, arkasını dönüp gitmiş.
Karısını yavaşça yere bırakan koca, eşinden bir teşekkür ve öpücük beklerken, eşi:
-Hayret! Diye bağırmış kadın ağlayarak;
-Yahu pes…! Köpeğe sopa, taş fırlatanı gördüm de, eşini tutup köpeğe fırlatmaya
hazırlananı ilk defa gördüm. Tanrım ne talihsizim ben!

Karaköy /Körmen Den   Bodruma  konan    feribot   seferleri ,karşılıklı    olarak   sabah  gidip   akşam    dönmeye   şimdilik   uygun. Yoğun  yaz   mevsiminde   ikişer  sefer  karşılıklı  yapılıyordu. Bizler   gibi   65  yaş   üstü  olanlara   MUĞLA  Belediyemizin     jesti    ise     takdire   şayan.Düşünen /uygulayan tüm   sorumluları   kutlamak   lazım. Yalnız   bu    jestin    istismar    edilmemesi   bizlerin    görevi olmalıdır.Sabah   09  da buradan  kalkıp  saat   11  de  Bodrumda,  saat   16 da  da   oradan   Datçaya,  herşey  çok  mükemmel. İki   saatlik    gemi   yolculuğunda  ,güverteden    GÖKOVANIN-  KERME   KÖRFEZİNİN   havası   ile  çiğerlerinizi   doldurmak  yaşamaya  değer.

Bodrum'a     gelince.;
Pazar     ve  mevsim   sonu  olmasına   rağmen   cıvıl    cıvıl   bir  hareketlilik. Geceleri   daha    canlı   bir  hayattan   bahsettiler.  Gezi  teknelerinin yoğunluğu da,apayrı   bir   canlı  hava      getirmekte.  Kısacık göz   attığım  Kale  Müze   ve   Rahmetli    Zeki   Müren'in  anı  müzesi  gelen  yabancıların /turların    ziyaret  noktalarından yerler.  Demekki   gelen    ziyaretçileri   yalnız   deniz   tatmin   etmemekte.

Şehir   merkezini   kullananların  ziyaret   edenlerin, çöp  konusundaki   duyarlılığı,hassasiyeti,yerel  hizmet    verenlerin    işini 
  kolaylaştırmak.   Böyle Olmalı  zaten.

Ulaşımda   Hava   Alanının    avantajına,  İstanköy (Yunanistan)  adasına   Katamaranla    günlük   sıkça   yapılan    seferler    ise,   apayrı    bir canlılık  kazandırmış.Yalnız,giriş/çıkışlardaki    gümrük   işlemlerindeki  (karşılıklı) işlemlerin  ağır   olması  seyahat    edenleri  bunalttığı   söyleniyor.Bodrum da  , ağır    işlesede   Gümrük  tonusuna  bir   çözüm  üretilmiş.  Datçamızda    ise   bu   mevsimi   kaçırdık   gibi. Körmen   Marina Da   fiziki   bir  hareketlilik var   gibi. Merkez  ne   alemde    acaba.? 

Uzun  lafın  kısası,Bodrum    her   bakımdan bizden   birkaç    adım    önde   koşmakta. DARISI    DATÇAMIZIN    BAŞINA....

Sağlıcakla.

*Esmâ ile Ahlaklanmak* yolculuğumuzda bugün de Rabbimizin güzel isimlerinden *ed-Dârr, en-Nâfi, en-Nûr ve el-Hâdî* esmâlarını işlemeye çalışacağız.

Rabbimizden niyazımız; bizleri zararı çoğaltanlardan değil, faydaya vesile olanlardan; karanlığı büyütenlerden değil, nurla aydınlananlardan; sapmaya çağıranlardan değil, hidayete yönelenlerden eylesin.
Gayret bizden; yardım, kolaylık ve gönüllerde yer etmek Âlemlerin Rabb’indendir.
Bu dört güzel isim birlikte okunduğunda bize derin bir kulluk ölçüsü verir:
*Zarar da fayda da Allah’ın bilgisi ve hikmeti dışında değildir. Fakat kulun görevi zarar vermek değil, faydaya vesile olmaktır. İnsan karanlıkta kaldığında Rabbimizin nuruna yönelmeli; yolunu kaybettiğinde hidayeti yalnız Allah’tan istemelidir.*
Öyleyse bu bölümün ana omurgası şudur:
**Zarar karşısında sığınak Allah’tır.  
Faydanın kaynağı Allah’tır.  
Karanlığı aydınlatan Allah’tır.  
Doğru yola ileten Allah’tır.**
Kula düşen ise; zarar vermemek, faydaya vesile olmak, karanlığı çoğaltmamak ve hidayeti yalnız Rabbinden istemektir.

**Allah ed-Dârr’dır; kul zarar karşısında Rabbine sığınır, kendisi zarar verenlerden olmaz.  
Allah en-Nâfi’dir; kul faydayı Allah’tan bilir, insanlara faydalı olmaya çalışır.  
Allah en-Nûr’dur; kul karanlığı çoğaltmaz, hakikatin ışığına yönelir.  
Allah el-Hâdî’dir; kul hidayeti Allah’tan ister, zorbalıkla değil güzel sözle çağırır.**

## ED-DÂRR: ZARARI DA HİKMETİYLE TAKDİR EDEN RAB

*Ed-Dârr*, zarar, sıkıntı, darlık ve imtihan gibi hâllerin Allah’ın bilgisi ve izni dışında olmadığını bildiren isimdir.
Bu isim çok dikkatli anlaşılmalıdır. Çünkü kul, bu isimden kendisine zarar verme hakkı çıkaramaz. Allah ed-Dârr’dır; kul zarar veren, kıran, yıkan, inciten, zulmeden biri olamaz.
Kulun görevi zarar üretmek değil; zarardan sakınmak, zararı azaltmak, haksızlığa engel olmak ve yaralı gönüllere merhem olmaktır.

Kur’an şöyle buyurur:

*“Allah sana bir zarar dokundurursa, onu O’ndan başka giderecek yoktur. Sana bir hayır dilerse, O’nun lütfunu geri çevirecek de yoktur.”*  
(Yûnus, 10:107)
Bu ayet bize zarar ve faydanın Allah’ın bilgisi dışında olmadığını öğretir. İnsan bazen darlıkla, hastalıkla, kayıpla, gecikmeyle, engelle ve sıkıntıyla karşılaşır. Kul her olayın iç yüzünü bilemez. Fakat bilir ki Rabbi görür, bilir, kuşatır ve hiçbir şey O’nun ilminden uzak değildir.

Ed-Dârr ismini tanıyan insan, başına gelen her zorluğu anlamsız bir karanlık olarak görmez. Elbette acı acıdır, darlık darlıktır, hastalık hastalıktır. Mümin bunları yok saymaz. Fakat bunların içinde sabır, dua, ibret, arınma ve Rabbine sığınma kapısı arar.
Bazen zarar gibi görünen şey insanı uyandırır.
Bazen kayıp gibi görünen şey insanı kibirden korur.
Bazen darlık gibi görünen şey duayı derinleştirir.
Bazen engel gibi görünen şey daha büyük bir tehlikeden perde olur.
Fakat tekrar edelim: Bu isim, kula başkasına zarar verme yetkisi vermez. Tam tersine kul, zarar vermekten sakınır. Dilini kırıcı sözden, elini haksızlıktan, kalbini kinden, gücünü zulümden uzak tutar.
Kur’an bize şu ölçüyü verir:
*“Kim iyi bir iş yaparsa kendi lehinedir; kim de kötülük yaparsa kendi aleyhinedir. Rabbin kullara zulmedici değildir.”*  
(Fussilet, 41:46)
*O hâlde kendimize soralım:*
*Ben başıma gelen zorluklarda Rabbime sığınıyor muyum; yoksa kendi acımı başkalarına zarar verme sebebi mi yapıyorum?*

## EN-NÂFİ: FAYDAYI YARATAN, HAYRA KAPI AÇAN RAB

*En-Nâfi*, gerçek faydayı yaratan, kuluna hayır kapıları açan, nimetleri faydaya dönüştüren Allah demektir.
İnsan fayda arar. Sağlık ister, rızık ister, huzur ister, güven ister, iyilik ister. Fakat gerçek faydanın kaynağı Allah’tır.
Bir şey dışarıdan faydalı gibi görünebilir; ama insanı Rabbinden uzaklaştırıyorsa, o şey hakiki fayda değildir. Bazen de insanın hoşlanmadığı bir şey, onun için büyük bir hayra dönüşebilir.
Kur’an şöyle buyurur:
*“De ki: Allah’ın dilediği dışında kendime ne bir fayda sağlamaya ne de bir zararı savmaya güç yetirebilirim.”*  
(A‘râf, 7:188)
Bu ayet, kula haddini bildirir. İnsan kendisine bile Allah’ın izni dışında mutlak fayda sağlayamazken, başkalarını Allah’tan bağımsız fayda ve zarar sahibi göremez.
En-Nâfi ismini tanıyan kul, faydayı Allah’tan bilir. Kendisine verilen nimeti kendi gücünden, zekâsından, çevresinden veya makamından bilmez. Çünkü sebepler vardır; fakat sebepleri faydaya dönüştüren Rabbimizdir.
Bu isim aynı zamanda kula güzel bir ahlâk ölçüsü verir: Madem faydayı yaratan Allah’tır, kul da insanlara faydalı olmaya çalışmalıdır.

Faydalı söz söylemelidir.
Faydalı iş yapmalıdır.
Faydalı bilgi paylaşmalıdır.
Faydalı dostluk kurmalıdır.
Faydalı bir iz bırakmalıdır.

Kendi varlığıyla insanlara yük değil, kolaylık olmalıdır.
Kur’an’da şöyle buyrulur:
*“Köpük yok olup gider; insanlara fayda veren şey ise yeryüzünde kalır.”*  
(Ra‘d, 13:17)
Bu ayet, bize kalıcı olanın fayda olduğunu öğretir. Gösteriş köpük gibidir, geçer. Kibir köpük gibidir, söner. Boş söz köpük gibidir, dağılır. Ama hakka, adalete, merhamete ve hayra hizmet eden faydalı işler kalır.
En-Nâfi’yi tanıyan insan, “Benim insanlara ne faydam var?” diye düşünür. Ailesine, komşusuna, dostuna, toplumuna, okuyucusuna, çevresine ve kendisinden sonra gelecek nesillere faydalı bir iz bırakmaya çalışır.
*Şu hâlde kendimize soralım:*
*Ben geçici köpüklerin peşinden mi gidiyorum, yoksa insanlara fayda veren kalıcı güzellikler mi bırakıyorum?*

## EN-NÛR: GÖKLERİN VE YERİN NURU OLAN RAB

*En-Nûr*, aydınlatan, karanlıkları gideren, hakikati görünür kılan, kalplere ve yollara ışık veren Allah demektir.

İnsan karanlığa düşebilir. Bilgisizlik karanlıktır. Zulüm karanlıktır. Şirk karanlıktır. Haksızlık karanlıktır. Yalan karanlıktır. Kin, kibir, haset, gösteriş ve gaflet de kalbi karartan perdelerdir.

Rabbimiz ise Nûr’dur.
Kur’an şöyle buyurur:
*“Allah, göklerin ve yerin nurudur.”*  
(Nûr, 24:35)
Bu ayet, insanın aklına ve kalbine büyük bir ufuk açar. Varlığı aydınlatan da, hakikati gösteren de, kalbe yön veren de Rabbimizdir. İnsan O’nun nurundan uzaklaştıkça yönünü kaybeder.
Göz görse de gönül karanlıkta kalabilir.
Kulak işitse de kalp hakikati duymayabilir.
Dil konuşsa da söz aydınlık taşımayabilir.
En-Nûr ismini tanıyan kul, karanlığı çoğaltmaz. Yalanla, iftirayla, zulümle, haksızlıkla, kötü sözle, fitneyle, cehaletle ve kibirle karanlığı büyütmez. Tam tersine, hakikatin ışığına yönelir.
Kur’an’ın ayetleri insan için nurdur. Çünkü Kur’an insanı karanlıklardan aydınlığa çağırır.
Rabbimiz şöyle buyurur:
*“Allah sizi karanlıklardan aydınlığa çıkarmak için kuluna apaçık ayetler indirendir.”*  
(Hadîd, 57:9)
Demek ki insanın aydınlanması yalnız bilgi çoğaltmakla olmaz. Bilgi, insanı Allah’ın ölçüsüne yaklaştırıyorsa nur olur. Bilgi kibri artırıyor, kalbi katılaştırıyor, insanı haktan uzaklaştırıyorsa aydınlık değil; başka bir karanlık hâline gelebilir.
En-Nûr’u tanıyan insan, hem aklını hem kalbini Allah’ın ayetleriyle aydınlatmaya çalışır. Evinde nur ister, sözünde nur ister, yolunda nur ister, kararında nur ister, ölümünde ve dönüşünde nur ister.
*O zaman kendimize soralım:*
*Ben hayatımda karanlığı çoğaltan söz ve davranışlardan uzaklaşıp Rabbimin nuruna yöneliyor muyum?*

## EL-HÂDÎ: DOĞRU YOLA İLETEN RAB

*El-Hâdî*, doğru yolu gösteren, kullarını hakka yönelten, hidayetin gerçek sahibi olan Allah demektir.
İnsan yolu kaybedebilir. Bazen nefsinin arzusunu yol zanneder. Bazen kalabalığın gittiği yönü hakikat sanır. Bazen atalarından gördüğünü sorgusuz doğru kabul eder. Bazen de kendi aklını mutlak ölçü yapar.

Fakat hidayetin sahibi Allah’tır.
Kur’an şöyle buyurur:
*“Şüphesiz sen sevdiğini doğru yola iletemezsin; fakat Allah dilediğini doğru yola iletir. O, doğru yola gelecek olanları daha iyi bilir.”*  
(Kasas, 28:56)
Bu ayet bize çok önemli bir ölçü verir. Peygamber bile sevdiğini kendi isteğiyle hidayete erdiremez. Hidayet Allah’ın elindedir. Öyleyse kul kimseye zorla hidayet veremez. Kulun görevi hakka çağırmak, delili göstermek, güzel sözle uyarmak, kendi hayatıyla örnek olmaya çalışmaktır.
El-Hâdî ismini tanıyan kul, hidayeti Allah’tan ister. “Ben zaten doğru yoldayım” diyerek kendisini garanti görmez. Çünkü insanın ayağı kayabilir, kalbi katılaşabilir, aklı bulanabilir, nefsi onu aldatabilir.

Bu yüzden müminin duası sürekli diri olmalıdır:
*“Bizi dosdoğru yola ilet.”*  
(Fâtiha, 1:6)
Bu dua, insanın her gün Rabbine muhtaç olduğunu gösterir. Hidayet bir kere söylenip biten bir iddia değil; hayat boyunca korunması gereken bir nimettir.
El-Hâdî’yi tanıyan insan başkalarını hakka çağırırken de edebini korur. Kırarak değil, anlatarak; zorlayarak değil, delille; küçümseyerek değil, merhametle; kibirle değil, kulluk bilinciyle yaklaşır.
Çünkü hidayetin sahibi Allah’tır.
Kulun görevi kapı göstermek; kalpleri çevirmek Allah’a aittir.
*Burada kendimize soralım:*
*Ben hidayeti Rabbimden isteyen bir kul muyum, yoksa kendi doğruluğuma güvenip başkalarına tepeden mi bakıyorum?*

## ZARAR, FAYDA, NUR VE HİDAYET BİLİNCİ

*Can Dostlar!*

Bugün üzerinde durduğumuz bu 4 güzel isim hayatımızın her alanına ölçü koyar.
*Bir kez daha özetlemek gerekirse:*
*Ed-Dârr* bize, zarar ve sıkıntıların da Allah’ın bilgisi dışında olmadığını hatırlatır. Kula düşen, zarar karşısında Rabbine sığınmak; kendisi ise zarar verenlerden olmamaktır.
*En-Nâfi* gerçek faydayı yaratanın Allah olduğunu öğretir. Kula düşen, nimeti Allah’tan bilmek ve insanlara faydalı bir iz bırakmaya çalışmaktır.
*En-Nûr* Rabbimizin göklerin ve yerin nuru olduğunu bildirir. Kula düşen, karanlığı çoğaltan söz ve davranışlardan uzak durmak, Kur’an’ın aydınlığına yönelmektir.
*El-Hâdî* hidayetin gerçek sahibinin Allah olduğunu gösterir. Kula düşen, hidayeti Rabbinden istemek ve insanları güzel sözle, delille ve merhametle hakka çağırmaktır.
Unutmayalım:
*Allah ed-Dârr’dır; kul zarar karşısında Rabbine sığınır, kendisi zarar verenlerden olmaz.*
*Allah en-Nâfi’dir; kul faydayı Allah’tan bilir, insanlara faydalı olmaya çalışır.*

*Allah en-Nûr’dur; kul karanlığı çoğaltmaz, hakikatin ışığına yönelir.*

*Allah el-Hâdî’dir; kul hidayeti Allah’tan ister, zorbalıkla değil güzel sözle çağırır.*
Esmâ ile ahlaklanmak; Rabbimizin güzel isimlerini yalnız dilde anmak değil, o isimlerin bize öğrettiği kulluk bilincini hayata taşımaktır.
Rabbimiz bizleri; zarar karşısında sabırla ve duayla kendisine sığınan, insanlara faydalı olmaya çalışan, karanlıklardan nura yönelen ve hidayeti yalnız O’ndan isteyen kullarından eylesin.
Kalplerimizi nuruyla aydınlatsın, yollarımızı hidayetiyle doğrultsun, sözlerimizi faydalı kılsın, ellerimizi ve dillerimizi zarar vermekten korusun.

*Esmâullâh ahlâkı ile ahlaklanma gayreti içinde olan gönül dostlarına selam olsun.*

*“Esmâ ile Ahlaklanmak”ta yeniden buluşmak üzere.*

*Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!*

***
Tosun Mehmet’im mehmetim,
Yarası goygun mehmetim
Gençliğine dayamadan
Ecalsiz de ölen mehmet’im

***
Gemilerim mola mola
Giderler de İstambol’a
Derviş Ağa Mustafa’sı
Kazanız mübarek ola.

***
Tosun Mehmetim Mehmetim
Yarası goygun mehmetim
Gençliğine doyamadan
Ecalsiz de ölen Mehmetim
***

Askerler posta posta
Aspalı karısı yasta.
Derviş Ağa Mustafa’sı
Sakızdaki mapusta. 

***
Tosun Mehmet’im Mehmet’im Yarısı goygun Mehmet’im
Gençliğine doyamadan
Ecalsiz de ölen Mehmet’im.

  İstanköy’ün Kos-Aspa mahallesinde Agora denilen Eski Eserler Müzesi
1890 lı yıllarda büyük bir otlaktır. Bu otlağa derviş Ağa’nın Mustafa adlı oğlu sahip çıkar ve kimsenin buradan ot almasına izin vermez.
Mehmet adlı bir genç de aynı yerde yaşar. Birlikte Eleni adlı bir Rum kızına aşıktırlar. Aralarında bu kız yüzünden tartışma yaşanmıştır. İri cüsseli Mehmet, Mustafa’nın sahip çıktığı otlağa gidip öküzlerini güder, ot keser. Mustafa, mehmet7i uyarır. Mehmet de;
“Bu otlak herkesin malı, senin nasıl oldu?” diyerek karşı çıkar. Her
zaman buradan ot alacağını, öküzlerini burada güdeceğini söyler. Ertesi
gün de öküzlerin ipini kazığa bağlamaya çalışırken, Mustafa tarafından
dolma tüfekle yaralanır. Olay sonrası Mehmet Mustafa’ya şöyle der:
“Madem bu boku yedin9, bari eve haber ver de beni götürsünler”
Mustafa korkarak eve uzaktan haber verir. Mehmet’in anası haberi
alınca” Tosun Mehmet’im diyerek feryat eder. Daha sonra yakılan ağıtlar
türküleşir. Türküdeki Hatça Tosun Mehmet’in ablasıdır.

Kimi çiftçiler,koza kurtçuğu istilasına uğrayan tarlalarını 50 kez ilaçlamalarına rağmen
ürünlerini kurtaramadılar. İntiharlar böyle başladı. GDO’lu tohumu eken görmüyordu sadece zararı. Ekilmediği arazilerde de susuzluğa ve parazitlere dayanıklı,bitkilere bulaşarak pek çok türü yok etti
Türkiye tarımı 9 yıldan beri Hindistan’da çiftçileri intihara sürükleyen aynı kumpasa feda ediliyor.. Ve inanılmaz boyuttaki bu gerçeği bugüne değin kamuoyundan gizlemeyi başardılar.Ekim 2006 da yürürlüğe giren 5553 sayılı Tohumculuk Yasası, Monsanto ve yan kuruluşu Cargill gibi GDO’lu tohum üretici ve ithalatçılarına ,devlet eliyle Pazar yaratmak amacına hizmet etmektedir.
Türkiye’de sağlığımızı tehdit eden zararlı maddeler,sadece yediğimiz et,sebze ve
meyvelerden vücudumuza geçenlerle sınırlı değil.Yer üstü ve yer altı sularına sızan tarım ilaçları sayesinde içtiğimiz,yıkandığımız sulara da zehirli maddeler bulaşıyor. Denize akıtılan kimyasal atıklar,ağır metaller balıklarda birikip yemek yoluyla bizim kanımıza,kemiklerimize,organlarımıza
işliyor.Bunlarla kalmıyor. Ana karnında çocuklara aktarılıyor. Bu yüzden daha çok çocuk kanserli
doğuyor,ölmeyip yaşayan bir çok çocukta zeka geriliğine yol açıyor.Bu konularda Türkiye’de de
gerçek raporlar sunan bilim adamları var. Ancak falan mankenin baldırından,filan futbolcunun
kaçırdığı golden fırsat bulup bunları anlat(a)mıyor medyamız.
TURGUT ÖZAL ZEHİRLENDİ Mİ?
Turgut Özal’ın cenazesine yapılan otopsi sonucunda adli tıbbın normal düzeylerde bulduğu zehirle ağır metaller,bugün Türkiye’de ölen kime otopsi yapılsa hem de birkaç kat oranda çıkar…
 

    ***
Mendil alın bohçadan
İbret alın Hatça’dan
Aspalı’nın memed7in
Çevresi çıktı bohçadan
    ***
Kapılar aralandı
Memed’im yaralandı.
Anasının, babasının
Ciğeri yaralandı

    Bodrum yöresine ait bir türküdür. Asıl adı TOSUN MEMET’tir. Bu türkünün TRT arşivlerine , birçok türküde olduğu gibi girişinde sorunlar olduğu anlatılır. Türkü Seyhan TÜTÜN tarafından derlenmiştir. TRT arşivlerine kaydedilmiştir. Tosun Mehmet adyı türküyle aynı türküdür.
    Türkü, Fethiye bölgesinde Tosun Memed adıyla çalınıp söylenmektedir. Ancak, Fethiye türküsü değil, Bodrum türküsüdür. Öyküsünü ayrıca Tosun Mehmet türküsünde anlatacağız. 
 

İlçemizde   su  kaynaklarının    en   alt  seviyeye  düştüğü   bu   Eylül    ayında,  Datça Mızın    en  önde    gelen   sorunlarının   başında   SU    olduğunu   ne   zaman   anlayacağız.Buna    anlamak     için   etrefımızdaki    bilhassa    Zeytin    Ağaçlarına  bir   bakınız.  Normal   mevsim    gereği  Badem ağaçlarının   yeşilliğinin  kayboluşu  normalde, bu  yıl   badem  üretimininde  oldukça   düşük   olacağı   söylenmekte.Topraktan    her gün   biraz  daha     uzaklaşmakta    olan   yerel  çiftçilerimiz,  bu   alandanda     elini    ayağını    çekme  halinde.Mevcut  badem   ağaçları    oldukça    yaşlandığı    gibi   yeni    dikende   yok denecek    az.  Korkarım   Datçam İle     özdeşleşmiş    olan  bademimizde   tarih mi    oluyor. ?   Korkarım.  !!!!

Kamunun  badem   konusunu    sorun    olarak   kabul    ederek,bir   BADEMCİLİK    ENSTİTÜSÜ  Kurulması   konusunda     adım   atması     ZAMANI     GELDİ      GEÇİYOR.  Bu  konuda  üretim   yapmak   üzere       gelipte    kamudan   arazi  kiralayanların   ne   yaptıklarını    bir   soran    kontrol    eden   yok    gibi.   Bu   tahsislenen     alanların  yarınlarda  imara    açılacak    alanlara   zemin  hazırlamak     için  yapıldığı    söylentileri/   görüntüleri   ortadayken,  bu    gibi     girişimlerin    samimiyetinden     şüphe      ediyorum.

Son   yıllarda   bilhassa  İNCİR    üretimi   konusunda    bazı  hareketlenmeler    sevindirici. Turizm   sezonunda  birazcıkta   olsa   üreticinin     yüzü    gülüyor.  Ancak  bunu da,  büyük  bir    ekonomik  hareketlilik   sağlamasını  teşvik    etmek    gerek. Kurutularak ,farklı   şekillerde     işlenerek   katma    değer   yaratılması  bu  konudada yatırımcıların  kamu   tarafından   teşvik     edilmesi  gerekmez mi?.  Diğer   ağaçlar    gibi   fazla   suya   gereksinim  duymayan  incir bence  üzerinde   düşünülmesi      gerekir.

Yalnızca   kendimiz     için   SU yu   düşünmek    diğer  nebatat   ve   canlılar    için  biraz    egoistlik.   Mevzuatta    görülen   SONDAJ   KUYUSU    açma     yasağı,herkesin      gözü   önünde    ihlal     edilse   bile kamu  sorumlularının  yetkimiz  yok    şeklindeki    savunmaları    Affedilemez. Sondaj   yaparım  cezamı     öderim    ve  suyu   kullanırım    tavrına   kim   dur  diyecek.?

Herkesin     gözü    önünde    denize      akan   yüzey   sularının  sisteme   kazandırılması    bir  bütün   halinde    ele    alınmalıdır. Bu  konuda    yaptığımız  uyarılar  sanki     KARANLIKTA   ISLIK    ÇALMAK    GİBİ.

Tekrar     etmeden    edemeyeceğim   DATÇA    HURMASI nın  ekonomik    bir    getiri   haline  , katma  değerde   kazandırılarak   gündemimize     gelmelidir.

Kendilerini   DATÇALI   olarak   sınıflandırarak,  anma    günlerinde   boy    göstermenin  LAF   üretmenin  kimselere ,yararı   YOK.

Bugünlük   bu  kadar,SAĞLICAKLA.

Esmâ ile Ahlaklanmak yolculuğumuzda Rabbimizin güzel isimlerini tanımaya, bu isimlerin hayatımıza koyduğu ölçüleri düşünmeye devam ediyoruz.
Bugün de nasip olursa, dağınık gönülleri toparlayan, muhtaçlığımızı bize hatırlatan, gerçek zenginliğin kapısını gösteren ve bazen vermeyerek de koruyan Rabbimizi tanıtan el-Câmi, el-Ganiyy, el-Muğnî ve el-Mâni esmâlarını işlemeye çalışacağız.
Gayret bizden; yardım, kolaylık ve gönüllerde yer etmek Âlemlerin Rabb’indendir.
Esmâü’l-Hüsnâ, Rabbimizi tanıtan güzel isimlerdir. Bu isimler yalnız dilde tekrar edilen kelimeler olarak kalmamalıdır. Her bir isim, kulun kalbine bir ölçü, hayatına bir istikamet ve ahlâkına bir sorumluluk bilinci kazandırmalıdır.
Rabbimizin isimleri Allah’a mahsustur. Kul, Allah gibi toplayamaz; Allah gibi hiçbir şeye muhtaç olmaktan uzak olamaz; Allah gibi zengin kılamaz; Allah gibi hikmetiyle verip engelleyemez.
Fakat kul, Rabbini bu isimlerle tanıdıkça dağınıklıktan toparlanmayı, nimet karşısında şükretmeyi, muhtaçlığını unutmamayı ve her engeli kayıp saymamayı öğrenir.
Bugün üzerinde duracağımız bu dört güzel isim bize şu hakikati hatırlatır:
Allah Câmi’dir; kul dağınık gönlünü Rabbinde toparlar.
Allah Ganiyy’dir; kul gerçek zenginliğin Allah’a muhtaçlığını bilmek olduğunu öğrenir.
Allah Muğnî’dir; kul zenginliği yalnız malda değil, kanaatte ve gönül huzurunda arar.
Allah Mâni’dir; kul her engeli kayıp sanmaz, bazen korunmanın da rahmet olduğunu bilir.
EL-CÂMİ: TOPLAYAN, BİR ARAYA GETİREN RAB
El-Câmi, toplayan, bir araya getiren, dağılmış olanı hikmetiyle buluşturan ve bütün insanları hesap günü huzurunda toplayacak olan Allah demektir.
İnsan dünyada çok dağılır. Zihni dağılır, gönlü dağılır, hedefleri dağılır, niyeti dağılır. Bazen dünya işleri insanı o kadar meşgul eder ki kul, asıl dönüş yerini unutur.
Rabbimiz ise Câmi’dir. Dağılanları toplar, yolları buluşturur, kalpleri bir araya getirir ve bütün insanları dönüş gününde huzurunda toplar.
Kur’an’da şöyle buyrulur:
“Rabbimiz! Geleceğinde hiçbir şüphe olmayan bir günde insanları mutlaka toplayacak olan Sensin. Şüphesiz Allah vaadinden dönmez.”
(Âl-i İmrân, 3:9)
El-Câmi ismi bize hem dünya hayatını hem de hesap gününü hatırlatır. Dünya hayatında kalbin toparlanması gerekir; ahirette ise herkes Rabbimizin huzurunda toplanacaktır.
Bu ismi tanıyan insan, hayatını dağınık bir şekilde sürdürmez. Niyetini toparlar. Sözünü toparlar. Amelini toparlar. Önceliklerini toparlar. Çünkü bilir ki insanın en büyük dağınıklığı, Rabbini unutmasıdır.
El-Câmi ismi bize toplumsal bir ölçü de verir. Allah’ın razı olduğu birlik; haksızlıkta, zulümde, çıkar hesabında birleşmek değildir. Gerçek birlik; hakta, adalette, merhamette ve iyilikte buluşmaktır.
Kur’an şöyle buyurur:
“Hep birlikte Allah’ın ipine sımsıkı sarılın; ayrılığa düşmeyin.”
(Âl-i İmrân, 3:103)
Bu ayet bize şunu öğretir: İnsanları bir araya getiren bağ, grup taassubu değil; Allah’ın ölçüsüdür. Eğer bir birlik hakkı, adaleti ve merhameti büyütmüyorsa, o birlik insanı kurtarmaz.
O hâlde kendimize soralım:
Ben kalbimi, sözümü ve hayatımı Rabbimin ölçüsünde toparlıyor muyum; yoksa dünya beni parça parça mı dağıtıyor?
EL-GANİYY: HİÇBİR ŞEYE MUHTAÇ OLMAYAN RAB
El-Ganiyy, hiçbir şeye muhtaç olmayan, zenginliği mutlak olan, bütün varlık kendisine muhtaç iken kendisi hiçbir şeye muhtaç bulunmayan Allah demektir.
İnsan muhtaçtır. Nefese muhtaçtır. Rızka muhtaçtır. Sağlığa muhtaçtır. Affa muhtaçtır. Hidayete muhtaçtır. Merhamete muhtaçtır.
Fakat insan bazen bu muhtaçlığını unutur. Biraz malı olunca kendini yeterli sanır. Biraz makamı olunca kendini güçlü görür. Biraz çevresi olunca yalnız kalmayacağını zanneder. Oysa insanın bütün sahip oldukları sınırlı ve geçicidir.
Rabbimiz şöyle buyurur:
“Ey insanlar! Siz Allah’a muhtaçsınız. Allah ise Ganiyy’dir, Hamîd’dir.”
(Fâtır, 35:15)
Bu ayet, insanın haddini bildiren çok güçlü bir hakikattir. Biz muhtacız. Rabbimiz ise hiçbir şeye muhtaç değildir.
El-Ganiyy ismini tanıyan kul, sahip olduklarıyla kibirlenmez. Çünkü bilir ki her şey Allah’ın lütfudur. Zenginlik de imtihandır, yokluk da imtihandır. Genişlik de sınavdır, darlık da sınavdır.
Gerçek zenginlik, malın çokluğu değildir. Gerçek zenginlik, insanın Rabbine muhtaç olduğunu bilmesi, nimeti sahibinden bilmesi, kanaat etmesi ve kendisine verileni hayır yolunda kullanmasıdır.

Malı çok olup gönlü fakir olanlar vardır.
İmkânı geniş olup huzuru dar olanlar vardır.
Çevresi kalabalık olup içi yalnız olanlar vardır.
Buna karşılık imkânı az olup gönlü zengin olanlar da vardır. Çünkü gönül zenginliği, Allah’a güvenmekle, şükretmekle, kanaatle ve helal ölçüde yaşamakla büyür.
Kur’an şöyle buyurur:
“Göklerde ve yerde ne varsa Allah’ındır. Andolsun, sizden önce kendilerine kitap verilenlere de size de Allah’a karşı sorumluluk bilinciyle yaşamanızı tavsiye ettik.”
(Nisâ, 4:131)
El-Ganiyy’i tanıyan insan, Allah’ın kendisine muhtaç olmadığını bilir; fakat kendisinin her an Allah’a muhtaç olduğunu unutmaz. Bu bilgi insanı hem kibirden korur hem de duaya yaklaştırır.
Şu hâlde kendimize soralım:
Ben Rabbime muhtaç olduğumu gerçekten biliyor muyum, yoksa bana verilen nimetlerle kendimi yeterli mi sanıyorum?
EL-MUĞNÎ: ZENGİN KILAN, YETERLİLİK VEREN RAB
El-Muğnî, dilediğini zengin kılan, ihtiyaçlarını gideren, gönlüne yeterlilik ve kanaat veren Allah demektir.
İnsan zenginliği çoğu zaman yalnız mal ile ölçer. Oysa Kur’an bize nimetlere daha geniş bakmayı öğretir. Sağlık nimettir. Huzur nimettir. Aile nimettir. Dostluk nimettir. Güven nimettir. Temiz bir kalp nimettir. Hakka yönelen bir gönül nimettir. Tövbe edebilmek nimettir.
Rabbimiz dilediğine mal verir, dilediğine imkân verir, dilediğine gönül zenginliği verir. Fakat hiçbir nimet insanı Rabbinden koparmamalıdır.
Kur’an’da şöyle buyrulur:
“Seni yoksul bulup zengin etmedi mi?”
(Duhâ, 93:8)
Bu ayet, Allah’ın kuluna lütfunu hatırlatır. İnsan bazen yoksunluk içinden çıkarılır, kapılar açılır, imkânlar genişler. Fakat nimet artınca şükür de artmalıdır. Çünkü veren Allah’tır.
El-Muğnî ismini tanıyan kul, zenginliği yalnız biriktirmekte aramaz. Kendisine verileni hayırda kullanmayı öğrenir. Malını kendine put yapmaz. İmkânını gösterişe dönüştürmez. Zenginliği başkasını küçük görme sebebi yapmaz.
Çünkü Allah’ın verdiği nimet, kulun elinde emanet olur.
Emanet ise hesap ister.
Kur’an şöyle buyurur:
“Sonra o gün nimetlerden mutlaka sorguya çekileceksiniz.”
(Tekâsür, 102:8)
Bu ayet, nimetin sorumluluk olduğunu bildirir. İnsan nimet karşısında yalnız sevinmez; aynı zamanda düşünür: Bu nimeti nerede kullandım? Kime faydam dokundu? Bir gönül mü onardım, yoksa bir kalp mi kırdım? Rabbimin verdiği imkânla iyiliği mi büyüttüm, yoksa nefsimi mi şişirdim?
El-Muğnî ismi bize bir başka kapı daha açar: Allah yalnız eli değil, gönlü de zengin kılar. Gönlü zengin olan insan azla da şükreder, çokla da paylaşır. Gönlü yoksul olan insan ise çok şeye sahip olsa bile doymak bilmez.
O zaman kendimize soralım:
Bana verilen nimetleri şükür ve iyilik vesilesi mi yapıyorum, yoksa onları nefsimin övünç sebebine mi dönüştürüyorum?
EL-MÂNİ: HİKMETİYLE VERMEYEN, ENGELLEYEN VE KORUYAN RAB
El-Mâni, hikmetiyle engelleyen, dilediğini vermeyen, zararlı olanı kulundan uzaklaştıran, bazen kapıları kapatarak koruyan Allah demektir.
Bu isim çok dikkatli anlaşılmalıdır. Çünkü kul, bu isimden kendisine iyiliği engelleme hakkı çıkaramaz. Allah Mâni’dir; kul ise haddi içinde iyiliğe yardımcı olmakla sorumludur. Kul, haksızlığı engellemeye çalışır; fakat hayrın önünü kesmez.
İnsan bazen istediği şey olmayınca hemen üzülür. Bir kapı kapanınca kaybettiğini zanneder. Bir iş gecikince unutulduğunu düşünür. Bir dileği gerçekleşmeyince duası boşa gitti sanır.
Oysa kul her şeyin iç yüzünü bilemez.
Bazen verilmeyen şey rahmettir.
Bazen kapanan kapı korumadır.
Bazen geciken nimet eğitimdir.
Bazen engel gibi görünen olay, daha büyük bir zarardan perdedir.
Kur’an şöyle buyurur:
“Olur ki hoşlanmadığınız bir şey sizin için hayırlıdır. Olur ki sevdiğiniz bir şey de sizin için kötüdür. Allah bilir, siz bilmezsiniz.”
(Bakara, 2:216)
El-Mâni ismini tanıyan kul, her engeli düşman görmez. Elbette çalışır, çabalar, sebeplere sarılır, hakkını arar, gayret eder. Fakat her kapanan kapının arkasında Rabbimizin hikmeti olabileceğini de unutmaz.

Bu isim, insana teslimiyet ve basiret öğretir. Teslimiyet, eli kolu bağlamak değildir. Teslimiyet; elinden geleni yaptıktan sonra kalbini Allah’a bırakabilmektir.
El-Mâni ismi bize ahlâkî bir sorumluluk da yükler. İnsan kötülüğe engel olmalıdır. Zulme, haksızlığa, iftiraya, kul hakkına, adaletsizliğe gücü ölçüsünde karşı durmalıdır. Fakat bunu yaparken bile adaletten ayrılmamalıdır.
Hayrı engellemek başka, şerri engellemek başkadır.
İyiliğin önünü kesmek başka, haksızlığı durdurmak başkadır.
El-Mâni’yi tanıyan insan, Rabbine şöyle bir bilinçle yönelir: “Rabbim! Bana hayırlı olanı aç, bana zararlı olanı benden uzaklaştır. Verdiğinde şükretmeyi, vermediğinde sabretmeyi öğret.”
Burada kendimize soralım:
Ben kapanan kapılara sadece kayıp gözüyle mi bakıyorum, yoksa Rabbimin koruyucu hikmetini de düşünmeye çalışıyor muyum?

TOPLANMA, MUHTAÇLIK, ZENGİNLİK VE KORUYUCU HİKMET

Can Dostlar!

Bugün üzerinde durduğumuz bu 4 güzel isim hayatımızın her alanına ölçü koyar.

Bir kez daha özetlemek gerekirse:

El-Câmi bize, Rabbimizin dağılanları toplayan ve bütün insanları hesap günü huzurunda bir araya getirecek olan Rab olduğunu hatırlatır. Kula düşen, dağınık gönlünü Allah’ın ölçüsünde toparlamak ve hakta birleşmektir.

El-Ganiyy Allah’ın hiçbir şeye muhtaç olmadığını, bizim ise her an O’na muhtaç olduğumuzu öğretir. Kula düşen, nimeti kendinden bilmemek, kibirden uzak durmak ve duayı diri tutmaktır.

El-Muğnî zengin kılanın, ihtiyaçları giderenin ve gönle kanaat verenin Allah olduğunu bildirir. Kula düşen, verilen nimetleri şükür ve iyilik yolunda kullanmaktır.

El-Mâni Rabbimizin hikmetiyle bazen vermeyerek, bazen engelleyerek, bazen kapıları kapatarak da kulunu koruyabileceğini gösterir. Kula düşen, her engeli kayıp sanmamak; çalışmak, sabretmek ve Rabbine güvenmektir.

Unutmayalım:

Allah Câmi’dir; kul dağınık gönlünü Rabbinde toparlar.

Allah Ganiyy’dir; kul gerçek zenginliğin Allah’a muhtaçlığını bilmek olduğunu öğrenir.

Allah Muğnî’dir; kul nimeti şükür ve iyilik vesilesi yapar.

Allah Mâni’dir; kul her engeli kayıp sanmaz, bazen korunmanın da rahmet olduğunu bilir.

Esmâ ile ahlaklanmak; Rabbimizin güzel isimlerini yalnız dilde anmak değil, o isimlerin bize öğrettiği kulluk bilincini hayata taşımaktır.

Rabbimiz bizleri; dağınık gönlünü hakta toparlayan, muhtaçlığını unutmayan, nimet karşısında şükreden, kapanan kapılarda bile Rabbine güvenen kullarından eylesin.

Kalplerimizi hakta birleştirsin, gönüllerimizi kanaatle zenginleştirsin, nimetlerimizi hayra yöneltsin, bizi bize zarar verecek şeylerden rahmetiyle korusun.

Esmâullâh ahlâkı ile ahlaklanma gayreti içinde olan gönül dostlarına selam olsun.

“Esmâ ile Ahlaklanmak”ta yeniden buluşmak üzere.

Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!

9 Temmuz’da başlamış olduğumuz “Esmâ ile Ahlaklanmak” başlıklı yazı dizimizin beşte üçünü geride bıraktık. Kaldığımız yerden hız kesmeden devam ediyoruz.
Bugünkü Esmâ ile Ahlaklanmak beraberliğimizde, çorak gönülleri Derya ile buluşturan er-Raûf, Mâlikü’l-Mülk, Zü’l-Celâli ve’l-İkrâm ve el-Muksit esmâlarını işlemeye çalışacağız.
Kolaylık Rabbimizdendir. Gayret bizden; her zaman olduğu gibi yardım Âlemlerin Rabb’indendir.
Esmâü’l-Hüsnâ, Rabbimizi tanıtan güzel isimlerdir. Her bir isim, kulun kalbine bir ölçü, hayatına bir istikamet, ahlâkına bir sorumluluk bilinci kazandırır.

Rabbimizin isimleri Allah’a mahsustur. Kul, Allah gibi mutlak merhamet sahibi olamaz; mülkün gerçek sahibi olamaz; celâl ve ikramın kaynağı olamaz; mutlak adaletin nihai hükmünü veremez.

Fakat kul, Rabbini bu isimlerle tanıdıkça merhameti öğrenir, sahip olduklarını emanet bilir, Rabbinin yüceliği karşısında haddini korur ve adaletten ayrılmamaya çalışır.

Bugün üzerinde duracağımız bu dört güzel isim bize şu hakikati hatırlatır:
Allah Raûf’tur; kul incitmeyen bir merhamet dili kuşanır.
Allah Mâlikü’l-Mülk’tür; kul sahip olduklarını emanet bilir.
Allah Zü’l-Celâli ve’l-İkrâm’dır; kul hem Rabbin yüceliğini hem ikramını hatırlar.
Allah Muksit’tir; kul adaletli, ölçülü ve hakkaniyetli davranır.

ER-RAÛF: KULLARINA ÇOK ŞEFKATLİ OLAN RAB

Er-Raûf, kullarına karşı çok şefkatli, merhameti ince ve kuşatıcı olan Allah demektir.
Merhamet bazen büyük yardımlarda görünür. Bazen de kırmadan konuşmakta, incitmeden uyarmakta, bir gönlü ezmeden doğrultmakta, bir kusuru yaymadan örtmekte görünür.
Rabbimiz kullarına karşı Raûf’tur. O, kullarının zayıflığını bilir. İnsan unutabilir, yanılabilir, düşebilir, yorulabilir, daralabilir. Fakat Rabbimiz dönüş kapısını kapatmaz, kulunu uyarır, ayetleriyle yol gösterir, rahmetiyle kuşatır.

Kur’an’da şöyle buyrulur:

“Şüphesiz Allah, insanlara karşı Raûf ve Rahîm’dir.”
(Bakara, 2:143)
Er-Raûf ismini tanıyan kul, merhameti kaba bir sözle kirletmemeye çalışır. Çünkü bazen insan doğruyu söylerken bile kırıcı olabilir. Hak adına konuştuğunu zannederken kalp yıkabilir. Uyarmak isterken incitebilir. Öğretmek isterken ezebilir.
Oysa merhamet, yalnız yardım etmek değildir; insanı kırmadan hakka çağırabilmektir.

Raûf olan Rabbini tanıyan insan; evinde, işinde, komşuluğunda, dostluğunda, yazısında ve sözünde inceliği çoğaltır. Gücü yettiğinde affeder. Uyardığında ölçülü konuşur. Birinin hatasını gördüğünde onu tamamen silip atmaz. Düşene tekme vurmaz. Yorulana yük olmaz. Darda kalanın hâlini anlamaya çalışır.

Kur’an bize Allah’ın müminlere olan şefkatini hatırlatırken şöyle buyurur:
“Allah sizi karanlıklardan aydınlığa çıkarmak için kuluna apaçık ayetler indirendir. Şüphesiz Allah size karşı Raûf ve Rahîm’dir.”
(Hadîd, 57:9)
Demek ki Allah’ın şefkati, insanı karanlıkta bırakmamakta da görünür. Ayetler, insanın gönlüne inen rahmettir. Hakkı gösteren her ilahi uyarı, insanı yok etmek için değil; onu karanlıktan aydınlığa çıkarmak içindir.
O hâlde kendimize soralım:
Ben Rabbimin şefkatini tanıyan bir kul olarak insanlara karşı incitmeyen bir dil ve merhametli bir kalp taşıyor muyum?

MÂLİKÜ’L-MÜLK: MÜLKÜN GERÇEK SAHİBİ OLAN RAB

Mâlikü’l-Mülk, mülkün, egemenliğin, sahipliğin ve tasarrufun gerçek sahibi olan Allah demektir.
İnsan dünyada bir şeylere sahip olduğunu zanneder. Evim der, arabam der, makamım der, malım der, toprağım der, gücüm der. Fakat insanın sahipliği sınırlıdır. İnsan bir şeyi kullanır, korur, yönetir; ama onun mutlak sahibi değildir.
Bugün elde olan yarın elden çıkabilir.
Bugün kullanılan beden yarın güçten düşebilir.
Bugün oturulan makam yarın başkasına geçebilir.
Bugün biriktirilen mal yarın geride kalabilir.
Kur’an bize mülkün gerçek sahibini şöyle bildirir:
“De ki: Ey mülkün sahibi Allah’ım! Sen mülkü dilediğine verirsin, dilediğinden alırsın; dilediğini aziz kılar, dilediğini alçaltırsın. Hayır Senin elindedir. Şüphesiz Sen her şeye güç yetirensin.”
(Âl-i İmrân, 3:26)

Mâlikü’l-Mülk ismini tanıyan kul, sahip olduklarını emanet bilir. Malı varsa şükürle taşır. Makamı varsa adaletle kullanır. Bilgisi varsa tevazu ile paylaşır. Gücü varsa zayıfı ezmek için değil, hakkı korumak için kullanır.

Çünkü emanet bilinci olmayan sahiplik, insanı azdırabilir.
İnsan “Benim” dedikçe kibirlenebilir.
“Ben kazandım” dedikçe şükrü unutabilir.
“Ben yönetirim” dedikçe hakkı çiğneyebilir.
“Ben güçlüyüm” dedikçe zayıfı hor görebilir.
Oysa mülk Allah’ındır. Kul ise emanetçidir.

Kur’an şöyle buyurur:
“Göklerin ve yerin mülkü Allah’ındır. Dönüş de Allah’adır.”
(Nûr, 24:42)

Bu ayet, insanın kalbine hem güven hem sorumluluk verir. Güven verir; çünkü mülk Allah’ın elindedir. Sorumluluk verir; çünkü dönüş yine Allah’adır. O hâlde insan, kendisine verilen her imkânın hesabını düşünecek bir bilinçle yaşamalıdır.

Şu hâlde kendimize soralım:
Ben sahip olduklarımı gerçekten emanet mi biliyorum, yoksa bana verilenleri kendime ait mutlak bir güç mü sanıyorum?

ZÜ’L-CELÂLİ VE’L-İKRÂM: YÜCELİK VE İKRAM SAHİBİ RAB

Zü’l-Celâli ve’l-İkrâm, celâl, yücelik, azamet ve ikram sahibi olan Allah demektir.
Bu isim, kulun kalbine iki büyük hakikati birlikte yerleştirir: Rabbimizin yüceliği ve Rabbimizin ikramı.
Allah yücedir; kul haddini bilir.
Allah ikram sahibidir; kul nimetin sahibini unutmaz.
Allah’ın celâlini tanıyan insan, büyüklük taslamaz. Allah’ın ikramını tanıyan insan, nankörlük etmez. Çünkü Rabbimiz hem yüceliğiyle kulun kalbine saygı ve haşyet yerleştirir hem de ikramıyla kulun gönlüne umut ve şükür verir.
Kur’an’da şöyle buyrulur:
“Yeryüzünde bulunan her şey fanidir. Ancak celâl ve ikram sahibi Rabbinin zatı baki kalacaktır.”
(Rahmân, 55:26-27)
Bu ayet insana dünyanın geçiciliğini, Rabbimizin ise baki olduğunu hatırlatır. Mal geçer, makam geçer, beden yaşlanır, güç azalır, güzellik solar, alkış diner. Fakat Rabbimizin celâli ve ikramı bakidir.

Aynı sûrede şöyle buyrulur:
“Celâl ve ikram sahibi Rabbinin adı ne yücedir.”
(Rahmân, 55:78)
Zü’l-Celâli ve’l-İkrâm ismini tanıyan kul, hayatı iki kanatla taşır: saygı ve umut.
Saygı vardır; çünkü Rabbimiz yücedir.
Umut vardır; çünkü Rabbimiz ikram sahibidir.
Bu isim, insanı hem kibirden hem de ümitsizlikten korur. Kibirden korur; çünkü yücelik kula değil Allah’a aittir. Ümitsizlikten korur; çünkü ikram kapısı Allah’ın elindedir.
Kul, kendisine verilen nimetlere bakar ve şunu düşünür:
Bana nefes veren Rabbimdir.
Bana akıl veren Rabbimdir.
Bana rızık kapıları açan Rabbimdir.
Bana tövbe imkânı veren Rabbimdir.
Bana Kur’an ile yol gösteren Rabbimdir.
Bana iyilik yapma fırsatı veren Rabbimdir.
Öyleyse nimeti sahiplenmek değil, nimetin sahibine şükretmek gerekir.
O zaman kendimize soralım:
Ben Rabbimin yüceliği karşısında haddimi, ikramı karşısında şükrümü koruyabiliyor muyum?

EL-MUKSİT: ADALETİ VE HAKKANİYETİ GÖZETEN RAB

El-Muksit, adaletle hükmeden, hakkaniyeti gözeten, ölçüyü dosdoğru koyan Allah demektir.
Adalet, Kur’an’ın hayatımıza koyduğu en temel ölçülerden biridir. İnsan, sevdiği kişiye karşı da sevmediği kişiye karşı da adil olmakla sınanır. Çünkü adalet, yalnız dostlarımıza iyi davranmak değildir. Asıl adalet, nefsimizin, öfkemizin, çıkarımızın ve tarafgirliğimizin bizi haktan saptırmasına izin vermemektir.

Kur’an şöyle buyurur:
“Ey iman edenler! Allah için hakkı ayakta tutan, adaletle şahitlik eden kimseler olun. Bir topluluğa olan kininiz sizi adaletsizliğe sürüklemesin. Adaletli olun; bu, takvaya daha yakındır.”
(Mâide, 5:8)

El-Muksit ismini tanıyan kul, ölçüyü eğip bükmez. Kendi lehine olunca adalet isteyen, aleyhine olunca adaletten kaçan biri olmaz. Yakını için başka, yabancı için başka ölçü kullanmaz. Sevdiğine ayrı, sevmediğine ayrı hukuk uygulamaz.

Çünkü adalet, Allah’ın huzurunda verilen bir kulluk sınavıdır.

Kur’an bir başka ayette şöyle buyurur:

“Ey iman edenler! Kendinizin, anne babanızın ve yakınlarınızın aleyhine bile olsa Allah için adaleti ayakta tutan şahitler olun.”
(Nisâ, 4:135)

Bu ayet bize çok derin bir ölçü verir. Adalet, yalnız başkasının hatasını görmek değildir. İnsan gerektiğinde kendi nefsine, ailesine, yakınına ve tarafına karşı da hakkı ayakta tutabilmelidir.

El-Muksit’i tanıyan insan; tartarken, konuşurken, şahitlik ederken, karar verirken, eleştirirken, överken, yererken ölçülü olur. Birini sevdiği için hatasını aklamaz. Birinden hoşlanmadığı için iyiliğini inkâr etmez.

Adaletin olmadığı yerde güven zedelenir.
Güvenin olmadığı yerde huzur azalır.
Huzurun olmadığı yerde gönüller kurur.
El-Muksit ismi, kuruyan gönüllere yeniden hayat verecek büyük bir ölçüdür. Çünkü adalet, yalnız mahkemelerin değil; evlerin, ailelerin, dostlukların, komşulukların, iş yerlerinin ve toplumların da can suyudur.
Burada kendimize soralım:
Ben adaleti yalnız işime geldiğinde mi istiyorum, yoksa kendi aleyhime bile olsa hakkı ayakta tutmaya razı mıyım?

MERHAMET, EMANET, YÜCELİK VE ADALET BİLİNCİ

Can Dostlar!

Bugün üzerinde durduğumuz bu 4 güzel isim hayatımızın her alanına ölçü koyar.

Bir kez daha özetlemek gerekirse:
Er-Raûf bize Rabbimizin kullarına karşı çok şefkatli olduğunu hatırlatır. Kula düşen, kırmadan konuşmak, incitmeden uyarmak ve merhameti hayatına taşımaktır.
Mâlikü’l-Mülk mülkün gerçek sahibinin Allah olduğunu öğretir. Kula düşen, sahip olduklarını emanet bilmek; malı, makamı, bilgiyi ve imkânı adaletle kullanmaktır.
Zü’l-Celâli ve’l-İkrâm Rabbimizin hem yücelik hem ikram sahibi olduğunu bildirir. Kula düşen, O’nun celâli karşısında haddini, ikramı karşısında şükrünü korumaktır.
El-Muksit adaletin ve hakkaniyetin Allah katında büyük bir ölçü olduğunu gösterir. Kula düşen, sevdiğine de sevmediğine de adaletle davranmak, hakkı eğip bükmemektir.

Unutmayalım:
Allah Raûf’tur; kul merhameti incelikle taşır.
Allah Mâlikü’l-Mülk’tür; kul sahip olduklarını emanet bilir.
Allah Zü’l-Celâli ve’l-İkrâm’dır; kul yücelik karşısında haddini, ikram karşısında şükrünü korur.
Allah Muksit’tir; kul adaleti işine geldiğinde değil, her durumda ayakta tutar.
Esmâ ile ahlaklanmak; Rabbimizin güzel isimlerini yalnız dilde anmak değil, o isimlerin bize öğrettiği kulluk bilincini hayata taşımaktır.
Rabbimiz bizleri; merhametli, emanet bilinci taşıyan, şükreden, haddini bilen ve adaletten ayrılmayan kullarından eylesin.
Çorak gönüllerimizi rahmetiyle Derya’ya ulaştırsın; sözlerimize incelik, kalplerimize merhamet, işlerimize adalet, ömrümüze bereket ihsan eylesin.
Esmâullâh ahlâkı ile ahlaklanma gayreti içinde olan gönül dostlarına selam olsun.

“Esmâ ile Ahlaklanmak”ta yeniden buluşmak üzere.

Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın 

Can Dostlar!

(*) MEMDALİ: Mehmet Ali adının halk arasında söylenişidir.
Buna benzer bir başka türkü daha vardır (Uzun olur gemilerin
direği/Yanık olur efelerin yüreği…gibi
Bu türkünün onunla ilgisi yoktur. Bodrum yöresinin sevilen türkülerindendir.
Başlangıçta Mehmet Ali adında bir denizci ile sevdiği kızın kaçış
öyküsünden yola çıkılarak yakılmıştır. Ancak bu öykü hakkında yeterli bir
bilgi yoktur. Söylenti olarak kalmıştır.
Türkünün halk arasında sözleri karışmışsa da, en doğru sözleri
yukarıda anlatıldığı gibidir.
Türküyü araştırmacı yazar ve müzisyenlerden Ali Sinan Erdemsel ile
Mehmet Uslu birlikte derleyerek, notaya almışlardır.

yazımızda yine Muttaş koordinatörü sayın Birkan Kandemir tarafından

hazırlanan aksaklıklar ve çözüm önerilerini ve yapılacakları anlatmaya

çalışacağım:

*En önemli sorun olarak başa aldıkları Datça-Marmaris, ve Marmaris-

Datça güzergahında Özel Toplu taşıma araçlarında yer bulamama sorunu ;

Konunun 2023 yılından bu yana bu konu masaya yatırılmış,

kooperatif ve araç sahipleriyle çözüm önerileri saptanmıştır. Sorunun tek

bir nedenden kaynaklanmadığı, aşağıdaki sorunların bütüncül olarak ele

alınması gerektiği;

*Şehirlerarası otobüslerden kaynaklanan ani yolcu yoğunluğu;

*Araç kapasitesi ve toplu taşıma sistemindeki yapısal değişiklikler,

*Marmaris peronunun olumsuz fiziki koşulları,

*Ek seferler konusunda yeterli bilgilendirme sağlanamaması,

*Araç kapasitesi dolduktan sonra düşük sayıda yolcunun kalması(7

kişiden az yolcunun maliyeti karşılamaması sorunun temeli. Ancak 7, 8

üzeri yolcu için yedek araç kaldırılıyor)

*Bugüne kadar uygulanan en önemli çözümün ek sefer konulması

olmuştur. Bu da sorunu ancak %50 kadar çözebilmiştir.

*Sabit seferin ardından, kademeli araç seferleri konulmuştur.

Yüksek yoğunlukta kullanılan model 3 araç, 2.aracın perona

geliş zaman farkı 5 dak. 3.aracın perona geliş farkı 15 dak.

Yaklaşık azami gecikme 30 dakikayı aşmamaktadır. Oturan yolcu

kapasitesi 63, ayakta yolcu kapasitesi 9, toplam taşıma 3 araç için

72 dir.

Düşük sayıda kalan yolcular için kalıcı çözüm arayışını yıllardır

araştırıyoruz. Şunları ekleyebiliriz;

*7 ve üzeri kalan yolcular için zaten ek sefer var,

En net çözüm rezervasyondur. Bu sistemin önünde mevcut

kısıtlamalar bulunmaktadır;  

-Rezervasyon sisteminin şu anda Muğla ilinde uygulanmaması-

İlçeler arasındaki taşımanın toplu taşıma statüsünde değerlendirilmesi-

Ücret ödemesinin Kent Kart sistemi üzerinden yapılmak zorunda olması,

-Uzaktan ön ödeme sisteminin resmi olarak uygulanamaması-

Nakit ön ödemenin resmi olarak kullanılamaması

Alternatif Çözüm;

*Dijital doluluk ve sıra takip sistemidir. Sıramatik bir sistem

üzerinde çalışılmaktadır. (Bazı açıklamalar yapılmış, ancak daha ayrıntılı

bilgilendirmeyi yakında yapacaklar)

-Şehirlerarası Otobüslerin Son Varış Noktası Datça Olduğu İçin

Yaşanan Bekleme ve Park Sorunu;

Datça otoparkı, gelen araçlar için yeteri kapasitede değildir. Daha

önce bazı çözümlerin üzerinde durulmuş, ancak yeterli olmamıştır.

Raporda, sadece şehirlerarası yolcu otobüslerini değil, tüm Datça’nın

bir sorunu olduğunun altı çiziliyor.

Buraya bir not da ben eklemeliyim; bunu tek başına Datça Belediyesi

çözemez, Kooperatif çözemez, hatta Büyükşehir de çözemez. Yerel

yönetimler ve merkezi hükümet el ele vermelidir. Bunun koşullarını aramak

doğru olur. Bu da Birkan Kandemir ve ekibinin işi değildir!

*Havalimanı Transfer araçlarının Yolcu alma noktalarına ilişktin,

koordinatörlüğün yapacağı bir şey yoktur. Konu Ulaştırma Bakanlığına

bağlı TURSAB yetki belgeleri kapsamında gelişmektedir.

Ancak, tavsiye olarak denetimlerin yapılması gerektiği belirtilmiş.

Konu ile ilgili Muğla Büyükşehir Belediyesinin herhangi bir hüküm ve

tasarrufu bulunmadığı belirtilmektedir.

ŞEHİR İÇİ TOPLU TAŞIMA ARAÇLARINDAKİ YOĞUNLUĞUN

AZALTILMASI:

*Ulaşım daire başkanı Süleyman Özdemir ‘in desteği, Muğla

Büyükşehir Belediye başkanı Ahmet Aras’ın takdirleriyle ilçeye ek araç ve

şoför takviiiiiiiiyesi yapılmıştır. Bunu daha önce anlattık.

MAHALLE HATLARININ ŞEHİR İÇİNE ENTEGRASYONU

Mahallelere hizmet veren özel toplu taşıma araçlarının;

-Yolcuların şehir içerisinde indirebilmesi-Otogar yoğunluğunun

azaltılması-Mahallelerden gelen vatandaşların Pazar Yeri bölgesinde

indirilmesi-Köy garajına kadar olan taşıma sürecinin yeniden

değerlendirilmesi  

Gibi talepler bulunmaktadır.

Bu konu ulaşım esnafımız ve Muğla Büyükşehir Belediyesi

tarafından birlikte değerlendirme aşamasındadır.

Kendi adıma bunu takip edeceğimi bildiririm.

DATÇA ULAŞIMINDA GÖSTERİM VE ÖNÜMÜZDEKİ

HEDEFLERİMİZ;

*Marmaris-Datça peronunda elektronik sıramatik ve canlı

izleme sisteminin kurulması,

*Datça otogarında ulaşım bilgilendirme ve iletişim noktası

oluşturulması,

*Sabah 6 Datça-Muğla seferinin Cumhuriyet Meydanından

başlatılması,

*Mesudiye-Palamutbükü arasında toplu taşıma seferlerinin

başlatılması

*Cumartesi günleri mahalle araçlarının Pazar yeri güzergahını

kullanabilmesi,

*Datça merkezinde yeni bir toplu taşıma d6urağı oluşturulması,

*Öğrencilerin sportif etkinliklere ulaşımının

desteklenmesi(Bunun için koop. Bşk. Sayın Efkan Karaman’ın sözü vardır,

ücretsiz taşıma için)

*Ulaşım ve lojistik esnafını bir araya getirecek büyük ölçekli

kooperatif yapısı oluşturmak(Bunu ben çok önemli görüyorum)

*Şehir içi toplu taşıma hizmet saatlerinin yolcu yoğunluğuna

göre desteklenmesi,

*Ulaşım vasıtalarının dijital platformlarda temsil edilmesi,

*Aktur ve Billurkent güzergahlarında güvenli durakların

oluşturulması,

*Datça-Marmaris arasında gece ulaşım seçeneklerinin

değerlendirilmesi,

*Otopark sorununa yönelik çözüm seçeneklerinin geliştirilmesi,

*Datça ulaşım Çözüm önerileri komisyonunun oluşturulması

Bu raporun bir özetidir. Ancak bununla da kalmamışlar,

haftalık, aylık raporlar sunuyorlar. Bana gelen tüm bilgileri sizlerle

paylaşacağım. Mutlu yolculuklar!

zehirleyip sonra da tedavi ediyor(ne tedavi ama!)

Bugün dünyada biyokimya teknolojisini elinde tutan şirket devleti diyebileceğimiz

ünlü şirketler şunlar:MONSANTO,DUPONT,NOVARTİS VE BAYER

. Ya bu adlarla iş görüyorlar,ya da ortağı oldukları değişik adlarla iş yapan şirketleri

var. Örneğin, Türkiye’de Monsanto’nun alt kuruluşu olan CARGİLLNBŞ(nişasta bazlı

şeker tekelidir) Ona sorulmadan Türk hükümeti bile şeker kotası ayarlayamaz. Bu çok iddialı

bir cümle. Ama arkasında durmaya hazırım. Bununla ilgili bir çok bilgi ve belge de var!

Kanser yapan, hormonlu besi ve süt hayvanları ,bu biyokimya endüstrisinin bir

başarımı(performansı) GDO’lu tohumlar bir biyokimya eseri.

*YİYECEKLERİ VE SULARI KİRLETEN,

*KİMYASAL TARIM İLAÇLARINDAN,DETERJANLARA

*PLASTİKTEN,TEFLONA,

*SİGARADAN,BAĞIMLILIK YAPAN HAPLARA KADAR

BELLİ SAYIDA ŞİRKETİN MARİFETİ!

Aspirinden,en gelişmiş kanser ilacına; hasta ettikleri

insan ve hayvanları ”TEDAVİ” eden ilaçlar da onların

becerisi,cesareti!

Çokuluslu bu kimya tekelleri birçok ülkenin bütçesinden fazla kazanmaktadır. Onlar

için bu önemlidir. İnsan canı hiç ama hiç önemli değil!

Çoğu zaman içinde zehirli oldukları anlaşılan inovasyon ürünlerini insanlık yararına

diye yutturmak üzere rüşvete bağladıkları laboratuvarlar, sözde bilim insanı, başında prof.

yazanlar, azgın ve baskın PR(piyasa araştırma) lobileri var. Hükümetleri parmağında

oynatıyor,politikacıları ve bilim insanlarını satın alıyor,yasalar bozduruyor,yasalar

yaptırıyorlar.

Küresel çapta pazarladıkları son yalan;

“YERYÜZÜ KAYNAKLARI İNSAN NÜFUSUNU

BESLEMEYE YETMEYECEK,gdo’LU TARIM ŞART”olan bunların

son hedefi,tüm dünyadaki besin alanlarını ele geçirmek. Burada küçük bir örnek vermek

istiyorum:”ABD,Irak’ı işgal eder etmez ilk ele geçirdiği yer, Irak Tohum Islah

İstasyonu’dur” Bu kadarı bile ne demek istediğimi anlatmıyor mu?

Binlerce yıldır ekilip,biçilen doğal tohumlara patent alıp kullanımını yasaklamak!

Rüşvete bağladıkları politikacılar sayesinde G.Amerika’daki tarım topraklarının çoğunu ele  

geçirdiler(Arjantin’in GDO’lu mısır ihraç eden ülkelerin başında gelmesi,Meksika’daki tarım

çiftlikleri bazı örneklerdir)

GDO’lu ürün ektiriyorlar. Ama Meksika ve Brezilya’daki köylüler, geleneksel, doğal,

dolayısıyla zararsız tohum savunmasında kahramanca direniyor(darısı Türk çiftçisinin başına!)

Bu düşmanı iyi tanıyın!Çünkü kanser hastalığının ne kadar yayıldığı belli olmasın diye

2005 yılından bu yana İSTATİSTİK TUTULMAYAN VE

YAYINLANMAYAN TÜRKİYE’DE,KANSERLİ DOĞAN HER

BEBEĞİN KADERİNİ:

*Çevreyi kirleten,

*Yiyecekleri zehirleyenler çiziyor.

Erişkinlerde korkunç boyutlara ulaşan,yumuşak doku(lenf,prostat,meme,yumurtalık

vb.) kanserlerinde tarımda kullanılan kimyasal gübre,böcek ve zararlı ot ilaçlarının;gıda

sanayinde pancar şekerinin yerini alan mısır şurubunun;besi ve süt

hayvanlarına verilen zehirli katkı

maddelerinin,hormonların,antibiyotiklerin etkisi var.

Türkiye’de Monsanto var. Ülkemizde geleneksel pancar şekerinin feda edildiği,İznik

Gölü sularının peşkeş çekildiği CARGILL, Monsanto’nun bir şirketi….

Sizi sıkıyor muyum bilmiyorum. Bunu boyalı ve foyalı basında okuyamazsınız, Tv

lerinde izleyemezsiniz.

-Eski çanak bardak olmaz(ordu

-Eski pamuk bez olmaz,dul avrat kız olmaz((G.Ant,Artvin)

-Esvap yamaya,can hekime düşmesin(van)

-Eşeğe rakı içirmişler,çulunu bahşiş vermiş(G.Ant.)

-Eşeğin kötü ise sat,avradın kötü ise giydir(Niğde)

-Eşeğin sırtına bir yük silah yüklemişler de yine de kurt yemiş(Ordu)

-Eşeğin yorulursa kervana kat,atın yorulursa torba tak,katırın yorulursa durma sat(Malatya)

-Eşek altın külah giyse,yine eşektir(van)

-Eşek dövme ile at olmaz(Antalya)

-Eşek gibi kazan,at gibi ye(Dnizli)

-Eşek Kabe’ye gitmekle hacı olmaz(Giresun)

-Eşme boku,çıkar koku(Bitlis)

-Eti yenecek kuş belli olur(Isparta)

-Etler içinde koyun,erkekler içinde kayın,altınlar içinde yaldız,kadınlar içinde baldız(Isparta)

-Etme kulum.,görürsün zulüm(G.Ant.)

-Ev danası öküz olmaz(Artvin,Amasya;Kayseri,Sivas)

-Evde horoz,sokakta tavuk olma(Afyon)

-Evlinin bir,evsizin bin evi vardır(Isparta)

-Ev yıkanın evi olmaz(Samsun,Amasya,Sinop,Artvin)

-Fakir dağa çıkınca kar(dağ) olur baran(Van)

-Fakire”Nerden aldın”,zengine”Sağlığınan giy” derler(Ankara)

-Fakir hırsızlığa çıkmış,ay akşamdan doğmuş(Malatya)

-Fakiri dövmektense,üstünü yırt(Van)

-Fakirin hastası,zenginin fahişesi sorulmaz(Van)

-Falan ölmüş,filan ölmüş,bir gün derler Sinan ölmüş(Balıkesir)

-Falcı gaybı bilse,yer altından define çıkarır(Malatya)-

Dalları yere değmiş,

Güvey namaz kılarken

Gelin tavuğu yemiş.

***

Amanın da yârim yârim,

Güzelim de yârim yârim

Elleri kınalı yârim

Kaşları karalı yârim.

***

Ak yemiş gara yemiş,

Kim kime ne demiş.

O yar bize gelirken ,

Konum komşum ne demiş.

***

Amanın da yârim yârim

Güzelim de yârim yârim.

Elleri kınalı yârim,

Kaşları garalı yârim.

Yatağan’ın Cazgırlar köyünde yaşanmış bir olaydan doğduğu

bilinmektedir.

Yöre adetlerine göre, gelinin ardından, kız tarafı ,oğlan evine tavuk,

pilav ve baklavadan oluşan bir sofra hazırlayıp gönderir. Bu türkünün

geçtiği köyde de gelin, telaşından aç kalmıştır. Gönderilen yemekleri

kocasının namaz kılması sırasında, kocasını beklemeden yediği için alay

konusu olmuştur. Bu olayın ardından mani yakıştırmışlardır. Bu maninin

sözlerinden de türkü doğmuştur. 

Araştırmacı yazar Tarcan OĞUZ, Mustafa EVCİ’den derleyerek

yayınlamıştır.

Bugün Esmâ ile Ahlaklanmanın 19. bölümündeyiz. Kupkuru gönüllere âb-ı hayat olacak el-Müteâlî, el-Berr, et-Tevvâb ve el-Müntakim esmâlarını işlemeye çalışacağız.

Rabbim kolaylık ihsan eylesin. Gayret bizden; her zaman olduğu gibi yardım Âlemlerin Rabb’indendir.

Esmâü’l-Hüsnâ, Rabbimizi tanıtan güzel isimlerdir. Her bir isim, kulun kalbine bir ölçü, hayatına bir istikamet, ahlâkına bir sorumluluk bilinci kazandırır.

Rabbimizin isimleri Allah’a mahsustur. Kul, Allah gibi yüce olamaz; Allah gibi mutlak iyilik sahibi olamaz; Allah gibi tövbeleri kabul eden kapının sahibi olamaz; Allah gibi zulmün hesabını gören nihai hüküm sahibi olamaz.

Fakat kul, Rabbini bu isimlerle tanıdıkça haddini bilir, iyiliğe yönelir, tövbe kapısını açık tutar ve zulme karşı intikam hırsıyla değil, adalet bilinciyle durmayı öğrenir.

Bugün üzerinde duracağımız bu dört güzel isim bize şu hakikati hatırlatır:

Allah Müteâlî’dir; kul haddini bilir, büyüklük taslamaz.
Allah Berr’dir; kul iyiliği, vefayı ve merhameti çoğaltır.
Allah Tevvâb’dır; kul tövbe kapısını açık tutar.
Allah Müntakim’dir; kul intikam hırsına kapılmaz, zulmün Allah katında karşılıksız kalmayacağını bilir.

EL-MÜTEÂLÎ: HER TÜRLÜ EKSİKLİKTEN YÜCE OLAN RAB

El-Müteâlî, yüceliği mutlak olan, her türlü eksiklikten, noksanlıktan, benzerlikten ve sınırdan uzak olan Allah demektir.

İnsan sınırlıdır.

Bilgisi sınırlıdır.

Gücü sınırlıdır.

Ömrü sınırlıdır.

Görüşü sınırlıdır.

Kararı sınırlıdır.

Fakat insan bazen bu sınırlı hâlini unutur. Kendisine verilen malı, makamı, bilgiyi, çevreyi veya imkânı mutlak zanneder. Kendini büyük görmeye, başkalarını küçümsemeye, sözünü ölçü yerine koymaya başlar.

Oysa yücelik Allah’a aittir.

Kur’an şöyle buyurur:

“O, görünmeyeni de görüneni de bilendir; büyüktür, yücedir.”
(Ra‘d, 13:9)

El-Müteâlî ismi kula haddini öğretir. Çünkü Rabbimizin yüceliğini tanıyan insan, kendi küçüklüğünü fark eder. Bu fark ediş insanı değersizleştirmez; tam tersine doğru yere yerleştirir.

Kul, kul olduğunu bildiğinde güzelleşir.

Kul, Rabbine muhtaç olduğunu bildiğinde arınır.

Kul, yüceliğin Allah’a ait olduğunu bildiğinde kibirden uzaklaşır.

Kibir, insanın haddini unutmasıdır. Kibir, yaratılmış bir kulun kendini başkalarının üstünde görmesidir. Kibir, bazen malda, bazen bilgide, bazen soydan gelen övünmede, bazen makamda, bazen de dindarlık iddiasında kendini gösterir.

Kur’an bize yeryüzünde böbürlenerek yürümemeyi öğretir:

“Yeryüzünde böbürlenerek yürüme. Çünkü sen ne yeri yarabilirsin ne de dağlara boyca ulaşabilirsin.”
(İsrâ, 17:37)

El-Müteâlî’yi tanıyan insan, yüceliği kendinde aramaz. Yüceliğin Rabbine ait olduğunu bilir. Bu yüzden insanlara tepeden bakmaz. Kendisini vazgeçilmez görmez. Bildiğiyle kibirlenmez. Gücüyle ezmez. Makamıyla hor görmez.

Çünkü bilir ki kulun büyüklüğü büyüklük taslamakta değil; haddini bilmekte, adaleti korumakta, merhameti çoğaltmakta ve Rabbine teslim olmaktadır.

O hâlde kendimize soralım:

Ben Rabbimin yüceliği karşısında haddimi biliyor muyum, yoksa bana verilen imkânlarla büyüklük taslamaya mı başlıyorum?

EL-BERR: İYİLİĞİ, LÜTFU VE İHSANI BOL OLAN RAB

El-Berr, iyiliği bol olan, kullarına lütufla muamele eden, ihsanı geniş, merhameti kuşatıcı olan Allah demektir.

İnsan iyiliğe muhtaçtır. Bir güzel söze, bir merhamet dokunuşuna, bir bağışlanma kapısına, bir yardım eline, bir umut ışığına muhtaçtır. Rabbimiz ise kullarına iyilik kapılarını açandır.

Kur’an’da şöyle buyrulur:

“Biz daha önce O’na dua ederdik. Şüphesiz O, Berr’dir; Rahîm’dir.”
(Tûr, 52:28)

El-Berr ismi, Rabbimizin kullarına olan lütfunu ve iyiliğini hatırlatır. Bize hayat veren O’dur. Rızık veren O’dur. Hatalarımıza rağmen dönüş kapısını kapatmayan O’dur. Güneşi, yağmuru, toprağı, geceyi, gündüzü, aileyi, dostluğu, aklı, vicdanı ve Kur’an’ın rehberliğini lütfeden O’dur.

Bu ismi tanıyan kul, iyiliği yalnız sözde bırakmaz. Çünkü Rabbini Berr olarak tanıyan insan, iyiliğe yönelir.

Anne babaya iyilik eder.

Komşusuna iyilik eder.

Yoksula, yetime, garibe, zayıfa merhamet eder.

Emanete sadakat gösterir.

Sözünde durur.

Kötülüğe kötülükle karşılık vermeyi değil, hakkı ve güzeli gözetmeyi seçer.

Kur’an’da iyilik yalnız duygusal bir temenni olarak anlatılmaz; hayatın ölçüsü olarak verilir:

“İyilik ve takvâ üzere yardımlaşın; günah ve düşmanlık üzere yardımlaşmayın.”
(Mâide, 5:2)

Demek ki iyilik, yalnız bireysel bir güzellik değil; toplumsal bir sorumluluktur. İnsan iyiliğe yardım ederken de ölçülü olmalıdır. Kötülüğe, haksızlığa, zulme, iftiraya ve düşmanlığa destek vererek iyilik yapılmaz.

El-Berr’i tanıyan kul, iyiliği Allah’ın razı olduğu çizgide arar. İyiliği gösterişe dönüştürmez. Yardım ettiği insanı incitmez. Verdiğini başa kakmaz. İnsanlara iyilik yaparken onları kendisine bağımlı kılmaya çalışmaz.

Çünkü gerçek iyilik, insanın onurunu da korur.

Şu hâlde kendimize soralım:

Ben iyiliği Allah’ın rızası için mi yapıyorum, yoksa iyilik üzerinden kendimi mi büyütüyorum?

ET-TEVVÂB: TÖVBE KAPISINI AÇIK TUTAN RAB

Et-Tevvâb, kullarının tövbelerini kabul eden, dönüş kapısını açan, hatadan dönen kuluna rahmetiyle muamele eden Allah demektir.

İnsan hata yapar.

Yanılır.

Unutur.

Acele eder.

Nefsine uyar.

Bazen dilini koruyamaz.

Bazen hakkı geciktirir.

Bazen öfkesine yenilir.

Bazen Rabbinden uzaklaşır.

Fakat insan için en büyük felaket, hata yapmak değil; hatasında ısrar etmektir. En büyük tehlike, düşmek değil; düştüğü yerden kalkmak istememektir.

Rabbimiz tövbe kapısını açık tutar.

Kur’an’da şöyle buyrulur:

“Âdem Rabbinden birtakım kelimeler aldı; Rabbi de onun tövbesini kabul etti. Şüphesiz O, tövbeleri çokça kabul edendir, merhamet edendir.”
(Bakara, 2:37)

Bu ayet bize insanın kurtuluş kapısını gösterir. Âdem hata etti; fakat Rabbinden aldığı sözlerle yöneldi. Hatasını savunmadı, günahını meşrulaştırmadı, suçu başkasına yıkmadı. Rabbine döndü.

Et-Tevvâb ismi, kulun ümidini diri tutar. Çünkü insan ne kadar kirlenirse kirlensin, samimi dönüş kapısı kapanmış değildir. Fakat tövbe, yalnız dil ile “tövbe ettim” demek değildir. Tövbe; yanlışı fark etmek, pişman olmak, kötülüğü bırakmak, hak sahibinin hakkını gözetmek ve hayatı düzeltmeye yönelmektir.

Kur’an şöyle buyurur:

“Allah kullarından tövbeyi kabul eder, kötülükleri affeder ve yaptıklarınızı bilir.”
(Şûrâ, 42:25)

Et-Tevvâb’ı tanıyan insan, hem kendisi için ümitsizliğe düşmez hem de başkaları için tövbe kapısını kapatmaz. Bir insanın geçmiş hatasını sürekli yüzüne vurmaz. Dönmek isteyenin yolunu kesmez. Pişman olanı aşağılamaz.

Elbette zulüm ve haksızlık görmezden gelinmez. Kul hakkı varsa hak sahibinin hakkı korunur. Fakat tövbe etmek isteyen insana da Allah’ın kapısını kapatacak bir dil kullanılmaz.

Çünkü tövbe kapısının sahibi Allah’tır.

O zaman kendimize soralım:

Ben hatamı savunarak mı büyütüyorum, yoksa Rabbime dönerek mi arınmaya çalışıyorum?

EL-MÜNTAKİM: ZULMÜ KARŞILIKSIZ BIRAKMAYAN RAB

El-Müntakim, zulmü, haksızlığı, inkârı, azgınlığı ve kötülükte ısrarı karşılıksız bırakmayan; adaletin nihai hükmünü veren Allah demektir.

Bu isim çok dikkatli anlaşılmalıdır. Çünkü kul, bu isimden kendisine intikam hırsı çıkaramaz. Allah Müntakim’dir; kul intikamcı olamaz. Allah nihai hüküm sahibidir; kul öfkesini adaletin yerine koyamaz.

Kur’an’da şöyle buyrulur:

“Allah’ın ayetlerini inkâr edenler için şiddetli bir azap vardır. Allah Aziz’dir, intikam sahibidir.”
(Âl-i İmrân, 3:4)

Bu ayet, zulmün ve inkârın Allah katında karşılıksız kalmayacağını bildirir. İnsan bazen haksızlıkların yanına kâr kaldığını zanneder. Zalim güçlenmiş gibi görünür. Haksız kazanan ilerlemiş gibi görünür. Mazlumun sesi duyulmamış gibi olur. Fakat Allah’ın adaleti unutmaz.

El-Müntakim ismi, mazluma teselli; zalime uyarıdır.

Mazluma tesellidir; çünkü Allah yapılanı bilir.

Zalime uyarıdır; çünkü güç geçicidir, hesap kalıcıdır.

Fakat bu isim, kulun öfkesini kutsallaştırmaz. İnsan “Ben hakkımı arıyorum” derken zulme düşebilir. “Adalet istiyorum” derken intikam duygusuna kapılabilir. “Bana kötülük yaptı” derken ölçüyü kaçırabilir.

Kur’an bu konuda bize çok hassas bir ölçü verir:

“Bir kötülüğün karşılığı, onun dengi bir kötülüktür. Fakat kim affeder ve düzeltirse, onun ödülü Allah’a aittir. Şüphesiz Allah zalimleri sevmez.”
(Şûrâ, 42:40)

Demek ki Kur’an, haksızlığa karşı ölçülü karşılığı tanır; fakat affı ve ıslahı da yüksek bir ahlâk olarak gösterir. Buradaki ölçü çok önemlidir: Affetmek zulmü onaylamak değildir. Hakkı aramak intikam hırsı değildir. Adalet istemek başka, öfkeyi ilah edinmek başkadır.

El-Müntakim’i tanıyan kul, zulmü hafife almaz. Haksızlık karşısında susmayı erdem zannetmez. Fakat hakkını ararken bile adaletten ayrılmaz. Ölçüsüz öfkeye, kin biriktirmeye, başkasının hakkını çiğnemeye, suçsuzları cezalandırmaya yönelmez.

Çünkü Allah adalet sahibidir.

Kulun görevi intikamı büyütmek değil; hakkı, adaleti ve ıslahı gözetmektir.

Burada kendimize soralım:

Haksızlık karşısında hakkı mı arıyorum, yoksa öfkemin beni başka bir haksızlığa sürüklemesine mi izin veriyorum?

YÜCELİK, İYİLİK, TÖVBE VE ADALET BİLİNCİ

Can Dostlar!

Bugün üzerinde durduğumuz bu 4 güzel isim hayatımızın her alanına ölçü koyar.

Bir kez daha özetlemek gerekirse:

El-Müteâlî bize yüceliğin yalnız Allah’a ait olduğunu öğretir. Kula düşen, haddini bilmek, kibirden uzak durmak ve Allah’ın huzurunda kul olduğunu unutmamaktır.

El-Berr Rabbimizin iyiliğinin, lütfunun ve ihsanının geniş olduğunu hatırlatır. Kula düşen, iyiliği çoğaltmak, merhameti büyütmek ve yardımı incitmeden yapmaktır.

Et-Tevvâb tövbe kapısının açık olduğunu bildirir. Kula düşen, hatasını savunmak yerine Rabbine dönmek, yanlışını düzeltmek ve başkalarının dönüş yolunu kapatmamaktır.

El-Müntakim zulmün ve haksızlığın Allah katında karşılıksız kalmayacağını gösterir. Kula düşen, intikam hırsıyla değil; adalet, ölçü ve ıslah bilinciyle hareket etmektir.

Unutmayalım:

Allah Müteâlî’dir; kul haddini bilir, büyüklük taslamaz.

Allah Berr’dir; kul iyiliği, vefayı ve merhameti çoğaltır.

Allah Tevvâb’dır; kul tövbe kapısını açık tutar.

Allah Müntakim’dir; kul intikam hırsına kapılmaz, zulmün Allah katında karşılıksız kalmayacağını bilir.

Esmâ ile ahlaklanmak; Rabbimizin güzel isimlerini yalnız dilde anmak değil, o isimlerin bize öğrettiği kulluk bilincini hayata taşımaktır.

Rabbimiz bizleri; haddini bilen, iyilikte yarışan, tövbe ile arınan, haksızlık karşısında adaletten ayrılmayan kullarından eylesin.

Kupkuru gönüllerimizi rahmetiyle diriltsin; sözlerimizi hakka, kalplerimizi merhamete, adımlarımızı adalete yöneltsin.

Esmâullâh ahlâkı ile ahlaklanma gayreti içinde olan gönül dostlarına selam olsun.

“Esmâ ile Ahlaklanmak”ta yeniden buluşmak üzere.

Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!

Çöp  üretme    atölyelerinin      ürünü   olan      kullanılmış/arızalı mobilya   atıklarının  çöp  toplama     noktaları   yanına   bırakılması  ,birde   buna ağaç  çalı  çırpı    atıklarının   yarattığı   yoğunluk ,hizmet     verenlerin   en   büyük    isyanı.Hele   inşaat   atıkları,apayrı   şikayet  konusu.

Otobüs  duraklarında     ve   rastgele    her yere   yapıştırılan    ilanlar,ayrı    çevre  kirliliği  ürünü.Sivil  toplum  kuruluşlarının /kişi    ve  kurumların  duyarsızlığının  yarattığı   bu durumda  ,yalnızca    Belediyemizi   suçlamak,biraz  haksızlık   oluyor   bence.

İlçe    içi  toplu  taşımada  elektrikli   araç  kullanımının   yaygınlaştırılmasında,kamunun   önderlik   etmesi   zamanı    geldi    geçiyor. Sonuçta   gürültü    ve   çevre  kirliliğine   biraz   engel  olmanın   yanında,ekonomik    getirisinin    göz   ardı edilmez. Tanrının    güneşi    ile  bu  kadar  cömert  olduğu   ilçemizde ,il  merkezimize   kadar   bu    uygulamanın   yaygınlaştırılması ,  ne   güzel   olur.

YEREL   YÖNETİMİN  güneş   enerjisinden    elektrik   üreterek örnek   olmaya   başladığını   duyar    gibiyim. Elbette   konut     ve  diğer   yapılar da   bu    uygulamanın   yaygınlaştırılması   ,yapılaşma  mevzuatının    içine    girmesi  herkesin   arzusu   olmalıdır.

Tekrarlamaktan   bıkmadığın   bir  konu    ise, Kültür   Evi     Kilisenin  restorasyonu.  Bu  mevzuat  hazretleri   ne   biçim   bela    İMİŞ.!!!!

Sözlü    olarak  müjdesini   duyduğumuz ,bilhassa  merkez   arterleri  kesen  derelerin    ıslahı   inşallah   kış  mevsimi    gelmeden tamamlanır.  Bilhassa   Kargı deresi    ve   Gelemer  dereleri   büyük  tehlike.  

Yıllardır  tekrarlayıp  durduğum,ana  bulvardan  Hastane    girişindeki  HEYELAN   ihtimali   olan  yere   bir   çözüm  üretilmemiş  olmasına,birde    görüntü  çirkinliği    eklenince , ne  diyebilirim ki.   ARTIK:!!!!

Tatilleri    için   Datçamızı   tercih    eden   vatandaşlarımız     ile, devamlı   Datçamızda   yaşayanlarımızın  ,sahillerde   piknik   yapma   zevklerine   diyeceğim  yok.  Ancak atıklarını   giderken  buralara     HEDİYE    OLARAK     buralara   bırakmalarına   ne  demeli.  !!!     Sözünüz    varmı  diyecek.?

Kış  mevsimine   girerken  ,gidenlerin  burada  ne   gibi     atık  hediye  bıraktıklarını/bırakacaklarını    göreceğiz.

SAĞLICAKLA:

yazarın hatasını bulduğumu düşündüğüm hataların, aslında yazarın hatası olmadığını, Ankara’da

Kültür Bakanlığında, Yayımlar Dairesinde kitapların basılması aşamasında düzeltmen olarak çalıştığım

yıllarda anlamıştım.

Bu yılın ilk aylarında yazarı olduğum 2 Kitabım ‘’Ben Gezdim, Güzeldi…Sıra Sizde… adlı Kitabımın

baskısı için Ankara’da Arkadaş basımevi ile ocak ayında görüşmüş, tasarım için dosyaları vermiştim.

Tasarımcı yapan Aysun Topal bir süre sonra ilk prova baskıları bana verdiğinde, provaların okunması

düzeltme ve redaksiyon çalışmasını yapılması gerekiyordu ve ben daha önceki tecrübemden kitabın

yazarının düzeltmeni olamayacağımı anlamıştım.

Çocukluk arkadaşım, gazeteci Hacı Murat Koçoğlu’nu kitabın baskıya hazırlanması konusunda

beraber çalışmaya razı etmeyi başarınca, Ankara’nın kafelerinde tasarımı bitmiş sayfaların üzerinde

çalışma günlerimiz başlıyordu.

Hacı okuyor,’’ buldum hatanı ‘’diyerek düzeltmenin yanında eleştirilerini de yapıyor, ben de

bilgisayarda fotoğraflar seçmekle uğraşıyor, sert tartışmaların içine dalıyorduk. Fotoğrafları

beğenmiyor, ben gezilerimde bulunduğum yer ve andaki çektiğim fotoğraflar olduğu gibi kalsın

istiyorum diyordum. yazım hatalarını bulunca ‘ böyle de hata yapılmaz ki’ diyor, ya da yazım stilimi

eleştiriyordu. Ben bazan, yeni bir içecek alma bahanesiyle masayı terk edip bir süre sonra

döndüğümde Hacı başka sayfaya geçmiş oluyor.’ Bazen de, Kadirli’deki çocukluk ve gençlik ve Ankara

geçmişimizden söz edip, mola verelim diyerek, anılarına dalıyorduk.

Yaz tatilinde, Hacı gazete satıyordu, ‘yazıyor yazıyor… diye Kadirli cadde ve sokaklarında. Bense

Tüccar Hamza Metin Kollu’nun mağazasında çalışıyordum. Gazete ve dergilerdeki haberleri ve

yazıları okuyup, Kadirli’nin uzağına hayal kurduğumuzu, harçlıklarımızdan artırdığımız parayla

ortaklaşa Almanca ve İngilizce mektupla öğretim dergisi ile Benim Almanca, Hacı’nın İngilizce

öğrenmeye başladığımızı anlatıyorduk birbirimize. Hacı bizim öğrendiğimiz İngilizce ve Almanca ile

Mersin’ gidip otellerde ve seyahat acentalarında iş aradığımızı da anlatıyordu.

Zamanının Hey dergisindeki mektup arkadaşlık ilanlarından bulduğumuz mektup arkadaşlarıyla

yazışmaya başlayarak, Kadirli dışına, daha sonra biz de ilan vererek bizlerden binlerce kilometre ötede

çeşitli illerde yaşayanlardan, hatta yurtdışından da yazanlardan mektupları okuyup hangimize hitap

ettiğini düşünüyorsak ona göre, aramızda seçiğimizi hatırlıyorduk.Ankara’da Kavaklıdere’de

kiraladığımız evde geçirdiğimi bekarlık günleri, Kuğulu Park, Tunalı Hilmi, çalışma hayatımız

verdiğimiz molalardaki sohbet konularımızdan oluyordu.

Yeniden çalışmaya okumaya, fotoğraf seçmeye, hataları en aza indirmeye çalışıyorduk. Prova baskısı

üzerinde çalışmayı bitirince kendimize bir lokantada ziyafet de çekiyorduk. Ben ertesi gün

düzeltilmiş prova sayfalarla Arkadaş matbaasına gidip düzeltmeleri Aysun Hanımla çalışarak,

bilgisayarda işletip 2 Prova baskıları gelince çalışmaya yeniden başlıyorduk. Ankara’nın Kızılay’ında

farklı kafe ve lokantalarında 2 aya yakın çalışma sonuna gelmiş, matbaada son düzeltmeler in

yapılmasından sonra kitabı baskıya verdiğimi Hacı’ya telefonla, ’kitap bizden, biz kitaptan kurtulduk..

Artık baskıdan ne çıkarsa… demiş, kitabın baskıya verişini kutlamıştık bir meyhanede.

Yaşadığımız bölgeyi, şehri ve yaşamımızı anlatıp tanıttığımız mektuplar, kartpostallar, bizim de

arkadaşlarımızın yazdıklarıyla uzaktaki, ülkeleri, şehirleri, yerleri yaşam biçimlerini tanımamızı

sağlıyordu. Tepeden bakılan bir fotoğraf makinasıyla fotoğraf çekip, haberler yazıyorduk kendimizce.

Kadirli’nin fotoğraflarını çekip yurtiçi ve yurt dışındaki arkadaşlarımıza gönderdiğimizi hatırlayınca ,

farkında olmadan biz turizm tanıtma alnında ilk çalışmayı yapmış olduğumuzu hatırlıyorduk,

sohbetimizde. Hacı’nın Ankara’nın rehber kitabı v CD’sini hazırlayan bir Sanat Yönetmeni, benim

turizm ve tanıtma konularında yazarı olmamızın izini yine anılarımızda bulmuştuk.

Birkaç ay sonra kitap baskıdan çıkınca, yeniden buluşup, kitabı incelediğimizde hata olup olmadığına

bakmayarak, bulduysak da birbirimize söylemeyerek, baskıdan yeni çıkan kitabın kağıt kokusu

koklamanın ve yaptığımız çalışman sevincini yaşamak için meyhanenin yolunu tutuyorduk. Ben

Gezdim Güzeldi, Sıra Sizde kitabımın ilk imzasını da, düzeltmenim, eleştirmenim, Sanat Yönetmeni

Hacı Murat Koçoğlu’na imzalayarak vermenin sevincini de yaşıyordum.

Aslında, biz birkaç ay süren buluşmalarımızda sadece kitap üzerinde çalışmamış, aynı zamanda

çocukluğumuza, gençliğimize, üniversite yıllarımıza turistik bir gezi de yapmış olmuştuk…

İris C. Love, ekibiyle birlikte (Knidos)’a kazı yapmak için geldiğinde ekipte Türkçe bilen hemen hemen hiç kimse yoktu. O yıllarda köyümüzde yaşayan gençlerin de yabancı dil bilgisi bulunmuyordu. İris Love köylülerle, köylüler de onunla iletişim kurmakta zorlanıyordu. Fakat bazen insanlar aynı dili konuşmasalar bile bir bakışla, bir gülümsemeyle ve iyi niyetle birbirlerini anlayabiliyorlardı.

Yazıköy ve Belenköy’ün 1955-1970 kuşağı, çevredeki diğer köylere göre eğitim seviyesi oldukça yüksek bir kuşaktı. Bu kuşaktan pek çok kişi en az lise mezunuydu. Ancak 1967 yılında şartlar yine de son derece kısıtlıydı. Köyümüzdeki ilkokul yalnızca iki derslikten ibaretti. Datça’da ise ortaokuldan başka bir okul yoktu.

Ben, 1960 yılında (Knidos)’ta, bugün “Yuvarlak Tapınak” olarak bilinen Afrodit Tapınağı’nın bulunduğu yerde dünyaya gelmişim. Benden on bir yıl sonra, 1971 yılında, İris C. Love ve ekibi yaptıkları kazılarla bu tapınağı gün yüzüne çıkardı.

1967 yılında henüz yedi yaşında bir çoban çocuğuydum. Dünyanın ne kadar büyük olduğunu bilmiyordum. Uzak ülkeleri, üniversiteleri ve yabancı dilleri tanımıyordum. Bildiğim dünya; keçilerimiz, koyunlarımız, taşlı patikalar, Ege’nin tuzlu rüzgârı ve (Knidos)’un mavi denizlerinden ibaretti.

Ayağımızda çoğu zaman tozlu ayakkabılar, üzerimizde güneşte solmuş giysiler vardı. Ellerimiz taşlara, toprağa ve hayvanların iplerine alışkındı. Fakat gözlerimiz merakla parlıyordu. Çünkü (Knidos)’a gelen bu yabancı insanlar, bizim için dünyanın başka bir tarafından gelen bilinmeyen bir hayatın temsilcileriydi.

Belki de iletişim kurmakta yaşanan bu zorluk nedeniyle, kazı ekibindeki üç kadın arkeoloji öğrencisi biz çoban çocuklarına İngilizce öğretmeye başladı. Dersler, o yıllarda hizmet veren ve Ruşen Topuz’a ait olan Baba Restoran’ın üst katında, hasırdan yapılmış bir gölgeliğin altında gerçekleştiriliyordu.

İngilizce öğrenmeye çalışan biz çoban çocukları; Nuri Korkut, Serpil Korkut, Ramazan Karadeniz, Ruşen Topuz’un oğlu Doğu Topuz ve bendik.

Bugün gözlerimi kapattığımda o hasır gölgeliğin altındaki çocukları yeniden görüyorum. Aşağıdan denizin ve kıyıya vuran dalgaların sesi gelirdi. Rüzgâr estiğinde hasırlar hafifçe hışırdar, sıcak yaz havasına denizin serinliği karışırdı. Karşımızda, Long Island Üniversitesinden (Knidos)’a gelen genç arkeoloji öğrencileri vardı.

Onların söylediği her kelimeyi büyük bir dikkatle dinlerdik:

“What is this?”

“My name is…”

Belki söylediklerimizin anlamını bütünüyle kavrayamıyorduk. Belki telaffuzlarımız da doğru değildi. Fakat içimizde tarifsiz bir öğrenme heyecanı vardı. Yeni öğrendiğim her kelime bana, önümde bilmediğim bir dünyanın kapısını açıyormuş gibi geliyordu.

Düşünsenize; yıl 1967… Henüz yedi yaşındayım. Köyümüzdeki okul iki derslikli, Datça’da ortaokuldan başka bir okul yok. Buna rağmen ben, dünyanın öbür ucundan gelen Long Island Üniversitesi öğrencilerinden, (Knidos)’ta İngilizce öğreniyorum.

O günlerde bunun nasıl büyük bir ayrıcalık olduğunu anlayacak yaşta değildim. Benim için bunlar yalnızca eğlenceli birkaç kelime ve yabancı insanlarla geçirilen merak dolu saatlerdi. Fakat yıllar sonra denizlerde çalışmaya başlayınca o hasır gölgeliğin altında atılan tohumların hayatımda ne kadar önemli bir yere sahip olduğunu anladım.

Öğrencilik hayatım boyunca özel bir İngilizce kitabım veya İngilizce defterim olmadı. Ancak öğretmenlerimi can kulağıyla dinledim ve İngilizce derslerinden daima yüksek notlar aldım. Çünkü kulağım, İngilizcenin sesleriyle daha yedi yaşındayken, (Knidos)’un rüzgârı altında tanışmıştı.

Yıllar geçti… O küçük çoban çocuğu büyüdü ve kaptan oldu. Dünyayı baştan sona dolaştığımı söyleyemem; ancak dünyanın dörtte üçünde yelken açtım, denizlerde seyir yaptım. Farklı milletlerden insanlarla aynı güvertede çalıştım, yabancı limanlara girdim ve açık denizlerde sorumluluk aldım.

Her yabancı limanda, İngilizce konuştuğum her insanda, o çocukluk günlerinden bir parça buldum. Bazen denizin ortasında, yabancı bir ülkeden gelen insanlarla konuşurken aklıma 1967 yılındaki o hasır gölgelik geldi. İçimden, “Bu yolculuk aslında burada değil, (Knidos)’ta başlamıştı,” dedim.

Hayatım boyunca İris C. Love’a, biz çoban çocuklarına verdiği değer nedeniyle minnet duydum. O, belki de yaptığı bu küçük iyiliğin bir çocuğun hayatına nasıl yön vereceğini o günlerde bilmiyordu. Fakat benim için o dersler, yalnızca birkaç İngilizce kelimeden ibaret değildi. Onlar, kendi küçük dünyamın dışına uzanan ilk köprüydü.

Aradan uzun yıllar geçtikten sonra, ölümünden birkaç yıl önce, araştırmacı Gökçer Karaağaç’ın yardımlarıyla kendisine ulaştım. Onunla yeniden iletişim kurabilmek beni çok duygulandırdı. Sanki altmışlı yılların o küçük çoban çocuğu, yıllar sonra öğretmeninin karşısına kaptan olarak çıkmıştı.

Ona, hasır gölgeliğin altında öğretilen birkaç İngilizce kelimenin boşa gitmediğini; o kelimelerin beni yabancı denizlere, uzak limanlara ve uzun bir denizcilik hayatına taşıdığını anlatabildiğim için kendimi şanslı hissediyorum. Böylece bana verdiği emeğin hakkını bir ölçüde vermiş olduğuma inanıyorum.

İris Love memleketimden neler götürdü? Neler çalındı veya kayboldu? Yaptığı kazıların memleketime ne kadar faydası oldu?

Bunları o günkü çocuk aklımla bilmem mümkün değildi. Bu konuların tarihçiler, arkeologlar ve yetkili kurumlar tarafından belgeler ışığında değerlendirilmesi gerekir.

Ancak benim kendi hayatımdan bildiğim ve hiçbir zaman unutmadığım bir gerçek var:

İris C. Love benim ilk İngilizce öğretmenimdir.

Bugün geriye baktığımda yedi yaşındaki hâlimi; (Knidos)’un rüzgârında saçları dağılan, gözleri merakla parlayan o küçük çoban çocuğunu görüyorum. Ona uzaktan seslenmek ve şöyle söylemek istiyorum:

“Dikkatle dinle çocuk… Bugün öğrendiğin bu birkaç yabancı kelime, bir gün seni uzak denizlere ve dünyanın dörtte üçüne taşıyacak.”

27 Ağustos 2026 – Datça

Kaptan Aslan Atilla Yorulmaz

Türk   Sanat   Musikimizin    Köşe  taşlarından   biri    olan    Rahmetli  Dr  Alaeddin   YAVAŞÇA  nın  ,doğumunun  100.   vefatının   5.  yılı   münasebeti    ile    anılması  /hatırlanması    mükemmel     olmuş. Solo/Koro halinde    icra    edilen rahmetlinin   eserleri  , güzel  bir  biyografi   sunumu    içine   serpiştirilmiş   olması   konsere    apayrı   bir  güzellik   katmış.  Saz  heyetinin   bir   iki   saz   ile   takviyesi  halinde,  artık    gerisini  siz  düşünün.

Yerel  yönetimin   imkanlarının   sınırlı    olması , gönüllü    sivil  toplum  kuruluşlarınca   desteklenmesinin     önemi    ve   gereğini   ,tekrar    etmek      isterim.

Bademlerimizin   çiçek     açmasına   epey   zaman     var   elbette.  Ancak    bu   günlerde  yarımadanın    güney   sahillerinde  açmasını    beklediğim  Kum   ZAMBAĞI nın  bazı   etkinliklerde  sembol    olma /olabilmesi   bazılarımızın   kulağına    fısıldanması   olabilirmi    acaba.?  Sözde   koruma   altındaki   bitkiler    arasında   anılsada ,  yapılan     işlem  o  kadar.

Kısacası   bu    yeni    güzide   topluluk , bizlere     çok   güzel  bir    Eylül   akşamı    hediye   etti.  Tüm  topluluk   üyelerini    ayrı   ayrı  tebrik    ve  teşekkür    etmeyi   bir   borç   bilirim.

Pekçok   olumsuzlukların    gündem    olduğu      Datçamızda   iyiki   sizler     varsınız.   Başka  ne   diyebilirim.  VAR  OLASINIZ...

SAĞLICAKLA  

-Elin öldürdüğü yılan dirilir de sokar(Muğla)

-Elin sözü ile tavşan avına gidilmez(brdur)

-Elin taşı ile kuş vurulmaz(afyon)

-Elmayı soy ye,eriği say ye,armudu sapçığı ile küpçüğü ile ye(Antalya)

-Emanet balta koltukta kırılır(Amasya)

-Emanetin canı kıçında olur’(Ankara)

-Emek geçmeyen malın kıymeti bilinmez(Malatya)

-Emsize iş buyur,o sana öğüt versin(Afyon)

-En beyaz kardır,ama üzerine işerler(Mlatya)

-Enik büyür it olur,yavşak büyür bit olur(Konya)

-Enik itinen yal yeme,yüzüne gözüne bulaştırır(Svas)

-En kolay ekmek yemek,o da çiğnenmeden yutulmaz(Malatya)

-Er ekme don alır,geç ekme yer kurur(Mlatya)

-Er gözünden,yiğit sözünden belli olur(Kohnya,Antalya)

-Erik dalına basma,her söze kulak asma( Ordu)

-Erkek atın kişnemesi öküzün sayesindedir(Elazığ)

-Erkek eşeğin anırmazı olmaz(Afyon,Adana)

-Erkek kuş havayı,dişi kuş yapar yuvayı(Bolu)

-Erkek sözünü ver,dövüş günü evde olma(Hakkari)

-Erken gelen yazdan,kendi başına büyüyen kızdan kork(Antalya)

-Erken kalk,küpten küpe şarap boşalt(Amasya)

-Erken kalkan işine,geç kalkan düşüne(Çanakkale)

-Erken kalktım işime,şeker kattım aşıma(İzmir)

-Er koyunun er kuzusu olur(Ordu)

-Erzincan’da eşek izi sorulmaz( Giresun)

On iki de kızın kahrı çekilir

On üçünde her bir yanı bal olur

Çok sallanma zülüflerin tel olur.

***

On dördünde deli dolu bir dana,

On beşinde gezer kendi başına,

On altısında yar girer düşüne

Çok sallanma her yanın bal olur.

Ortaca yöresinde söylenen neşeli bir türküdür. Bir olaya, hikayeye bağlı

değildir. Gelin olma yaşına kadar kızların yaş ve evreleri anlatılmaya

çalışılmıştır. Türkiye’de buna benzer türküler çoktur. Bu da onlardan biridir.

Türkü ilk kez araştırmacı yazar Günür Karaağaç ve Şefik Karain

tarafından ,”Ortaca’da Evimiz” adlı eserde yayınlanmıştır.

GELİN OYNATMA HAVASI

Bana bir yar olsa, gonca gül olsa

Öpülmedik, hem koklanmadık olsa,

Aşayım aşayım dağlar aşayım

Döneyim döneyim helallaşayım

Olsa da gücük olsa bana bir yar

Ah benim gül üstüne seferim var.

İşte size bir gelin türküsü daha. Bodrum düğünlerinde, meydana ilk

kez kızlar çıkıp oynar. Kızların oyunu da önce gelin kızın oynamasıyla

başlar. Daha sonra erkekler oyun sırasını alır. Gelin kız ise, yukarıdaki  

“Gelin Oynatma Havası”yla oyuna girer. Ardından da “Seher Vaktinde” adlı

oyunu oynar.

Bodrum dışında böyle bir oyun oynama sırası yoktur.

Türkünün yaratıcı olarak, araştırmacı yazar ve müzisyen Mehmet

Uslu’nun derlemelerinde, Ortakentli (Müskebili) yerel sanatçı Hasan

Hüseyin Salım (Köroğlu)ın adından söz edilmektedir.

ARASINDAKİ FARK VAR MIDIR? NEDİR?

Doğru bildiğimiz bir yanlış var. Bu çokça karıştırılan bir durum. Oysa ikisi tamamen

farklıdır. Hibrit(melez) 1930 lardan bu yana uygulanıyor. Aynı tür içinde iki ayrı çeşidin

normal ıslah yöntemleri ile tozlaştırılarak tohumların alınmasıdır. Hibrit uygulamalar

köylülerin elinde olsaydı iyi sonuçlar verebilirdi. Ancak şirketler elinde endüstriyel tarımı, yani

kimyasal gübre kullanılan tarımı teşvik etmiştir. GDO ve hibrit birbirine karıştırılmamalıdır.

Burada bir şeyin daha altını çizmek istiyoruz. Bu hibrit tohumların tohumunu almak da

mümkündür. Ama yukarıda anlatıldığı gibi çiftçilerin elinde olsaydı!

-GDO’LU ÜRÜN ÜRETEN VE PARA KAZANAN

ÜLKELER,TEKELLER VAR. ALICI,ÖDEYİCİ ÜLKELER

VAR(TÜRKİYE GİBİ…) KONUNUN SÖMÜRGE BOYUTU

NEDİR? YA DA ŞÖYLE SORARSAK;BU KONU ÜZERİNE

SÖMÜRÜ SÖYLEMİ KURULMASI DOĞRU MUDUR?

Kazanan her zaman dev şirketler(bunların yaptıklarını da ileride anlatacağım tek tek

adlarıyla) Bunlar hem tohum, hem tarım ilacı üretiyorlar. Herbisite(tarım ilacı) dayanıklılık

içeren GDO’lu mısır ve pamukta şirketin hem tohumu, hem de herbisite karşılık ilacı var.

İkisini de satar.(ileride göreceksiniz, hem GDO’lu ürün satıp, hem de kanser ilacı satan

şirketler var) ABD’de GDO yaygındır. Şirket çıkarları her şeyin üzerindedir. Aile tarımı yapan

Amerikalı çiftçiler de kaybediyor. (Yani Türkiye’de çoğunlukta olan tarım sistemi) Ancak,

büyük işletmelerde tarım yapan şirketler ,çok az işçi ile çalışmak için, insan sağlığı ve çevreyi

düşünmeden bu tarıma evet diyorlar(katmerli sömürü) Bu gidişle GDO’nun yaygınlaşması,

çoğu ABD’de bulunan GDO şirketleri nedeniyle ülkeler arasında gelir dağılımının bozulmasına

da yol açacaktır.

-TÜRKİYE’YE GDO’LU ÜRÜN GİRMİŞ MİDİR?

Türkiye’ye pirinç olayından önce de, sonra da GDO’lu ürün girmiştir, girmektedir.

Dışalımı yapılan soya, mısır ve pamuğun hemen tümünün GDO’lu olduğu tahmin

edilmektedir. Geçtiğimiz yıllarda, buna pirinç de dahil oldu. Bakmayın siz eski bir tarım

bakanının”-Pirincin içinde değil, kabuğunda GDO varmış” demesine. Böyle bakan bir başka

uygar ülkede olsa, mizah dergileri birkaç aylık mizahı çıkarırlardı. Bu bakan da bir dakika

yerinde kalamazdı. Adam GDO’yu kuş pisliği sanıyor!

-GDO’LU ÜRETİM HER ÜRÜNDE OLABİLİR Mİ?

Bildiğimiz kadarıyla yaygın uygulama pamuk, mısır, soya ve kolzadadır. Biraz da

kanola. Diğerlerinde olma olasılığı çok çok küçüktür. Ama ,-Oh! Oh! Başka bir şey de yokmuş!

Diye de sevinmeyin. Çünkü soya denince, o marketlerde aldığınız yüzlerce ve hatta binlerce

üründe var. Dondurmadan, çikolataya, kaşar peynirinden, işlenmiş etlere kadar….Mısır

denince durum daha da vahim! Binlerce üründe, içeceklerde mısır şurubu kullanılmaktadır, 

hem de GDO lu mısır şurubu. O marketlerdeki tüm bisküvi, pasta vs.(biz 900 ürün sayabildik)

içecekler(gazlı-gazsız) yani tatlı olan her şeyde hemen hemen GDO lu mısır şurubu

kullanılmaktadır. Tabii kullanmayan dürüst üreticiler de var! Hem de ülkemizde. Haksız

rekabet olmasın diye isim vermiyorum. Birebir konuşursak söylerim.

-TÜM BUNLARA KARŞI BİR CARTAGENA

SÖZLEŞMESİ VAR,NE GETİRİYOR?İMZALANMASI

ZORUNLU MUDUR? İMZALAMAYANA YAPTIRIM

ÖNGÖRÜLÜYOR MU?

Türkiye bu sözleşmeyi imzaladı. Sözleşme ülkelere biyogüvenlik yasası çıkarmalarını

öngörüyor. Bunu uygulamayan ülkeler diğerleri tarafından kara listeye alınabilir. Çin

mallarının birçok ülkede kara listeye alındığı gibi…(devam edecek….)

Öbürü:
-Sorma dedi…bizim ki de evde olup olmadığına bakmam için beni eve gönderiyor…
Elinin altında dört tane son model telefon var…Telefon edip sorsa ya!

Esmâ ile Ahlaklanmak yolculuğunda yol almaya devam ediyoruz. Bugün de nasip olursa aynı konunun 18. bölümü olan ve körpe gönüllere can suyu olacak el-Âhir, ez-Zâhir, el-Bâtın ve el-Vâlî isimlerini işlemeye çalışacağız.

Gayret bizden; her zaman olduğu gibi gönüllerde iz bırakmak Rabbimizdendir.

Esmâü’l-Hüsnâ, Rabbimizi tanıtan güzel isimlerdir. Fakat bu isimler yalnız dilde tekrar edilen kelimeler olarak kalmamalıdır. Her bir isim, kulun kalbine bir ölçü, hayatına bir istikamet, ahlâkına bir sorumluluk bilinci kazandırmalıdır.

Bir önceki yazılarımızda her başlangıcın Rabbimize dayandığını, kulluğun her hâlde O’na yönelmekle anlam kazandığını hatırlamıştık. Bugün ise el-Âhir ile her şeyin sonunda yine O’na döneceğimizi, ez-Zâhir ile varlık âlemindeki apaçık ayetleri, el-Bâtın ile görünmeyen niyet ve iç dünyamızın Allah’a gizli olmadığını, el-Vâlî ile de hayatın sahipsiz ve başıboş bırakılmadığını düşünmeye çalışacağız.

Bugün üzerinde duracağımız bu dört güzel isim bize şu hakikati hatırlatır:

Allah Âhir’dir; kul sonunu unutmadan yaşar.
Allah Zâhir’dir; kul görünen ayetleri ibretle okur.
Allah Bâtın’dır; kul görünmeyen niyetini ve iç dünyasını ihmal etmez.
Allah Vâlî’dir; kul hayatın sahipsiz olmadığını bilir.

EL-ÂHİR: HER ŞEYİN SONUNDA BAKİ KALAN RAB

El-Âhir, her şeyin sonundan sonra da var olan, varlığı bitmeyen, bütün dönüşlerin kendisine olduğu Allah demektir.

İnsan dünyada çoğu zaman başlangıçlarla meşgul olur. Yeni işler, yeni planlar, yeni kazançlar, yeni hedefler peşinde koşar. Elbette insan çalışmalı, üretmeli, gayret etmelidir. Fakat insan sonunu unuttuğunda, başlangıçları da yanlış yöne kayabilir.

Kur’an’da Rabbimiz şöyle buyurur:

“O Evvel’dir, Âhir’dir, Zâhir’dir, Bâtın’dır. O her şeyi bilendir.”
(Hadîd, 57:3)

Bu ayet, insanın bütün hayatını kuşatan büyük bir hakikati bildirir. Başlangıç Allah’tandır, son dönüş de Allah’adır. Öyleyse insan, dünyadaki yolculuğunu sonsuz kalacakmış gibi değil; Rabbine dönecek bir kul olarak yaşamalıdır.

El-Âhir’i tanıyan insan, sonunu hesaba katar.

Bir söz söylerken sonunu düşünür.

Bir işe başlarken hesabını düşünür.

Bir haksızlığa yönelirken ahireti düşünür.

Bir iyilik yaparken Allah katındaki karşılığını düşünür.

Bir gün kırdığı kalple, yediği hakla, sakladığı doğruyla, yaptığı iyilikle, ettiği tövbeyle Rabbine döneceğini bilir.

Kur’an şöyle buyurur:

“Her nefis ölümü tadacaktır. Sonra Bize döndürüleceksiniz.”
(Ankebût, 29:57)

Ölüm, insanın değerini belirleyen dış görünüş değildir. Ölüm, hayatın ciddiyetini hatırlatan büyük bir hakikattir. İnsan ölümün zamanını, yerini ve şeklini çoğu zaman seçemez. Fakat ölüm gelinceye kadar nasıl bir kul olarak yaşayacağını seçer.

Öyleyse el-Âhir ismi bize şunu öğretir: Sonu Allah’a varacak bir hayat, Allah’ın razı olacağı şekilde yaşanmalıdır.

O hâlde kendimize soralım:

Ben sonu Rabbime varacak bir hayatı, Rabbimin razı olacağı şekilde mi yaşıyorum?

EZ-ZÂHİR: AYETLERİ APAÇIK OLAN RAB

Ez-Zâhir, varlığı, kudreti, rahmeti ve ayetleri eserleriyle apaçık görünen Allah demektir.

İnsan göğe bakar, yere bakar, geceye, gündüze, suya, toprağa, rüzgâra, yağmura, kendi bedenine ve hayatın düzenine bakar. Bütün bunlar başıboş ve kendiliğinden oluşmuş şeyler değildir. Bunlar, Rabbimizin kudretini ve rahmetini gösteren ayetlerdir.

Kur’an şöyle buyurur:
“Göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün değişmesinde akıl sahipleri için ayetler vardır.”
(Âl-i İmrân, 3:190)

Ez-Zâhir’i tanıyan insan, hayata kör bakmaz. Gördüğü nimetin sahibini düşünür. Yediği lokmada toprağı, yağmuru, güneşi ve Allah’ın rahmetini fark eder. Aldığı nefeste, çalışan kalbinde, gören gözünde, işiten kulağında Rabbimizin lütfunu görmeye çalışır.

Allah’ın ayetleri yalnız kitap satırlarında değil; yaratılışın her köşesinde de insana seslenir. Fakat insanın kalbi kapanırsa, apaçık ayetler bile ona bir şey söylemez.

Güneş doğar, ama ibret almaz.

Yağmur yağar, ama şükretmez.

Ölüm haberi duyar, ama uyanmaz.

Bir çocuğun yüzüne bakar, ama yaratılışı düşünmez.

Bir tohumun ağaca dönüşünü görür, ama Rabbini hatırlamaz.

Oysa ez-Zâhir ismi, kulun gözünü alışkanlık perdesinden kurtarır. İnsan her gün gördüğü şeylere yeniden bakmayı öğrenir. Çünkü bakmak başka, ibretle görmek başkadır.

Şu hâlde kendimize soralım:

Ben Allah’ın apaçık ayetlerine ibret gözüyle mi bakıyorum, yoksa alışkanlık perdesiyle mi geçip gidiyorum?

EL-BÂTIN: GÖRÜNMEYENİ DE BİLEN RAB

El-Bâtın, duyularla kuşatılamayan, fakat her şeyin iç yüzünü bilen; görünmeyen niyetleri, gizli düşünceleri, kalbin derinliklerini ve olayların arka planını kuşatan Allah demektir.

İnsan dışı görür. Sözün sesini duyar, davranışın görünen tarafını fark eder. Fakat niyetin iç yüzünü, kalbin gizli derdini, gözyaşının sebebini, suskunluğun yükünü tam olarak bilemez.

Rabbimiz ise bilir.

Kur’an’da şöyle buyrulur:

“O, gözlerin hain bakışını ve göğüslerin gizlediğini bilir.”
(Mü’min, 40:19)

El-Bâtın’ı tanıyan insan, iç dünyasını ihmal etmez. Çünkü Allah yalnız yaptıklarımızı değil, niyetlerimizi de bilir. Dışarıdan güzel görünen bir işin içinde gösteriş varsa, Allah onu bilir. Suskunluğun içinde kin varsa, Allah onu bilir. Gülümsemenin ardında aldatma varsa, Allah onu bilir. Kimseye anlatamadığımız derdimizi de Allah bilir.

Bu isim, kula hem edep hem teselli verir.

Edep verir; çünkü içimiz Allah’a gizli değildir.

Teselli verir; çünkü insanlar anlamasa da Rabbimiz bilir.

Bazen insan iyiliğini gösteremez, derdini anlatamaz, niyetini ispatlayamaz. Haksız anlaşılır, yanlış değerlendirilir, yalnız kalır. El-Bâtın olan Rabbimiz, bütün görünmeyenleri bilir.

Fakat bu bilgi, insanı iç dünyasını temiz tutmaya da çağırır. Çünkü ahlâk yalnız dış davranış değildir. Kalbin kıskançlığı, niyetin bozukluğu, gizli kibir, içten içe büyüyen öfke de insanı kirletir.

O zaman kendimize soralım:

Dışımı insanlara güzel gösterirken, iç dünyamı Rabbimin bildiğini ne kadar hatırlıyorum?

EL-VÂLÎ: YÖNETEN, GÖZETEN VE İŞLERİ ÇEVİREN RAB

El-Vâlî, bütün işleri yöneten, varlığı gözeten, kullarının hâlinden haberdar olan ve hiçbir şeyi başıboş bırakmayan Allah demektir.

İnsan bazen hayatın dağınık, sahipsiz ve kontrolsüz aktığını zanneder. Oysa Kur’an bize Rabbimizin işleri düzenlediğini, varlığı gözettiğini ve hiçbir şeyin O’nun bilgisi dışında olmadığını bildirir.
Kur’an şöyle buyurur:

“Gökten yere kadar bütün işleri O düzenler.”
(Secde, 32:5)

El-Vâlî’yi tanıyan kul, hayatın sahipsiz olmadığını bilir. Fakat bu bilgi insanı tembelliğe değil, sorumluluğa çağırır. Çünkü Allah’ın yönettiği bir âlemde yaşayan kul, gelişigüzel davranamaz.

Emanetleri korumalıdır.

Adaleti gözetmelidir.

Verdiği söze sahip çıkmalıdır.

Yaptığı işin hakkını vermelidir.

Kendisine verilen zamanı, imkânı ve sorumluluğu boşa harcamamalıdır.

Allah’ın yönetimi altında yaşadığını bilen insan, her şeyi kendi kontrolünde zannetmez. Plan yapar ama plana tapmaz. Tedbir alır ama tedbiri ilahlaştırmaz. Çalışır ama sonucu kendinden bilmez. Başına gelenlerde Rabbine sığınır, elinden geleni yaptıktan sonra tevekkül eder.

El-Vâlî ismi bize şunu da hatırlatır: İnsan başkalarının hayatı üzerinde zorbalıkla hüküm kurmaya kalkmamalıdır. Kul, Rab değildir. Kulun görevi hükümranlık taslamak değil; Allah’ın ölçüsüne göre adaletli, merhametli ve sorumlu yaşamaktır.

Burada kendimize soralım:

Hayatın sahibi ve yöneticisi Rabbim iken, ben hangi alanlarda kendimi mutlak yetkili görüyorum?

SON, GÖRÜNEN, GÖRÜNMEYEN VE İLÂHÎ YÖNETİM BİLİNCİ

Can Dostlar!

Bugün üzerinde durduğumuz bu dört güzel isim, hayatımızın her alanına ölçü koyar.

Bir kez daha özetlemek gerekirse:

El-Âhir bize, her şeyin sonunda dönüşün Allah’a olduğunu hatırlatır. Kula düşen, sonunu unutmadan yaşamak ve hesabını düşünmektir.

Ez-Zâhir Rabbimizin ayetlerinin varlık âleminde apaçık olduğunu gösterir. Kula düşen, gördüğü nimet ve düzen karşısında ibret ve şükür sahibi olmaktır.

El-Bâtın Allah’ın görünmeyeni, niyetleri ve kalplerin içindekini bildiğini öğretir. Kula düşen, yalnız dışını değil iç dünyasını da arındırmaktır.

El-Vâlî bütün işleri yöneten ve gözeten Rabbimizi tanıtır. Kula düşen, hayatın sahipsiz olmadığını bilerek emanete, adalete ve sorumluluğa dikkat etmektir.

Unutmayalım:

Allah Âhir’dir; kul sonunu unutmadan yaşar.

Allah Zâhir’dir; kul görünen ayetleri ibretle okur.

Allah Bâtın’dır; kul niyetini ve kalbini ihmal etmez.

Allah Vâlî’dir; kul hayatın sahipsiz olmadığını bilir.

Esmâ ile ahlaklanmak; Rabbimizin güzel isimlerini yalnız dilde anmak değil, o isimlerin bize öğrettiği kulluk bilincini hayata taşımaktır.

Rabbimiz bizleri; sonunu düşünen, ayetlere ibretle bakan, iç dünyasını arındıran, hayatın O’nun gözetimi altında olduğunu bilerek yaşayan kullarından eylesin.

Esmâullâh ahlâkı ile ahlaklanma gayreti içinde olan gönül dostlarına selam olsun.

“Esmâ ile Ahlaklanmak”ta yeniden buluşmak üzere.
Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!

Kozanoğlu’nun uşağı kapının yanında. Uşakların lafa karışması usulden değil
ama, kendini tutamamış, lafa karışmış.

-Ağam Karadağ’ın Suyu’da iyi diyorlar.

Kozanoğlu uşağının bu densizliğine kızmış.

-Öyle mi Mehmet, al şu testiyi de Methettiğin suyu getir de içelim!

Karadağ, üç günlük yol en azından. Mevsimlerden yaz, aylardan ağustos. Düşmüş

yollara…Elinde testi yola koyulmuş. Tam Karadağ’a yaklaştığında onu tanıyan biri seslenmiş:

-Mehmet, Mehmet Ağa,buralarda ne arıyorsun?

-Sorma gardaş, Kozanoğlu yanında bir b.k yedim. Karadağ’a ağzımı çalkalamaya
gidiyorum!

***

Dermen sendedir dedim,
Yüreğim yoluna serdim.

***
Düşürdün adımı dile
Dolmadı çektiğim çile.
Yansam tükenmesem bile
Ey yârim ferman senle.
***
Derman sendedir dedim,
Yüreğim yoluna serdim.

***

Kakülüm savur dağlara
Ağıtlar yakma ardıma
Ahım kalsın yarına
Pişmanlığın ne fayda

***

Derman sendedir dedim
Yüreğim yoluna serdim.
Türkülerim sitem sana
Sevdan düşürdü nura(dara) 

Fethiye yöresi türkülerindendir. Bayram Salman tarafından
derlenerek notaya alınmıştır.
Bir öyküsü yoktur.
Bir sevdalının aklına geleni yazdığı, söylediği bir türküdür.

Bunları buraya almamızın nedeni şu; türkülerimizde hep keder , kahır
yoktur. Böyle türküler de vardır örneğidir.

Artık her yerde kullandığımız bir kısaltma oldu GDO.
GDO’yu anlatmadan yanlış kullanılan, ya da GDO ile aynı anlama geldiği sanılan HORMON lu ürün arasında bir ilinti olmadığını, yine pestisit(ilaç kalıntısı) ile de bir ilgisinin
bulunmadığını belirtmeliyiz.
GDO: Modern biyoteknoloji kullanılarak genetik materyali değiştirilmiş olan,insan haricindeki
organizma…
Bu tarif GDO lu Ürünler Hakkındaki yönetmelikten alınmıştır.
Uluslar arası terminolojide kullanılan tarif şöyle:

GDO:BİR CANLIDAKİ GENETİK ÖZELLİKLERİN
KOPYALANARAK BU ÖZELLİKLERİ TAŞIMAYAN BİR
CANLIYA AKTARILMASI SONUCUNDA ÜRETİLEN YENİ
CANLIYA GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ
ORGANİZMA(GDO)VEYA TRANSGENİK ÜRÜN DENİR…
İkinci tarif daha bilimsel bir tarif. Çünkü burada açıklama da var.genetik özelliklerin
kopyalanması,yeni canlıya gönderilmesi…..gibi.Buradan kansere geliyoruz işte..
Gelelim insan sağlığına etkilerine; Şöyle bir soru ile
başlayabiliriz;
-GDO’LU ÜRÜNLERİN ÜRETİLME GEREKÇELERİ
NELERDİR?

İddia,daha az ilaç kullanılacağı,verim artışı olacağıdır. Gerçek tam tersi olmuştur. GDO uygulamalarının yüzde 85’i ot öldürücülere(herbisit) karşı, bitkilere dayanıklılık kazandırılması
ile ilgili. Oysa ki GDO’lu bitkilerin üretildiği ülkelerde ilaç kullanımı roket gibi arttı, Arjantin’de glyphosate kullanımı 14 kat arttı.Verim artışı iddiası da doğru değildir. Hindistan’da GDO’lu pamuk dönüm başına 370 kg verim etmişti. Ortalama verim 50 kg oldu.

-İNSAN SAĞLIĞINA VE HAYVAN SAĞLIĞINA
ETKİLERİ BAKIMINDAN BİLİMSEL BULGULAR,BİLGİLER
VAR MIDIR?

İnsanlarda alerjilere yol açtığı doğrudan izlenmektedir. Hayvan deneyleri çok
olumsuzdur. İskoçya Rowett Enstitüsü’nde GDO’lu patatesle beslenen farelerin tümünün iç
organlarında küçülme,bağışıklık sistemlerinde çökme,kan yapılarında bozulma görüldü.  Rusya Bilim Akademisi’nde farelerin yavrularının yüzde 55.6 sı doğumdan sonraki üç hafta içinde öldü. Avusturya Tarım ve Sağlık Bakanlığı’nın finansmanı ile Viyana Üniversitesi’nin geçen yıllarda yaptığı bir çalışmada ise GDO lu gıdalarla beslenen farelerin 34 nesil sonra büyük ölçüde üreme yeteneklerini kaybettikleri belirlendi.
-BİTKİ SAĞLIĞINA,YANİ ORGANİK YAPILARA KARŞI
ZARARLARI HAKKINDA BİLİMSEL BİLGİLER VE
BULGULAR VAR MI?

GDO biyo çeşitliliğe tehdit oluşturmaktadır. İngiltere’de 2007 yılında GDO’lu
kolzadan, yabani akrabası olan, yabani hardala gen geçişi ispatlanmıştır. GDO yerli gen
kaynaklarını zamanla ortadan kaldıracaktır.
Tehlikesi sadece insana değil,çevreye de yöneliktir.

-PEKİ GDO’LU ÜRÜNLERİ SAVUNANLARIN
GÖRÜŞLERİ NELERDİR?

Yaygın olarak GDO uygulaması olan pamuk,mısır,soya ve kolzada sonuçlar
olumsuzdur.Şimdilerde GDO yandaşları hiç gerçekleşmemiş bazı olayları ileri sürerek GDO’ya
itibar kazandırmak istemektedirler. Bunlardan biri A vitamini içermesi nedeniyle dünyanın
kurtarıcısı gibi gösterilmek istenen altın pirinçtir. Halbuki piyasaya henüz sürülmemiştir.
Çünkü gen alınan bir nergis türünden zehir gelmiştir.Diğeri de OMEGA 3 içerdiği söylenen
Soyadır. Bu çeşitte piyasaya sürülmemiştir. Ayrıca omega 3 artışı önce normal ıslah yolları ile
yapılmış,daha sonra buna GDO yöntemleri ile herbisit direnci kazandırılmaya çalışılmıştır.

Otobüsün kapısı tıslayarak açıldığında nemli toprak ve tütsüyü andıran hafif bir duman kokusu genizlerini yaktı. Etrafta, köşeleri yuvarlatılmış, dörtgen planlı ve dal örgü tekniğiyle yapılmış kulübeler yükseliyordu. Aleyna, elindeki tarama cihazını ayarlarken Kaan sabırsızca ilk kulübeye doğru adım attı.

İkili, kulübelerden birinin ahşap kapı aralığından içeri süzüldü. Tavanın ortasındaki ışık deliğinden içeri süzülen gün ışığı, odanın ortasındaki dumanı yırtıp geçiyordu. Bu delik, düz ve kırlangıç kanadı gibi üst üste konmuş kirişlerle yapılan kubbemsi tavanın dumanını dışarı tahliye eden harika bir baca sistemine hizmet ediyordu.
Odanın tam merkezinde, insan yaşamının tüm akışını değiştiren o ana unsur duruyordu: Ana ocak.
Kaan, ocağın çevresini incelerken gözlerine inanamadı. "Aleyna, şuna bak! Sadece bir ateş çukuru değil burası; tam anlamıyla bir mühendislik harikası!"
Gerçekten de ocağın içinde ateşi düzenlemeye yarayan pişmiş topraktan at nalı şeklinde bir sehpa (ocak ayağı) duruyordu. Yanında ise pişirme kaplarının devrilmesini önleyen ters koni ve makara biçimli ocak ayakları yer alıyordu. Ocağın çevresinde ise zamanın durduğunu kanıtlayan objeler saçılmıştı:
Siyah açkılı ve saman katkılı çanak-çömlekler, çakmaktaşı dilgiler, obsidiyen ok uçları, birkaç tane bakır bız, öğütme taşları ve yere kazılmış huni biçimli bir dibek.
Odanın kenarında ise ana ocağa ek olarak, kor veya tezek konularak yemek pişirmeye yarayan daha küçük at nalı biçimli ikinci dereceden bir mangal ocak ile yufka yaymaya yarayan pişmiş topraktan sabit bir teşt bulunuyordu.

Aleyna, odanın duvara yakın kısmındaki özel bir platforma doğru yaklaştı. Burada tabana sabitlenmiş, kilden yapılmış, üç boynuzlu ve çift spiral bezemeli bir közlük duruyordu.

"Kaan," dedi Aleyna heyecanla. "Bu sıradan bir pişirme alanı değil. Pulur/Sakyol ve Sos Höyük’te örneklerini gördüğümüz o kutsal közlüklerden biri bu! Bak, boynuzların uçlarında insan yüzü betimlemeleri ve şerit bezemeler var. Ateş sadece beslenmek ya da ısınmak için değil; inanç dünyalarının da tam merkezinde yer alıyor."

Kaan yere çömelerek pişmiş topraktan yapılma, U şeklindeki ve çift boynuzlu seyyar közlüğü inceledi. Közün sıcaklığını odanın diğer köşelerine taşımak ya da ateşi doğrudan temas ettirmeden harlamak için tasarlanmış bu kapların üzerindeki ince işçilik, Küllüoba'daki kalıptan çıkmışçasına düzgün prizma ayakları andırıyordu. Antik çağın insanı, ateşe hükmetmeyi başardığı an metalleri eritmeyi öğrenmiş; Kalkolitik Çağ'dan itibaren savunmasını, sanatını ve ticaretini baştan aşağı değiştirmişti.

Aniden dışarıdan gelen ayak sesleri ve ayaküstü mırıldanılan ritüel şarkıları duyuldu. Antik dönemin ocakçıları, kutsal közlüklerine yağ yakmak ve bereket tanrıçasına sunuda bulunmak üzere yapıya yaklaşıyordu.

Aleyna, Zaman Otobüsü'nün uzaktan kumandasını çıkardı. "Sanırım dumanı tüten bu büyüleyici çağa veda etme zamanımız geldi Kaan. Ateşi sadece kontrol etmemişler; ona bir ruh ve mimari giydirmişler."

İkili, ellerindeki tarama verileri ve gördükleri zanaat karşısındaki büyülenmişlikleri ile Zaman Otobüsü’ne doğru geri koştu. Kapılar kapandığında, pencerelerinden son bir kez baktılar: Dal örgü kulübelerin çatısındaki ışık deliklerinden yükselen dumanlar, Tunç Çağı’nın gökyüzüne karışmaya devam ediyordu.

Kaynakça: BENGİ BAŞAK SELVİ, ORTA VE DOĞU ANADOLU’DA İLK TUNÇ ÇAĞI’NDA ANDİRONLAR VE KÖZLÜKLER, Yüksek Lisans Tezi, 2015.
 

Bazılarımız    ise,    güzelliklerin bırakıldığı   bu   ilçemizde    ,kendilerinin   ya  yanlarında   getirdikleri, yada   burada   ürettikleri    atıklarınıda   bırakıp     gitmekteler.Bilhassa    evcil  hayvanlar,  yerel  yönetimin    önemli   sorunlarından     biri. GÖzden   çıkardıkları   ev   eşyaları,   çöp  toplayan larımızın  önde    gelen    yakındıkları   konuların   başında    gelmekte. Sokağa    atılarak  ,kapı  dışarı   ettikleri    evcil  hayvanları , bilhassa   araç  kullananların   araçları     altında   zaman   zaman  can    vermekte.  Bilhassa    geceleri   istenmeyen   ,görmeyi    arzu   etmediğim    şeyler. Bunda  hayvan   sahiplerinin   hiçmi  suçu  yok. ?

Azda    olsa   karşılaştığımız     YANGINLARIN    suçu   hepimizin. Hiç  mazeret ,suçlu/sorumlu   aramayalım. 

Yeraltı   sularının  diplere     vurduğu    şu   günlerde, suçlu   ve   sorumlu   olarak    MUSKİ  yi  hedef    göstermek biraz  haksızlık  değilmi.?

Su    olduğu    gibi,elektrik    konusunun   hergün   gündemimizde    olmasını    tekrar    edip  duracağım.   Ulaşım  ,konuk ve   işyerlerimizde    güneşten/rüzgardan  elektrik   üretiminde   kamunun    önden   yürüyerek     örnek   olmasının .zamanı    geldi    geciyor. Belediye   binamızın   çatısının  güneş   panelleri    ile   donatılarak     elektrik    üretimi     önderlik    etmelidir.

HIZIRŞAH   KÜLTÜR    EVİNİN    (KİLİSE)    dökülen    iç   sıvalarının  ,onarımının    bürokrasiye  takılıp  kalmasının  yolunu    açmanın   bir   yöntemi    olmalı.

Bu   yaz  mevsimini    ASFALTLI  YAZ     olarak    geçirdik. Yalnız   altyapı   hizmeti    veren   kurumlarla    bir  koordine   sağlanabilse      daha    iyi   olmazmıydı. Su  dağıtım   şebekesinin  yenilenmesi    gündeme     gelirse      vay  halimize.

Kargı'da    ŞİRİN      Şapel, ilgimizi   bekliyor.  BİR  BABAYİĞİT    FİNANSÖR   YOKMUDUR.

?

Piknik    yerlerinde    ürettiğimiz    çöplerimizide      beraberimizde    alıp   en   yakın   çöp   toplama    kutularına     ulaştırmak     vazifemiz   oluversin     gari.

Kızlan    Osmanlı   Atığı    Datça  Müzemizin    tesis   edilmesinde     bir    vesile   olur    inşallah, !!!!!   Başka   konularda    mangalda   kül  bırakmayanlarımızı      görelim  bakalım.

Görüşmek  üzere..

YK

Bugünkü “Esmâ ile Ahlaklanmak” birlikteliğimizde, susuzluktan çatlamış toprağı gül bahçesine dönüştüren el-Muktedir, el-Mukaddim, el-Muahhir ve el-Evvel esmâları ile tanışacağız.

Rabbimizden niyazımız; gayretlerimizi artırsın, bu beraberliğimizde yardımını ve kolaylığını bizlerden esirgemesin.

Esmâü’l-Hüsnâ, Rabbimizi tanıtan güzel isimlerdir. Her bir isim, kulun kalbine bir ölçü, hayatına bir istikamet ve ahlâkına bir sorumluluk bilinci kazandırır.

Allah’ın isimleri Allah’a mahsustur. Kul, Allah gibi kudret sahibi olamaz; Allah gibi öne alamaz, geriye bırakamaz; Allah gibi başlangıçların sahibi olamaz. Fakat kul, Rabbini bu isimlerle tanıdıkça kendi haddini bilir, zamanın ve gücün sahibi olmadığını fark eder, hayatındaki her başlangıcı ve her gecikmeyi kulluk bilinciyle okumaya çalışır.

Bugün üzerinde duracağımız bu dört güzel isim bize şu hakikati hatırlatır:

Allah Muktedir’dir; kul gücünü mutlak görmez.
Allah Mukaddim’dir; kul öne geçmeyi değil, hayırda öne çıkmayı ister.
Allah Muahhir’dir; kul gecikmelerde hikmet arar, aceleyle isyan etmez.
Allah Evvel’dir; kul her başlangıcın Rabbine dayandığını bilir.

EL-MUKTEDİR: KUDRETİ HER ŞEYE YETEN RAB

El-Muktedir, kudreti tam olan, dilediğini gerçekleştirmeye gücü yeten, hiçbir şey kendisini aciz bırakamayan Allah demektir.

İnsan bazen kendisini güçlü zanneder. Malına, makamına, sağlığına, bilgisine, çevresine ve imkânlarına dayanır. Plan yapar, karar verir, hesap kurar. Fakat insanın gücü sınırlıdır. Bugün güçlü olan yarın zayıflayabilir. Bugün ayakta duran yarın yorulabilir. Bugün imkân sahibi olan yarın daralabilir.

Rabbimizin kudreti ise eksilmez, zayıflamaz, tükenmez.

Kur’an’da şöyle buyrulur:

“Şüphesiz Allah her şeye güç yetirendir.”
(Bakara, 2:20)

Yine Kur’an, takvâ sahiplerinin varacağı güzel sonucu anlatırken şöyle buyurur:

“Takvâ sahipleri, cennetlerde ve ırmaklar başında; kudret sahibi Melik’in huzurunda, doğruluk makamındadırlar.”
(Kamer, 54:54-55)

El-Muktedir’i tanıyan kul, kendi gücünü mutlaklaştırmaz. “Ben yaptım, ben başardım, ben kurdum, ben kazandım” derken haddini aşmaz. Çünkü çalışacak bedeni, düşünecek aklı, kullanacağı zamanı ve içinde yaşayacağı düzeni ona veren Rabbidir.

Bu isim kula hem umut hem edep öğretir.

Umut öğretir; çünkü Allah’ın kudreti her şeye yeter. Kapılar kapansa da Rabbimizin açacağı kapılar vardır. Gönül kurusa da Rabbimizin dirilteceği baharlar vardır. İnsan yorulsa da Rabbimizin vereceği güç vardır.

Edep öğretir; çünkü kul, kendisine verilen gücü zulme çevirmemelidir. Güç, insana başkasını ezmek için verilmez. Makam, haksızlık yapmak için verilmez. Bilgi, kibirlenmek için verilmez. İmkân, gösteriş ve israf için verilmez.

Güç Allah’ın emanetidir. Emanet ise hesap ister.

O hâlde kendimize soralım:

Bana verilen gücü, Allah’ın emaneti olarak mı kullanıyorum; yoksa insanlara üstünlük aracı mı yapıyorum?

EL-MUKADDİM: ÖNE ALAN, HAYIR KAPILARINI AÇAN RAB

El-Mukaddim, dilediğini öne alan, dilediğine hayır kapıları açan, hikmetiyle kullarını farklı imkân ve derecelere ulaştıran Allah demektir.

İnsan öne geçmek ister. Daha çok bilinmek, daha çok görülmek, daha çok takdir edilmek, daha yüksek makamda bulunmak ister. Fakat Kur’an bize öne geçmenin ölçüsünü değiştirir.

Asıl öne geçmek, insanların gözünde değil; Allah’ın razı olduğu hayırlarda öne çıkmaktır.

Kur’an şöyle buyurur:

“Herkesin yöneldiği bir yön vardır. Öyleyse hayırlarda yarışın.”
(Bakara, 2:148)

Bu ayet bize gösteriyor ki müminin yarışı; makam, gösteriş, kibir ve üstünlük yarışı değildir. Müminin yarışı; hayırda, adalette, merhamette, doğru sözde, infakta, affa yönelmede ve salih ameldedir.

El-Mukaddim’i tanıyan insan, “Ben öne çıkayım” hırsıyla başkasını geriye itmez. İnsanları basamak yapmaz. Birini karalayarak yükselmeye çalışmaz. Çünkü bilir ki gerçek öne alış Allah’ın elindedir.

Allah kimi zaman bir kulunu hayırda öne çıkarır. Ona ilim verir, imkân verir, güzel söz verir, hizmet kapısı açar, gönüllere dokunma fırsatı verir. Böyle bir durumda kula düşen böbürlenmek değil, şükretmektir.

Öne alınan kişi, sorumluluğunun da arttığını bilmelidir.

Bir insana söz verilmişse, o söz emanettir.

Bir insana makam verilmişse, o makam emanettir.

Bir insana ilim verilmişse, o ilim emanettir.

Bir insana kalem verilmişse, o kalem emanettir.

Bir insana insanların gönlüne dokunma imkânı verilmişse, o imkân da emanettir.

Şu hâlde kendimize soralım:

Ben öne çıkmayı mı istiyorum, yoksa hayırda öne geçmeyi mi?

EL-MUAHHİR: GERİ BIRAKAN, HİKMETLE GECİKTİREN RAB

El-Muahhir, dilediğini geriye bırakan, zamanı hikmetle düzenleyen, bazı işleri kulun istediği vakitte değil, kendi ilmi ve hikmetiyle takdir eden Allah demektir.

İnsan acelecidir. Bir şey ister, hemen olsun ister. Bir kapı bekler, hemen açılsın ister. Bir dua eder, sonucunu hemen görmek ister. Fakat kul her şeyin iç yüzünü bilemez. Bazen gecikme gibi görünen şey, rahmet olabilir. Bazen kapanan kapı, koruma olabilir. Bazen beklemek, insanı olgunlaştıran bir eğitim olabilir.

Kur’an şöyle buyurur:

“Her ümmetin bir eceli vardır. Ecelleri geldiğinde ne bir an geri kalırlar ne de öne geçerler.”
(A‘râf, 7:34)

Bu ayet, zamanın başıboş olmadığını öğretir. Hayatın akışı, Allah’ın bilgisi ve hükmü dışına çıkmaz. İnsan kendi takvimini mutlak zanneder; fakat Rabbimizin ilmi bizim hesabımızdan daha geniştir.

El-Muahhir’i tanıyan insan, gecikmelerde hemen isyana düşmez. Elbette sebeplere sarılır, çalışır, gayret eder, kapı arar. Fakat “Neden benim istediğim anda olmadı?” diyerek Rabbine karşı edebini kaybetmez.

Bazen geç gelen nimet, insanı korur.
Bazen ertelenen istek, insanı yanlış yoldan çevirir.
Bazen beklemek, sabrı öğretir.
Bazen gecikme, duayı derinleştirir.
Bazen geriye bırakılmak, insanı kibirden arındırır.

El-Muahhir’i tanıyan kul, başkasının öne alınmasına da hasetle bakmaz. “Neden o, neden ben değil?” demek yerine, kendi sorumluluğuna döner. Çünkü herkesin imtihanı başkadır. Kimi öne alınarak sınanır, kimi geride bekletilerek sınanır. Kimi genişlikle sınanır, kimi darlıkla.

O zaman kendimize soralım:

Gecikmeler karşısında sabrı mı seçiyorum, yoksa aceleyle isyanı mı büyütüyorum?

EL-EVVEL: HER ŞEYDEN ÖNCE VAR OLAN RAB

El-Evvel, başlangıcı olmayan, her şeyden önce var olan, varlığın ilk kaynağı olan Allah demektir.

Bizim her şeyimizin bir başlangıcı vardır. Doğumumuzun bir başlangıcı vardır. Ömrümüzün, sözümüzün, ilmimizin, malımızın, ailemizin, yolculuğumuzun ve nefesimizin bir başlangıcı vardır. Fakat Rabbimizin başlangıcı yoktur. O, Evvel’dir.

Kur’an’da şöyle buyrulur:

“O Evvel’dir, Âhir’dir, Zâhir’dir, Bâtın’dır. O her şeyi bilendir.”
(Hadîd, 57:3)

Bu ayet, insanın aklını ve kalbini derin bir tefekküre çağırır. Her şeyden önce Allah vardır. Her başlangıç O’nun yaratmasıyla anlam bulur. Kul bunu bildiğinde, hayatındaki başlangıçları da Rabbinden bağımsız görmez.

Güne başlarken O’nu hatırlar.

Bir işe başlarken niyetini O’nun rızasına göre düzeltir.

Bir söz söylemeden önce sözünün hesabını düşünür.

Bir yolculuğa çıkarken Rabbine sığınır.

Bir hayra başlayınca sonucu O’na bırakır.

El-Evvel’i tanıyan insan, başlangıçlarını temiz tutmaya çalışır. Çünkü niyet başlangıçtır. Niyet kirlenirse, işin bereketi de zedelenir. Niyet Allah için olursa, küçük görünen işler bile büyük bir değere kavuşabilir.

Bir tebessüm bile Allah için olursa güzeldir.

Bir lokma helal kazanç Allah için olursa ibadete dönüşür.

Bir kırgınlığı onarmak Allah için olursa kalbe şifa olur.

Bir yazı, bir söz, bir öğüt Allah rızası için olursa gönüllere ışık olur.

El-Evvel ismi bize şunu da öğretir: Her başlangıcın sahibi Allah ise, kul hiçbir hayrı kendinden bilmemelidir. Başladığı güzel işi de, o işi sürdürme gücünü de, o işin gönüllerde yer bulmasını da Rabbinden bilmelidir.

Burada kendimize soralım:

Ben başlangıçlarımı Allah’ın adıyla ve temiz niyetle mi yapıyorum, yoksa nefsimin hesabıyla mı?

KUDRET, ÖNE ALIŞ, GECİKTİRİŞ VE BAŞLANGIÇ BİLİNCİ

Can Dostlar!

Bugün üzerinde durduğumuz bu dört güzel isim, hayatımızın her alanına ölçü koyar.

Bir kez daha özetlemek gerekirse:

El-Muktedir bize, kudretin bütünüyle Allah’a ait olduğunu öğretir. Kula düşen, gücünü mutlak görmemek ve kendisine verilen imkânı adaletle kullanmaktır.

El-Mukaddim Rabbimizin dilediğini öne aldığını hatırlatır. Kula düşen, gösterişte değil hayırda öne geçmeye çalışmaktır.

El-Muahhir Allah’ın hikmetiyle geriye bırakan ve geciktiren olduğunu bildirir. Kula düşen, gecikmelerde isyan değil sabır, haset değil teslimiyet göstermektir.

El-Evvel her şeyden önce var olan Rabbimizi tanıtır. Kula düşen, her başlangıcını Allah’ın adıyla, temiz niyetle ve kulluk bilinciyle yapmaktır.

Unutmayalım:
Allah Muktedir’dir; kul gücünü mutlak görmez.

Allah Mukaddim’dir; kul hayırda öne geçmeye çalışır.

Allah Muahhir’dir; kul gecikmelerde hikmeti ve sabrı arar.

Allah Evvel’dir; kul her başlangıcın Rabbine dayandığını bilir.

Esmâ ile ahlaklanmak; Rabbimizin güzel isimlerini yalnız dilde anmak değil, o isimlerin bize öğrettiği kulluk bilincini hayata taşımaktır.

Rabbimiz bizleri; gücünü emanet bilen, hayırda öne geçmeye çalışan, gecikmeler karşısında sabrını koruyan ve her başlangıcını Allah’ın rızasına bağlayan kullarından eylesin.

Esmâullâh ahlâkı ile ahlaklanma gayreti içinde olan gönül dostlarına selam olsun.

“Esmâ ile Ahlaklanmak”ta yeniden buluşmak üzere.

Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!

kimileri yanlış yere park ediyor.

Fotoğraflarda gördüğünüz yerler şehir içi otobüslerin duraklarıdır.

Tam durakta park ediyorlar. Hem de şehir içi sayılacak yolların tam

göbeğinde.

Bir örnek vermek istersem. Datça şehir merkezinden giderken,

Jandarma Komutanlığı kavşağına birkaç yüz metre kala, bir mağazanın

karşısındaki duraklar, karşılıklı olarak her zaman işgal ediliyor.

Böyle olunca sürücüler ve şehir içi otobüs şoförleri zorluk çekiyorlar,

durağa yanaşamıyorlar. Yolun ortasında yolcu indirmek zorunda kalıyorlar.

Allahtan bizim şoförlerimiz çok dikkatli ve hassaslar buna bile ses

çıkarmıyorlar. Bir vatandaş olarak yazıyorum;

Eyy Tur şoförleri bir başka yere park edin lütfen. Yoksa ceza ve

cezalar gelecek!

*Dünyanın varlığı,başın sağlığı(Ank)

*Dünyaya gelmek akıbet,dünyada kalarak gitmek marifet(Giresun)

*Dürtmeyince eşek gitmez(Mlatya)

*Düşman eline kılıç verilmez(Mlatya,D.bakır)

*Düşmanın fukara olsun(Van)

*Düşmanın karıncaysa,sen fil ol(Ank,İzmir)

*Düşman karınca olsa,kendini merdane bil(Konya,Antalya,Niğde,Trabzon)

*Düşman uyumaz,kadın unutmaz(İskeçe)

*Düşün be adam düşün,eşek mi alınır kışın(Afyon)

*Düşüne düşüne görmeli işi,sonra pişman olmamalı kişi(Aydın)

*Ebe çok olunca çocuk ters gelir(Giresun)

*Eceli gelen keçi çobanın değneğini yalar(Bitlis)

*Edersen nadas,olur ekmeğin has(Es.şehir)

*Eğri ağaca yayım deme,her gördüğüne dayım deme(Antalya,bolu)

*Ekinci dokuzu harcamazsa, on eline geçmez(G.Ant)

*Ekli kuyruk tez kopar(Isparta)

*Ekmediğin yeri biçme(İskeçe)

*Ekmeği aça ver,parayı muhtaca ver(Ordu)

*Ekmeği ekmekçiden al,beş kuruş da üste ver(Giresun)

*Ekmeğini yediğin adamın çanağına sıçılmaz(Ordu)

*Ekmeğin kestiğini kılıç kesmez(Sivas)

*Ekmek boğazda kalırsa su,su boğazda kalırsa kefen…(G.Ant)

*Ektiğin kadar biçersin(Kyseri)

*Ek tohumun hasını,çekme ekmek(buğday,yiyecek) yasını(Ank,Mlatya,İzmir)

Gelin alıcıları da yoldan döndürmeli

***

Yandım aman belalım elleri kınalım

Gidiyoru aman da gözleri sürmelim,

***

Al atı hazırlandı, babası kahırlandı,

Haydin alıcılar gız evi hazırlandı.

***

Yandım aman belalım, elleri kınalım,

Gidiyoru aman da gözleri sürmelim.

Bodrum yöresinde söylenen bu hareketli türkünün de dayandığı belli

olay veya hikaye yoktur. Ancak türkünün sözlerinden de anlaşıldığına göre;

gelin almaya gelen oğlan evine yönelik, kız tarafının naz edişinin

öyküsüdür.

Gelinin atla götürülmesi öncesi babasının kahırlandığını, sonrasında

ise alıcılara gelinin hazırlandığını bildirmektedir.

Türkü maniler biçiminde söylenmesinin yanı sıra 13’lü hece ölçüsüyle

ikişer dizeli de söylenmektedir. Bu söyleyişin daha olduğunu söylüyor,

konuyu bilenler.

Türküyle ilgili ilk derlemeleri Bodrumlu sanatçılardan Mehmet Uslu

yapmış ve yayınlamıştır.

Gidiyor evlerin canı,

Oluyor gız gelin oluyor,

Evleri yalnız kalıyor.

Oluyor gız gelin oluyor,

Anası yalnız kalıyor.

***

Ağlama gelin ağlama,

Vardın sevdiğin adama

Ağlama gelin ağlama

Gittin sevdiğin adama.

***

Irafa koydum kaşığı

Gidiyor evlerin yakışığı

Oluyor gız gelin oluyor,

Anası da evde ağlıyor

***

Ağlama gelin ağlama,

Vardın sevdiğin adama.

Ağlama gelin ağlama

Gittin sevdiğin adama.

***

Irafa koydum böberi

Gidiyor evlerinin dilberi

Oluyor gız gelin oluyor,

Anası yalnız kalıyor.

*** 

Ağlama gelin ağlama,

Vardın sevdiğin adama.

Ağlama gelin ağlama

Gittin sevdiğin adama.

Muğla ve çevresindeki düğünlerin kına gecelerinde, gelinin kınası

yakıldıktan sonra, gelini ağlatma amacıyla söylenen türküdür. Çok eski bir

türküdür ve Anadolu’nun başka bölgelerinde de benzeri sözlerin kullanıldığı

görülmektedir. “raf” sözcüğü, “ıraf” şeklinde çokça söylenir.

Anadolu’nun çoğu yerlerinde “Kınayı getir aney”, “Yüksek yüksek

tepelere EV kurmasınlar” gibi benzer türküler de vardır.

-Dostuna borçlu olma(Brdur)

-Dostuna güvenerek yola çıkan,yolda kalır(Isprta)

-Dostun ağzı aranmaz,düşmanın ağzı bağlanmaz(Ordu)

-Dostun attığı gül onulmaz yara açar(Amsya)

-Dostun dost olsun,düşmanın kör olsun(Iğdır,Kars)

-Dostun sertliğinden korkma,düşmanın yaltaklanmasından kork(Artvin)

-Dost uyur da düşman uyumaz(Ank.)

-Dost yüze söyler,düşman ardından söyler(Amasya)

-Dökmeyen toplamaz(Mlatya)

-Dökülen su kabını doldurmaz(Ordu)

-Dört duvar ayıp sıtar (SITMAK:Saklamak)(Btlis)

-Dövme kapısını yüzük taşıyla,döverler kapını balta başıyla(Sivas)

-Dövüş günü bulunma, ertesi gün bir ayıp diyen bulunur(Isprta)

-Dul herif kuyruk yedirir,genç oğlan yumruk yedirir(Van)

-Dumanlı dağlar görünmez(Çnakkale)

-Dumansız baca,çekişmedik karı-koca olmaz(Giresun)

-Dut yaprak açtı soyun,dut yaprak döktü giyin(Knya,Artvin)

-Düğün aşıyla dost gönüllenmez(G.ant.)

-Düğün ekmeğiyle it tavlanmaz(Sivas)

-Düğün seninse de duvarı tuta tuta oyna(G.ant)

-Düğünün tadı el ilen,harmanın tadı yel ilen olur(Uşak)

-Dünya bir değirmendir döner,insan oğlu bir fenerdir bir gün söner(Malatya)

-Dünya bir padişaha az,iki padişaha çok(Malatya)

-Dünya bir yağlı kuyruk, yiyene aşk olsun(G.Ant.)

tarafından . Niye mi ?İşte gerekçesi: SOLİTİN!

Solitin Nedir?

-Gıdalarda bulunmaması gereken bir kimyasal ajan

-Melanimsi bir plastik

-Sütlere, ayrana, yoğurta, yani sütün girdiği her türlü ürüne katılıyor.

-Çünkü, müthiş bir kıvam arttırıcı(Siz taş gibi ne güzel yoğurt yediğinizi sanıyorsunuz

hala değil mi?)

-Gıdaların bozulmaması için zaman kazandırıyor

-Firmaların daha çok sütün karıştığı ürün stoklamasını sağlıyor.

-Maliyeti düşürüyor

-Çocuklarımıza 10,20,50 kuruşa bundan dolayı gofret, bir liraya çikolata alabiliyoruz.

(Ne güzel değil mi? Herkes ucuz ucuz kanser yesin, böbrek hastalığı yutsun, şizofren olsun!)

-SOLİTİN, doğada en bol ve bedava bulunan ,bulunabilin alçı taşı, tebeşir gibi bir

şey(Bir sürü kimyasal adı yazmamak için basitleştirerek anlatıyorum)

-Böbreklerin kanı süzmesini engelliyor(Neden son yıllarda böbrek hastalıklarının

sürekli arttığını anlayabiliyor musunuz?)

-Almanya Solingen Üniversitesi hocaları, şizofreni(erken bunama) ile solitin kullanımı

arasında ilişkiler olduğunu söylüyorlar(Bakın çevrenize, deli dediğiniz, ama deli değil de

şizofren olan insanların çoğaldığını göreceksiniz)

-Ne yazık ki hiçbir üretici firma ürünlerinin üzerinde solitin katkısını bildirmiyor. Böyle

olunca da iş bize düşüyor. Aşağıda solitinli ürünün nasıl anlaşılacağını anlatmaya çalışacağım.

-Eğer bu yazıdan sonra aldığınız(yukarıda saydığım ) ürünlerin birinden

şüpheleniyorsanız:

-Aldığınız sıvı ürünler(süt, ayran, çikolatalı yoğurt) için şu deneyi kendiniz

yapabilirsiniz:

BİR METALİ(çatal; kaşık vs) EL YAKACAK DÜZEYDE ISITIN VE TEST ETMEK

İSTEDİĞİNİZ SIVIYA BATIRARAK ÇALKALAMA HAREKETİ YAPIN.METALİ ÇIKARDIĞINIZDA

BİRBİRİNDEN AYRILMIŞ ÖBEKLER HALİNDE BEYAZ TOPAKLAR GÖRÜRSENİZ O ÜRÜNDE S O

L İ T İ N VAR DEMEKTİR.

-PEYNİR VS.TÜRÜ ÜRÜNLERDE İSE ÜRÜNDEN BİR PARÇA ALARAK SİRKELİ SUYA

KOYUN. EĞER SİRKELİ SUYUN ÜZERİNDE BEYAZIMSI BİR TABAKA GÖRÜRSENİZ O ÜRÜNDE S

O L İ T İ N VAR DEMEKTİR.

-ÇİKOLATA,GOFRET TÜRÜ ÜRÜNLERDE İSE ÜRÜNÜ ELİNİZDE BASİTÇE KIRIN,EĞER

KIRIĞIN HER İKİ TARAFINDA SÜT BEYAZI NOKTALAR VARSA O ÜRÜNDE S O L İ T İ N VARDIR.

Biz aydın olma görevimizi ,tüketici dostu olma görevimizi yapıyoruz. Gerisi size

kalmış.

Sağlıklı beslenmeniz dileğiyle

Kazı ekibinin ihtiyaçlarını karşılamak, köylerle Datça arasındaki ulaşımı sağlamak için kullandıkları bir Land Rover cipleri vardı. Bu aracı çoğunlukla İris Love kullanırdı. O yılların bozuk, taşlı ve tozlu yollarında, arkasında büyük bir toz bulutu bırakarak ilerleyen Land Rover ve direksiyon başındaki İris Love’un görüntüsü hâlâ gözlerimin önündedir.

Bugün geçmişe dönüp baktığımda, o şartlarda (Knidos)’ta arkeolojik kazı yürütmenin ne kadar zor olduğunu çok daha iyi anlayabiliyorum. Elektrik yoktu. Datça’da doğru dürüst bir market bulunmuyordu. Telefon, cep telefonu, internet, WhatsApp gibi bugünün vazgeçilmez iletişim araçlarının hiçbiri hayatımızda yoktu. Olası bir sağlık sorunu, kaza veya acil durumda (Knidos)’ta bulunan jandarmanın telefonundan yararlanılırdı.

Soğutma imkânı bulunmadığı için kazı ekibinin yiyecek ve içecek ihtiyacı çoğunlukla günlük olarak temin edilir, alınan ürünler kısa sürede tüketilirdi.

Kazıda çalışan Yazıköylüler, ailelerinin yetiştirdiği ihtiyaç fazlası patlıcan, biber, domates ve soğanı kazı evine getirirdi. Kazı evi olarak Fenerci Mehmet Amca’nın restoranı kullanılıyordu. Köylüler, getirdikleri ürünlerin parasını kazıdaki yevmiyelerinden ayrı olarak hafta sonunda alırlardı. Ekibin ekmeği ise Yazıköy’deki Topuz Dede’nin fırınından sağlanırdı.

Bu alışveriş yalnızca kazı ekibinin ihtiyacını karşılamıyor, aynı zamanda köylülerin yetiştirdiği ürünleri değerlendirmesine ve aile bütçesine küçük de olsa katkı sağlamasına yardımcı oluyordu.

O yıllarda hayat zordu. İmkânlar sınırlıydı; fakat insanlar birbirlerinin ihtiyacını bilir, ellerindekini paylaşırdı. Bugün her şeye daha kolay ulaşıyoruz ama o günlerdeki yardımlaşmanın, samimiyetin ve insan sıcaklığının giderek azaldığını düşünüyorum. Belki de çocukluğuma duyduğum özlemin içinde en çok bu duyguyu arıyorum.

Kazı ekibinin büyük bölümü Amerikalıydı. Köylüler, ekili arazilerine zarar veren yaban domuzlarını zaman zaman avlardı. Avlanan bu domuzlar İris Love tarafından temizletilir ve (Knidos)’ta kazı ekibinin mutfağında değerlendirilirdi.

Kazı Evinin Aşçısı Halil Balıkçı

O yıllarda biraz İngilizce bilen ve kazı ekibinin aşçılığını yapan kişi; bugün Datçalıların “Yorgo Halil”, “Halil Balıkçı” ya da teknesinin adından dolayı “Bu da Kısmet” diye tanıdığı Halil Abimizdi.

Halil Abi uzun boylu, güçlü, çevik ve sportmen bir insandı. Kazı ekibinin balık ihtiyacı çoğu zaman onun serbest dalışlarına bağlıydı. Denize girdiğinde yalnızca o gün tüketilecek kadar balık avlar, ihtiyacından fazlasını denizden çıkarmazdı.

Onun denize bakışı son derece sade ama bir o kadar da anlamlıydı:

“Balık denizde kaldığı sürece hem canlıdır hem de tazedir. İhtiyaç olduğunda yine avlanabilir.”

Bugün denizlerin, kıyıların ve balıkların nasıl hoyratça tüketildiğini gördükçe Halil Abi’nin bu sözlerini çok daha anlamlı buluyorum. O, “sürdürülebilirlik” sözcüğü hayatımıza girmeden yıllar önce denizden yalnızca ihtiyaç kadar yararlanmak gerektiğini biliyor ve bunu yaşayarak gösteriyordu.

Ben dünyayı dolaşmış bir denizci değilim. Ancak uzun denizcilik hayatım boyunca dünyanın dörtte üçüne yayılan denizlerde yelken açtım, seyir yaptım; farklı ülkeler, limanlar, insanlar ve denizcilik kültürleri tanıdım. Büyük teknelerde çalıştım, uzun rotalarda görev aldım, fırtınalarla ve açık denizlerle mücadele ettim.

Bunca yılın ve bunca deniz milinin ardından şunu daha iyi öğrendim: Gerçek denizcilik yalnızca uzaklara gitmek, büyük tekneler kullanmak veya dünyayı dolaşmak değildir. Gerçek denizcilik, denize saygı duymak, ondan yalnızca ihtiyacın kadarını almak ve arkasında zarar bırakmamaktır.

Halil Abi’nin daha o yıllarda gösterdiği bu davranış, benim gözümde gerçek bir denizcilik terbiyesiydi.

(Knidos)’ta elektrik yoktu. Jeneratör akşam saatlerinde çalıştırılır, gece yarısına varmadan kapatılırdı. Motorun uğultusu kesildiği anda yerini dalgaların, rüzgârın ve gece kuşlarının sesi alırdı. Ardından (Knidos), yıldızların ve karanlığın içinde derin bir sessizliğe bürünürdü.

Şehir ışıklarından uzak gökyüzü öylesine açık ve büyüktü ki insan kendisini sonsuzluğun altında küçücük hissederdi. Daha sonraki yıllarda dünyanın dörtte üçüne yayılan denizlerde seyir yaparken, açık denizde birçok yıldızlı geceye şahit oldum. Fakat çocukluğumun (Knidos)’unda, jeneratör sustuktan sonra gökyüzünde beliren yıldızların güzelliğini hiçbir yerde unutamadım.

Belki de insanın ilk gördüğü deniz, ilk tanıdığı gökyüzü ve ilk duyduğu dalga sesi, hayatı boyunca içinde yaşamaya devam ediyor.

İlk Kez Tattığım Yaban Domuzu Eti

Halil Abi’nin pişirdiği yaban domuzu etinden yemek bana da nasip olmuştu. Hayatımda ilk defa bir kez tattığım bu etin lezzeti, aradan geçen onca yıla rağmen hâlâ damağımdadır.

Çobanlık yapan ailem, bir gün beni Kargıcak’ta bırakıp dağdaki keçileri kontrol etmeye gitmişti. Ben de onları ana yoldan takip ederken yolum yine (Knidos)’a düştü.

Öğle yaklaşmıştı. Güneş tepede yakıyor, taşlı yolun sıcaklığı ayaklarıma vuruyordu. Karnım aç, ayaklarım toz içindeydi. Tam o sırada mangalda pişen etin kokusunu aldım ve kokuyu takip ederek kazı evinin önündeki kumsala yöneldim.

Halil Abi, kızıl korların üzerindeki mangalda et pişiriyordu. Etin yağları ateşin üzerine damladıkça cızırtılar yükseliyor, mangalın dumanı tuzlu deniz havasına karışıyordu.

Beni görünce ete nasıl baktığımı hemen anladı. Fakat bunun yaban domuzu eti olduğunu ve ailemin böyle bir şeyi nasıl karşılayacağını düşünerek bana vermekte tereddüt etti.

Ben de:

“Bunun domuz eti olduğunu biliyorum Halil Abi. Ama yine de yemek istiyorum. Çok acıktım,” dedim.

Halil Abi, mangalda iyice pişmiş, neredeyse yumruğum büyüklüğündeki bir et parçasını şişe geçirerek bana uzattı.

İlk lokmayı aldığımda etin kendine özgü tadı, mangalın is kokusu ve kullanılan baharatlar birbirine karıştı. Çok acıkmıştım. Eti büyük bir iştahla yemeye devam ettim.

Çocuklukta ilk kez tattığımız bazı lezzetler yalnızca damağımıza değil, hafızamıza da yerleşir. O gün yediğim et de benim için öyleydi. Belki Halil Abi çok güzel pişirmişti, belki de açlığım o lezzeti gözümde büyütmüştü. Ama ne olursa olsun o kumsalı, mangalın dumanını ve Halil Abi’nin bana uzattığı eti hiç unutmadım.

Yıllar sonra farklı ülkelerin mutfaklarını tanıdım, dünyanın dörtte üçündeki denizlerde pek çok sofraya oturdum. Ancak insanın çocukluğunda, açlıkla ve merakla tattığı bir lokmanın yerini hiçbir gösterişli sofra tutmuyor.

Sadun Boro’nun Yazdığı İsim: “Bu da Kısmet”

Halil Abi’nin bende bıraktığı bir başka değerli hatıra, büyük denizci Sadun Boro ile (Knidos)’ta yollarının kesişmesidir.

Sadun Boro, dünya seyahatini tamamladıktan sonra Datça’ya ve (Knidos)’a gelmişti. O sırada kıyı boyunca kayığıyla dolaşan köylümüz Dursun Muslu (Knidos)’ta bulunmadığı için Sadun Boro’yu Halil Abi kendi teknesiyle karaya çıkarmıştı.

Halil Abi teknesini yeni denize indirmişti; fakat teknenin üzerinde henüz bir isim yoktu. O yıllarda Datça’da tekneye isim yazacak bir tabela ustası bulmak da kolay değildi.

Teknenin isimsiz olduğunu öğrenen Sadun Boro:

“Böyle güzel bir teknenin mutlaka bir adı olmalı,” dedi.

Ardından kendi teknesini göstererek:

“Benimkinin adı Kısmet. Sen de buna Kısmet de,” diye ekledi.

Halil Abi bu öneriyi memnuniyetle kabul etti.

Sadun Boro, sahilden bulduğu bir odun kömürünü eline aldı ve beyaz boyalı teknenin üzerine büyük harflerle:

KISMET

yazdı.

Böylece teknenin adı bir tabela ustasının fırçasından değil, dünya denizcilik tarihine adını yazdırmış büyük denizci Sadun Boro’nun elinden çıktı.

Ben Sadun Boro gibi dünyanın çevresini dolaşmadım. Fakat meslek hayatım boyunca dünyanın dörtte üçüne yayılan denizlerde yelken açtım, seyir yaptım ve kaptanlık görevinde bulundum. Dünyanın çeşitli kıyılarını, limanlarını ve insanlarını tanıdım. Yine de denizcilik hayatımın temelinde her zaman çocukluğumun (Knidos)’u vardı.

Uzak denizlerde ne zaman beyaz bir yelken görsem, bir teknenin kıçında anlamlı bir isim okusam veya yıldızların altında vardiya tutsam, aklımın bir köşesinde hep (Knidos) bulunurdu.

Çünkü insan ne kadar uzağa giderse gitsin, ilk denizini içinde taşır. Benim ilk denizim, ilk limanım ve denizciliğe açılan ilk pencerem (Knidos)’tu.

Daha sonraki yıllarda Halil Abi bir charter teknesi yaptırdı ve ona “Bu da Kısmet” adını verdi. Bu ismin bir başka anlamı daha vardı: Halil Abi’nin oğlunun adı da Kısmet’ti. Böylece bu isim hem ailesinin hem de denizcilik hayatının ayrılmaz bir parçası oldu.

Halil Abi, geçtiğimiz yıllara kadar “Bu da Kısmet” adlı teknesiyle charter yaptı. Teknesine, mesleğine ve denizciliğine her zaman büyük bir gururla sahip çıktı.

Benim için “Bu da Kısmet” yalnızca bir teknenin adı değildir. O ismin içinde Halil Abi’nin emeği, Sadun Boro’nun denizci ruhu, Dursun Muslu’nun hatırası ve eski Datça’nın samimiyeti vardır.

Ben dünyanın dörtte üçüne yayılan denizlerde seyir yapmış olsam da bazı anıların mesafesi deniz miliyle ölçülmez. İnsan bazen binlerce mil yol alır ama çocukluğunun kıyısından hiçbir zaman tam olarak ayrılamaz.

Bugün o günleri düşündüğümde bazen mangalda pişen etin, bazen denizden yeni çıkmış balığın kokusunu duyar gibi olurum. Jeneratör sustuktan sonra (Knidos)’a çöken o derin sessizlik yeniden kulaklarımda belirir. İris Love’un kullandığı Land Rover’ın tozlu yollardaki görüntüsü, Halil Abi’nin mangal başındaki hâli ve Sadun Boro’nun beyaz teknenin üzerine kömürle yazdığı o kelime yeniden gözlerimin önüne gelir.

Çocukluk hatıraları böyledir. Bazen bir koku, bazen bir ses, bazen bir insan, bazen de beyaz bir teknenin üzerine odun kömürüyle yazılmış tek bir kelime, insanı yıllar öncesine götürmeye yeter:

Kısmet…

26 Ağustos 2026 – Datça

Bugünkü “Esmâ ile Ahlaklanmak” beraberliğimizde; köhneleşmiş iz’anlara fikir ve anlayış katacağını umduğumuz el-Mâcid, el-Vâhid, es-Samed ve el-Kâdir esmâlarıyla gönül kapımızı aralamak istedik.

Her zaman olduğu gibi gayret bizden; gönüllerde yer etmek ise Âlemlerin Rabb’indendir.

Esmâü’l-Hüsnâ, Rabbimizi tanıtan güzel isimlerdir. Fakat bu isimler yalnız dilde tekrar edilen kelimeler olarak kalmamalıdır. Her bir isim, kulun kalbine bir ölçü, davranışına bir istikamet, hayatına bir sorumluluk bilinci kazandırmalıdır.

Bugün üzerinde duracağımız bu dört güzel isim bize şu hakikati hatırlatır:

Allah Mâcid’dir; kul şerefi dünyalık gösterişte değil, Rabbine kullukta arar.
Allah Vâhid’dir; kul kalbini parçalı ilahlara, çıkarlara ve korkulara dağıtmaz.
Allah Samed’dir; kul ihtiyaç kapısını yalnız Rabbine açar.
Allah Kâdir’dir; kul kendi gücünü mutlak görmez, aczini ve Rabbine muhtaçlığını bilir.

EL-MÂCİD: ŞANI YÜCE, LÜTFU BOL OLAN RAB

El-Mâcid, şanı yüce, ikramı bol, lütfu geniş, değeri ve yüceliği sonsuz olan Allah demektir.

İnsan dünyada değer arar. Bazen bu değeri malda, makamda, çevrede, soyda, bilgide veya insanların övgüsünde bulacağını zanneder. Fakat bunların hepsi geçicidir. Bugün var olan yarın azalabilir. Bugün alkışlayanlar yarın unutabilir. Bugün güçlü görünen yarın zayıflayabilir.

Gerçek yücelik Allah’a aittir.

Kur’an’da şöyle buyrulur:

“Göklerde ve yerde ne varsa O’nundur. O yücedir, büyüktür.”
(Şûrâ, 42:4)

El-Mâcid’i tanıyan kul, şerefi insanların gözünde büyük görünmekte aramaz. Çünkü insanın gerçek değeri, Rabbine karşı kulluğunda; hakka bağlılığında, adaletinde, merhametinde, emanete sadakatinde ve güzel ahlâkında ortaya çıkar.

Dünyalık imkânlar insanı geçici olarak öne çıkarabilir; fakat insanı Allah katında değerli kılan şey, o imkânları nasıl kullandığıdır.

Malı varsa şükürle mi taşıyor?
Makamı varsa adaletle mi kullanıyor?
Bilgisi varsa tevazu ile mi paylaşıyor?
Sözü varsa hakkı mı büyütüyor, kendisini mi?

El-Mâcid’i tanıyan insan, kendisini büyütmeye çalışmaz; Rabbini yüceltir. İnsanlara tepeden bakmaz; yaratılmışlara Allah’ın kulları olarak değer verir. Çünkü bilir ki kulun şerefi, Allah’a yakınlıkta ve O’nun razı olduğu ahlâkta saklıdır.

Kur’an şöyle buyurur:

“Kim izzet istiyorsa bilsin ki izzet bütünüyle Allah’ındır.”
(Fâtır, 35:10)

Bugün kendimize soralım:

Ben değeri ve şerefi Allah’ın rızasında mı arıyorum, yoksa geçici dünyanın övgüsünde mi?

EL-VÂHİD: BİR VE TEK OLAN RAB

El-Vâhid, bir ve tek olan, eşi, benzeri, ortağı bulunmayan Allah demektir.

Tevhid, yalnız dil ile “Allah birdir” demek değildir. Tevhid, kalbin yönünü de birlemektir. Korkularımızı, umutlarımızı, beklentilerimizi, kulluğumuzu ve güvenimizi Allah’ın ölçüsüne bağlamaktır.

Kur’an’da şöyle buyrulur:
“De ki: Allah her şeyin yaratıcısıdır. O, birdir; her şeye üstün gelen Kahhâr’dır.”
(Ra‘d, 13:16)

Allah Vâhid ise, kul kalbini parçalı ilahlara dağıtmamalıdır. İnsan bazen diliyle Allah der; fakat hayatında malı, makamı, çıkarı, korkuyu, çevre baskısını veya nefsinin arzusunu ölçü hâline getirir. İşte tevhidin en çok sınandığı yer burasıdır.

Allah bir ise ölçümüz de O’nun indirdiği hak olmalıdır.

Allah bir ise kulluğumuz da yalnız O’na olmalıdır.

Allah bir ise rızayı da, yardımı da, affı da, izzeti de O’ndan beklemeliyiz.
Rabbimiz İhlâs sûresinde şöyle buyurur:

“De ki: O Allah birdir.”
(İhlâs, 112:1)

Bu ayet, insanın bütün hayatına yön verecek kadar derindir. Allah’ın birliğine iman eden kul, hayatını ikiye bölmez. Camide başka, çarşıda başka; evde başka, işte başka; yalnızken başka, kalabalıkta başka davranmamaya çalışır.

Tevhid, insanı toparlar.
Kalbi dağınıklıktan kurtarır.
Kulluğu gösterişten arındırır.
İnsanı yaratılmışlara kul olmaktan özgürleştirir.

El-Vâhid’i tanıyan insan, hiçbir gücü Allah’ın yerine koymaz. İnsanlara değer verir ama onları ilahlaştırmaz. Sebeplere sarılır ama sebepleri mutlaklaştırmaz. Dünyayı yaşar ama dünyayı kalbinin ilahı yapmaz.

Bugün kendimize soralım:

Kalbimin yönü gerçekten Allah’a mı dönük, yoksa korkularım ve çıkarlarım beni parçalara mı ayırıyor?

ES-SAMED: HER ŞEYİN KENDİSİNE MUHTAÇ OLDUĞU RAB

Es-Samed, hiçbir şeye muhtaç olmayan, bütün varlığın kendisine muhtaç olduğu, ihtiyaç sahiplerinin yöneldiği Allah demektir.

İnsan muhtaçtır.
Nefese muhtaçtır.
Rızka muhtaçtır.
Sağlığa muhtaçtır.
Güvene muhtaçtır.
Merhamete muhtaçtır.
Bağışlanmaya muhtaçtır.
Hidayete muhtaçtır.

Rabbimiz ise Samed’dir. O hiçbir şeye muhtaç değildir. Her şey O’na muhtaçtır.

Kur’an şöyle buyurur:

“Allah Samed’dir.”
(İhlâs, 112:2)

Bu kısa ayet, insanın haddini bildiren büyük bir hakikattir. İnsan ne kadar güçlü görünürse görünsün, muhtaçtır. En zengin insan da nefesini satın alamaz. En güçlü insan da ölümü durduramaz. En bilgili insan da Allah’ın öğrettiği kadar bilir.

Es-Samed’i tanıyan kul, ihtiyaç kapısını yalnız Rabbine açar. Elbette insanlardan yardım isteyebilir, sebeplere başvurabilir, tedbir alabilir. Fakat kalbin asıl dayanacağı kapı Allah’tır.

Çünkü insanlar sınırlıdır.
İmkânlar sınırlıdır.
Güçler sınırlıdır.
Ömür sınırlıdır.
Fakat Allah’ın rahmeti, bilgisi ve kudreti sınırsızdır.

Rabbimiz şöyle buyurur:

“Ey insanlar! Siz Allah’a muhtaçsınız. Allah ise hiçbir şeye muhtaç değildir, hamde layıktır.”
(Fâtır, 35:15)

Es-Samed’i tanıyan insan, muhtaçlığını kibirle örtmeye çalışmaz. Dua eder. Sığınır. Tövbe eder. Yardımı Allah’tan bekler. Kendisine verilen nimeti de kendi gücünden bilmez.

Bu isim aynı zamanda kulun insanlara karşı davranışını da güzelleştirir. Kendi muhtaçlığını bilen insan, başkasının ihtiyacını küçümsemez. Yardım isteyen birini hor görmez. Düşeni ezmez. Zayıfı aşağılamaz. Çünkü bilir ki herkes Allah’a muhtaçtır.

Bugün kendimize soralım:

Ben muhtaçlığımı Rabbime yöneliş sebebi mi yapıyorum, yoksa kibirle gizlemeye mi çalışıyorum?

EL-KÂDİR: HER ŞEYE GÜCÜ YETEN RAB

El-Kâdir, her şeye gücü yeten, dilediğini yapmaya kadir olan, hiçbir şey kendisini aciz bırakamayan Allah demektir.

İnsan sınırlı güç sahibidir. Bir şeye niyet eder ama başaramayabilir. Plan yapar ama şartlar değişebilir. Sağlığına güvenir ama hastalanabilir. Malına güvenir ama kaybedebilir. Gençliğine güvenir ama yaşlanır.

Allah ise Kâdir’dir. O’nun kudreti eksilmez, yorulmaz, zayıflamaz.

Kur’an’da sık sık şöyle buyrulur:

“Şüphesiz Allah her şeye güç yetirendir.”
(Bakara, 2:20)

El-Kâdir’i tanıyan insan, kendi gücünü mutlak görmez. “Ben istersem olur” diyerek haddi aşmaz. Çalışır, gayret eder, tedbir alır; fakat sonucu Allah’a bırakır.

Bu isim kulun kalbine hem umut hem de edep verir.

Umut verir; çünkü Allah’ın gücü her şeye yeter. Kapılar kapansa da Rabbimizin açacağı kapılar vardır. İnsan çaresiz kalsa da Allah çaresiz değildir. Gönül daralsa da Allah’ın rahmeti geniştir.

Edep verir; çünkü kul kendi kudretini abartmaz. Sahip olduğu gücü insanlara baskı yapmak için kullanmaz. Makamını, parasını, bilgisini ve imkânını zulme dönüştürmez.

El-Kâdir’i tanıyan kul bilir ki güç Allah’ın emanetidir. Emanet ise hesap ister.

Kur’an şöyle buyurur:

“Göklerin ve yerin mülkünün Allah’a ait olduğunu bilmez misin? Sizin Allah’tan başka ne bir dostunuz ne de bir yardımcınız vardır.”
(Bakara, 2:107)

Bu ayet, insanı sahte güçlerden gerçek kudrete yöneltir. Bizi yaratan, yaşatan, rızıklandıran, öldüren ve yeniden diriltecek olan Rabbimizdir.

Bugün kendimize soralım:

Ben gücümün sınırlı, Rabbimin kudretinin sınırsız olduğunu bilerek mi yaşıyorum?

ŞEREF, TEVHİD, MUHTAÇLIK VE KUDRET BİLİNCİ

Can Dostlar!

Bugün üzerinde durduğumuz bu dört güzel isim, hayatımızın her alanına ölçü koyar.

Bir kez daha özetlemek gerekirse:

El-Mâcid bize, gerçek şan ve yüceliğin Allah’a ait olduğunu öğretir. Kula düşen, değeri dünyalık gösterişte değil, Rabbine kullukta aramaktır.

El-Vâhid Allah’ın bir ve tek olduğunu bildirir. Kula düşen, kalbini parçalı ilahlardan, korkulardan, çıkarlardan ve hevadan arındırmaktır.

Es-Samed her şeyin Allah’a muhtaç olduğunu hatırlatır. Kula düşen, ihtiyaç kapısını Rabbine açmak ve muhtaçlara merhametle bakmaktır.

El-Kâdir Rabbimizin her şeye gücü yettiğini gösterir. Kula düşen, kendi gücünü mutlak görmeden, sebeplere sarılıp Allah’a güvenmektir.

Unutmayalım:

Allah Mâcid’dir; kul şerefi gösterişte değil kullukta arar.

Allah Vâhid’dir; kul kalbini başka ilahlara dağıtmaz.

Allah Samed’dir; kul muhtaçlığını Rabbine yöneltir.

Allah Kâdir’dir; kul kendi gücünü mutlaklaştırmaz.

Esmâ ile ahlaklanmak; Rabbimizin güzel isimlerini yalnız dilde anmak değil, o isimlerin bize öğrettiği kulluk bilincini hayata taşımaktır.

Rabbimiz bizleri; şerefi O’nun rızasında arayan, tevhid üzere yaşayan, muhtaçlığını Rabbine arz eden, gücünü emanet bilip adalet ve iyilik yolunda kullanan kullarından eylesin.

Esmâullâh ahlâkı ile ahlaklanma gayreti içinde olan gönül dostlarına selam olsun.

“Esmâ ile Ahlaklanmak”ta yeniden buluşmak üzere.

Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!

Dağının ormanı kuynar (*)çamları

Çeşmeleri yok ki akmaz suları

Kuyuda can verdi garibim Mestan.

***

Su almaya gittim akşama yakın,

Kuyudan olmasın ecelin sakın,

Umutlar tükendi ölüme yakın

Kuyuda can verdi garibim Mestan.

***

Acı haber geldi koştuk yanına,

Toplandı komşular kuyu başına

Çaresiz Mestan’ım düşmüş kuyuna

Kuyuda can verdi garibim Mestan

***

Köylüm ağıt eder tutar yasını

Bir kova su için yaktın başını

Mermerden yaptırın mezar taşını

Kuyuda can verdi garibim Mestan.

KUYNAR:Kunar, Künar: Fıstık çamı

Çok yakın tarihlerde yakılmış bir türküdür. (2003 gibi) Muğla-Akkovan

köyüne iki arkadaş ziyaret için giderler. Gidenler de sanatçıdır. Bunlar

İbrahim Ethem Yağcı ve Aşık Abbas Balcı’dır. Akkaovan köyüne vardıkları

zaman , arkadaşları Mestan’ın , o gün öldüğünü öğrenirler. BLu olay

sanatçıları derinden etkiler. Cenaze defninden sonra , kendi köyüne dönen

sanatçı Aşık Abbas balcı, bu türküyü söyler.

Türkü ağıt özellikler taşımaktadır.

-Diken battığı yerden çıkar(Ordu)

-Diken olup ayağa sokulunca,gül ol,yakaya takıl(Kerkük)

-Dilenci ile yalancının sözüne güven olmaz(Isprta)

-Dilin kemiği yok ama,kemiği kırar(Aydın)

-Dil kısa iken dost,uzayınca düşman olur(Artvin)

-Dirgen yiyen sıpa bir daha harmana gelmez(Adana)

-Dirlik olmayan yerde varlık olmaz(Dybakır)

-Diş kiri karın doyurmaz(Van)

-Diz yamanır,boğaz yamanmaz(Afyon)

-Doğan doğandan tatlı; doğacak ondan tatlı(G.Ant,Adana)

-Doğru bacanın doğru dumanı çıkar(Malatya)

-Doğru duran hür yaşar(doğru durmayan zor yaşar)(Kütahya)

-Doğru yoldan giden yorulmaz(Ordu)

-Doğruyu söyle de bir gün daha yaşa(Skarya)

-Doğuran avrat, azraili yenmiş(G.Ant.)

-Dokuz düşün, bir söyle(Antlya)

-Doluya tutulan yağmurdan korkmaz(Btlis)

-Don olmayınca uçkur da olmaz(Sinop)

-Donunun yırtığına bakmadan poyraza karşı gitme(Brdur)

-Dost beğenmeyen,dostsuz kalır(Samsun)

-Dost için ölmeli,düşman için dirilmeli(Giresun)

-Dost kazanmaya bak,düşmanı anan da doğurur(Amasya)

-Dostluk,görünceye kadar değil,ölünceye kadar olmalı(Bilecik)

gazeteyi internette bulup okumayanlar şikayette bulundu. “-Bir yazı varmış

kaçırdık,internette de gazeteye ulaşamıyoruz” türlü serzenişler geldi. Devamı var mı dediler.

Ben de hem de çok fazla yazacağım bu konu hakkında dedim. İşte bildiklerimi sizinle

paylaşıyorum.

Ben Samsunluyum.Samsun’un Çarşamba ilçesinde geçti çocukluğum.Elmaları yerden

toplayıp,tozunu,çamurunu şöyle bir siler yerdik. Hıyarı,domatesi dalından koparıp,yine

kolumuza sürter yerdik.Yumurtanın lezzetine doyulmazdı,hele bir de tereyağına kırılmışsa.

Ben köy çocuğuyum. Sebze de yaptım. Tüm otları kazma ile,elle yolardık. İlaç

bilmezdik.Ninem ısırgan otundan sular dökerdi böcekleri kaçırmak için. Daha neler neler…

Sonra balık çok olurdu. Öyle her balığı yemezdik yani. İstavrit en düşük balıklardandı.

Hamsinin yüzüne çok bakılmazdı. . Yine mi hamsi? Denirdi evlerde.Palamut çift satılırdı. Tek

alamazdınız.Çifti 150 kuruştu. Lüfer çoktu. Bir de bizim Yeşilırmak’ta 100 kiloya kadar yayın

balığı tutulur ki,tadına doyum olmazdı. Bunlar yeni nesillere masal gibi geliyordur.

Köyün ve kasabanın fırınları,fırıncıları vardı. Özellikle bayram önceleri nokullar,

güveçler atılırdı fırınlara. Fırıncı hakkı da verilirdi hani.

Mevsimler okullarımızın kapısına gelirdi.

Kestane kebapçı, macuncu(çubuğa sarılıp verilen renkli şekerler) tereyağlı diye satılan

un kurabiyecisi gelirdi.Meyveler bitince okullar da biterdi .

Bize ve öğretmen olarak biz ”ürettiğiyle kendini besleyebilen yedi ülkeden biri”diye

tanınırdık. Şeker bulunmazdı,azdı,yağ karaborsaydı,kahve hiç yoktu denecek kadar azdı(-

Çocuklar büyüklerin yanında kahve içmez sözü kıtlıkta uydurulmuştu!) Ama gıda,yerel ve

gerçekti.Kimse aç değildi.

Ben çocukken,35 milyon kadar nüfusumuz vardı.

50 milyon küçükbaş hayvan yetiştiriliyordu.Nüfusumuz iki katına çıktı,şimdiki hayvan

sayımız 24 milyon. Lüfer avımız on yıl öncesinin dörtte birine,(4 bin tona kadar düşmüş

durumda).30 yıl kadar önce 60 milyon olan büyükbaş hayvan sayımız bugün on milyon ve

artmıyor, eksiliyor. TÜİK’in rakamlarına göre, buğday üretimi %8.8,arpa %28.6,kırmızı

mercimek %78.8,nohut %20.3 ve kuru fasulye %38 oranında azaldı. Şeker pancarı ise %34.6

oranında geriledi.Patates üretimi %19,kavun-karpuz üretimi ise %10 düştü.

Benim çocukluğumda, kuruyemişçide iğde, leblebi tozu, keçiboynuzu, ege ve mabel

sakızları, bir de muzlu ve fıstıklı çikolata satılırdı.

Sonra Coca Cola, kulağa takılan Walkman, güzel popoların taşıdığı Wranglerler,Adidas

Top Tenler….Bunları ithal ederken,tarımı da yok edecek tarım ürünleri ithal etmeye başladık.

Bu ithalatla birlikte,tarım hastalıkları,tarım ilaçları girdi ülkemize. Tabii beraberinde

kanser de… Ve başka hastalıklar da.…Tabii bu arada köylü de kalmadı gibi…

Yüzde 70-80 lerde diye ifade edilen şehirleşmenin karşılığı ,sanayi ürünü tavuklar ve

süttozu ile çırpılmış,soya yağıyla kıvam katılmış peynirlerdir artık….Anneler,yeni doğmuş

çocuklarına paraya kıyıp,organik sebze alırken,babalar gıdanın aile bütçesindeki yerini

kontrol altında tutmak zorunda…Zira, yenilenecek dizüstü bilgisayarları, cep telefonları

sırada.

Değerli veliler, çocuklarımız daha ilkokul sıralarında buluğ çağına eriyorlar. Niye?

Memleketim nüfusuna denk cep telefonu aboneliği olduğunu da söylemiş olayım bu 

Son söz olarak,bırakın bu Batılıların palavralarını,biz eski beslenme alışkanlıklarımıza

dönelim. Kendi bildiğimizle üretelim. İlaçsız,hormonsuz.Şimdilik bu kadar….

arada.

Ülkemizin    ve  dünyamızın   cennet  köşelerinden      biri   olan   ilçemizde, kamu  önderliğinde  ,yaşayanlarımızla    çevre   kirliliği   sorunu    son  bulmuştur,

İlçe   sakinlerimiz,her gün   güne  birbirlerine   selam   vererek, güzel  dileklerde   başlamaktadır,

Ülkede    en   ucuz   elektrik    ve  suyun  tüketildiği, kesintilerin    -arzaların   olmadığı-tarihe  karıştığı   öğrenilmiştir,

Tüm   ulaşımın  elektrikli   araçlarla   yapıldığı,gürültü  kirliliğinde    artık   unutulduğu,sessizliğin  sessizliğinin   çınladığı,

Tüm  yapılaşmalarda,doğaya   uygun  planların    yapıldığı,uygulandığı,

Kamu  tarafından   tüm  yarımada    içinde    ulaşımın   elektrikli   araçlarla     bedava    verildiği,

Çarşı    ve pazarlarda  kimselerin   kandınılmadığı,

Yaşayan  yeni  kuşağın, ilçe  dışında bir   gelecek   aramadığını,

Geçmişin   aynası   olan   Müzelerin, ortak  kültür   alanlarının (tiyatro/sergi    ve spor   salonlarının) her   bakımdan  yeterince   mükemmel   olduğunu,

Sağlık    ve  sosyal   bakım  tesislerinin   dünya   standartlarının    çok  üstünde    olduğu,

Doğadan kendi   elektrik   enerjisini   üreterek (rüzgar/güneş)  kendine  yeten  bir  kent  olmayı  becerdiğini, bununda    uluslararası   kuruluşlarca   tescil  edildiğini,sonuç   olarak, dünyanın    İDEAL  KENTİ  unvanını  kazandığını,

Antik  dönemden de    olduğu   gibi,  ALTERNATİF   TIP      uygulamalarının   en mükemmel   olarak     gerçekleştirildiği,

Deniz    ulaşımında da  bir  devrim   olarak   nitelendirilen, elektrikli   araçların  kullanıldığını,

Diyebilmeyi   ne  kadar   arzu   ederdim.

Burası    için    gerçekleştirilen   her türlü   olumlu    dokunuşu   öğrendiğim  zaman,  MÜJDELER   OLSUN  ,MÜJDELER   OLSUN   DATÇA/DATÇALILAR  ,MÜJDELER   OLSUN  ÜLKEM    diyebilmeyi     ümit  etmek ,hayal   etmek  bile    güzel.

N   E  R D E.......!!!!!!!!!!!!!!

Bugün Esmâ ile Ahlaklanmak yolculuğumuzda, çorak gönülleri Derya ile buluşturan el-Mümît, el-Hayy, el-Kayyûm ve el-Vâcid isimleriyle tanışmaya çalışacağız.

Gayret ve çaba bizden; yardım ve gönüllere nakşetmek ise her zaman olduğu gibi Âlemlerin Rabbindendir.

Esmâü’l-Hüsnâ, Rabbimizi tanıtan güzel isimlerdir. Her bir isim, kulun gönlüne bir uyarı, hayatına bir ölçü, ahlâkına bir güzellik kazandırır. Rabbini tanıyan insan, kendisini de tanır. Kendisini tanıyan insan, haddini bilir. Haddini bilen insan ise hayatını gelişigüzel yaşamaz.

Bugün üzerinde duracağımız bu dört güzel isim bize şu hakikati hatırlatır:

Allah ölümü yaratır; kul hayatı gafletle tüketmez.
Allah Hayy’dır; kul hayatı O’ndan bilir.
Allah Kayyûm’dur; kul kendi kendine ayakta durduğunu zannetmez.
Allah Vâcid’dir; kul kaybolmuşluk içinde bile Rabbinden kopmaz.

EL-MÜMÎT: ÖLÜMÜ YARATAN RAB

El-Mümît, ölümü yaratan, hayatı sona erdiren, her canlıyı belirlenen süre sonunda dünya hayatından çıkaran Allah demektir.

Ölüm, insanın en çok unuttuğu ama en kesin karşılaşacağı hakikatlerden biridir. İnsan çoğu zaman uzun yaşayacakmış gibi plan yapar, hiç ölmeyecekmiş gibi hırs biriktirir, hesap vermeyecekmiş gibi davranır. Fakat Kur’an bize hayatın da ölümün de Allah’ın yaratması içinde olduğunu bildirir.

Rabbimiz şöyle buyurur:

“O, hanginizin daha güzel amel yapacağını sınamak için ölümü ve hayatı yaratandır.”
(Mülk, 67:2)

Bu ayet bize büyük bir ölçü verir. Ölüm, yalnız hayatın bitişi değildir; hayatın nasıl yaşandığını ortaya çıkaran büyük bir hakikattir.

İnsan ölümün zamanını, yerini ve şeklini çoğu zaman seçemez. Fakat ölüm gelinceye kadar nasıl yaşayacağını seçer. Merhameti mi seçecek, zulmü mü? Doğru sözü mü seçecek, yalanı mı? Adaleti mi seçecek, tarafgirliği mi? Şükrü mü seçecek, nankörlüğü mü?

El-Mümît’i tanıyan kul, ölümü karanlık bir korku olarak değil; hayatı ciddiye çağıran bir uyarı olarak düşünür. Ölümü hatırlamak, insanı hayattan koparmamalı; bilakis hayatı daha doğru, daha adaletli ve daha anlamlı yaşamaya çağırmalıdır.

Kur’an şöyle buyurur:

“Her nefis ölümü tadacaktır. Sonra Bize döndürüleceksiniz.”
(Ankebût, 29:57)

Madem dönüş Rabbimizedir, öyleyse hayatı O’nun ölçüsüne göre yaşamak gerekir.

El-Mümît’i tanıyan insan; kimseye zulmetmemeye, kul hakkı yememeye, kırdığı gönlü onarmaya, tövbeyi ertelememeye ve iyiliği geciktirmemeye çalışır.

Çünkü ölümün geleceğini bilen insan, bugünü daha dikkatli yaşar.

Bugün kendimize soralım:

Ölümü hatırlamak beni korkuya mı sürüklüyor, yoksa hayatımı güzelleştirmeye mi çağırıyor?

EL-HAYY: DAİMA DİRİ OLAN, HAYATIN KAYNAĞI RAB

El-Hayy, daima diri olan, hayatı kendinden olan, bütün canlılara hayat veren Allah demektir.

Bizim hayatımız verilmiştir. Nefesimiz, kalbimiz, aklımız, bedenimiz, zamanımız ve ömrümüz bize emanettir. Biz yaşarız; fakat hayatı kendimiz var etmeyiz. Biz nefes alırız; fakat nefesi kendimiz yaratmayız.

Rabbimiz ise Hayy’dır. O’nun hayatı başlangıçsız ve sonsuzdur. O uyuklamaz, unutmaz, yorulmaz, eksilmez.

Kur’an’da şöyle buyrulur:

“Allah, O’ndan başka ilah yoktur; Hayy’dır, Kayyûm’dur. O’nu ne uyuklama tutar ne de uyku.”
(Bakara, 2:255)

El-Hayy ismi, kulun kalbine hem güven hem de sorumluluk verir.

Güven verir; çünkü Rabbimiz diridir, yakındır, bilir, görür, işitir ve kullarını başıboş bırakmaz.
Sorumluluk verir; çünkü hayat Allah’tan gelmişse, hayat Allah’ın ölçüsüne göre yaşanmalıdır.

El-Hayy’ı tanıyan insan, hayatı yalnız bedenin hareketi olarak görmez. Kalbin de diri olması gerektiğini bilir. Çünkü insan bazen bedenen yaşar ama kalben kurur. Merhameti azalır, duası zayıflar, Kur’an’la bağı gevşer, haksızlığa alışır, güzel söze uzaklaşır.

Kalbin diriliği; Allah’ı hatırlamakla, Kur’an’a yönelmekle, doğru sözle, tövbeyle, merhametle ve salih amelle korunur.

Rabbimiz şöyle buyurur:
“Ey iman edenler! Size hayat verecek şeylere çağırdığı zaman Allah’a ve Elçisine icabet edin.”
(Enfâl, 8:24)

Demek ki Allah’ın çağrısı, insana gerçek hayatı kazandırır. Bu hayat sadece nefes almak değil; hakikati görmek, adaleti ayakta tutmak, merhameti büyütmek ve kulluk bilinciyle yaşamaktır.

Bugün kendimize soralım:

Ben yalnız bedenimi mi yaşatıyorum, yoksa kalbimi de Allah’ın ayetleriyle diri tutuyor muyum?

EL-KAYYÛM: HER ŞEYİ AYAKTA TUTAN RAB

El-Kayyûm, kendi varlığı kendinden olan, hiçbir şeye muhtaç bulunmayan, bütün varlığı ayakta tutan, koruyan ve yöneten Allah demektir.

İnsan kendisini bazen kendi gücüyle ayakta duruyor zanneder. “Ben çalıştım, ben kazandım, ben kurdum, ben başardım” der. Oysa insanın ayakta durması bile Allah’ın lütfudur.

Kalbimiz O’nun izniyle atar.
Nefesimiz O’nun izniyle devam eder.
Aklımız O’nun verdiği imkânla düşünür.
Yeryüzü O’nun koyduğu düzenle bizi taşır.
Gece ve gündüz O’nun yasasıyla akar.
Güneş, su, toprak ve hava O’nun rahmetiyle hayatımıza hizmet eder.

Rabbimiz Bakara 255’te kendisini Hayy ve Kayyûm olarak tanıtır. Bu iki isim birlikte çok derin bir hakikati gösterir: Hayatın kaynağı da Allah’tır, hayatı ayakta tutan da Allah’tır.

El-Kayyûm’u tanıyan kul, kendi kendine yeterli olduğunu zannetmez. Dayanağını yalnız malda, makamda, sağlıkta, gençlikte, çevrede veya güçte aramaz. 

Çünkü bunların tamamı değişebilir. Bugün güçlü olan yarın zayıflayabilir. Bugün var olan imkân yarın azalabilir.

Ama Allah Kayyûm’dur. O’nun kudreti sarsılmaz. O’nun gözetimi eksilmez.

El-Kayyûm’u tanıyan insan, sebeplere sarılır ama kalbini sebeplere esir etmez. Çalışır, tedbir alır, gayret eder; fakat sonucu Rabbine bırakır. Çünkü bilir ki her şeyi ayakta tutan Allah’tır.

Kur’an şöyle buyurur:

“Ey insanlar! Siz Allah’a muhtaçsınız. Allah ise hiçbir şeye muhtaç değildir, hamde layıktır.”
(Fâtır, 35:15)

Bu ayet, insanın haddini bildirir. Biz muhtacız. Rabbimiz ise hiçbir şeye muhtaç değildir. Bu hakikati bilen kul, gururla değil; şükürle, dua ile ve sorumlulukla yaşar.

Bugün kendimize soralım:

Ben ayakta duruşumu kendi gücümden mi biliyorum, yoksa beni ayakta tutan Rabbimi mi hatırlıyorum?

EL-VÂCİD: HİÇBİR ŞEYE MUHTAÇ OLMAYAN, DİLEDİĞİNİ BULAN RAB

El-Vâcid, dilediğini dilediği zaman bulan, hiçbir şey kendisinden kaybolmayan, hiçbir şeye muhtaç olmayan, zenginliği ve kudreti tam olan Allah demektir.

İnsan kaybeder. Malını kaybeder, sağlığını kaybeder, gençliğini kaybeder, dostlarını kaybeder, yolunu kaybeder, bazen kendisini bile kaybeder gibi olur. 
Fakat Allah için kaybolmuşluk yoktur. O’nun ilminden hiçbir şey uzak düşmez. O’nun kudretinden hiçbir şey kaçamaz.

El-Vâcid ismi, kula iki büyük hakikat öğretir.
Birincisi: Allah hiçbir şeye muhtaç değildir.

İkincisi: Kul ne kadar kaybolmuş hissederse hissetsin, Rabbine dönüş kapısı açıktır.

İnsan bazen dünyada kendisini çok yoksul hisseder. Yalnız kalır, imkânı daralır, gönlü kırılır, eli boşalır. Fakat kul Rabbini bulmuşsa, en büyük dayanağı bulmuştur. Rabbinden kopmuşsa, dünyanın bütün imkânları içinde bile içi boş kalabilir.

Kur’an şöyle buyurur:
“Seni yoksul bulup zengin etmedi mi?”
(Duhâ, 93:8)

Bu ayet, Allah’ın kuluna lütfunu hatırlatır. İnsan bir şeylere sahip olduğunda da, bir şeylerden mahrum kaldığında da Rabbini unutmazsa yolunu kaybetmez.

El-Vâcid’i tanıyan kul, değeri yalnız elde ettiklerinde aramaz. Çünkü insan bazen dünyalık kazanırken kendisini kaybedebilir. Mal artar ama huzur azalır. Makam yükselir ama merhamet düşer. İnsanlar çoğalır ama gönül yalnızlaşır.

Asıl kazanç, Rabbini unutmamaktır.

Asıl zenginlik, Allah’a muhtaç olduğunu bilmektir.

Asıl kayıp, insanın Rabbinden uzak düşmesidir.

El-Vâcid’i tanıyan insan, kaybettiklerinde de Rabbine yönelir; bulduklarında da Rabbine hamd eder. Çünkü bilir ki veren de Allah’tır, kayıpların içinden yeni kapılar açan da Allah’tır.

Bugün kendimize soralım:

Dünyada bir şeyler kazanırken Rabbime yakınlığımı kaybediyor muyum?

ÖLÜM, HAYAT, DAYANAK VE GERÇEK ZENGİNLİK

Can Dostlar!

Bugün üzerinde durduğumuz bu dört güzel isim, hayatımızın her alanına ölçü koyar.

Bir kez daha özetlemek gerekirse:

El-Mümît bize ölümü yaratanın Allah olduğunu hatırlatır. Kula düşen, ölümü unutmadan hayatını adalet, merhamet, tövbe ve salih amelle güzelleştirmektir.

El-Hayy hayatın gerçek kaynağının Allah olduğunu öğretir. Kula düşen, yalnız bedenini değil kalbini de diri tutmaktır.

El-Kayyûm bütün varlığı ayakta tutanın Rabbimiz olduğunu bildirir. Kula düşen, kendi kendine yeterli olduğunu zannetmeden Allah’a dayanarak yaşamaktır.

El-Vâcid hiçbir şeye muhtaç olmayan, dilediğini bulan ve hiçbir şey kendisinden kaybolmayan Rabbimizi tanıtır. Kula düşen, gerçek zenginliği Rabbine yakınlıkta aramaktır.

Unutmayalım:

Allah ölümü yaratır; kul hayatı gafletle tüketmez.
Allah Hayy’dır; kul hayatı O’ndan bilir.
Allah Kayyûm’dur; kul kendi kendine ayakta durduğunu zannetmez.
Allah Vâcid’dir; kul dünyada kaybolsa da Rabbine dönüş kapısını unutmaz.

Esmâ ile ahlaklanmak; Rabbimizin güzel isimlerini yalnız dilde anmak değil, o isimlerin bize öğrettiği kulluk bilincini hayata taşımaktır.

Rabbimiz bizleri; ölümü unutmayan, hayatı emanet bilen, kalbini diri tutan, dayanağını Rabbinde bulan ve gerçek zenginliği O’na yakınlıkta arayan kullarından eylesin.

Esmâullâh ahlâkı ile ahlaklanma gayreti içinde olan gönül dostlarına selam olsun.

“Esmâ ile Ahlaklanmak”ta yeniden buluşmak üzere.

Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın 

Can Dostlar!

 (*) PIRNAR: Meşe palamudu

Geçen hafta aynı türkünün birinci versiyonunu anlatmıştım. Bu
türkülerin ortak özelliği Bodrum ve Datça arasında söylenmesidir. İki
tarafta sahip çıkar. Ama bu türkü tam Datça kokar.
Yaşanmış gerçek bir hikayeden alınmıştır. Gargı (Kargı) Deresi,
Datça’nın bir zamanlar bahçelerin, ekim alanlarının olduğu bir yerdir. Şimdi
atık alanı, sanayi sitesi falan oldu. Yani betona gömüldü!
Bir zamanlar bu yörede, dini bayramlardan üç gün önce gençlerin at
ve eşeklerle şarkı ve türküler eşliğinde pırnar odununa gitmeleri bir
gelenekti.bPırnar odunu sert ve dayanıklıdır. En çok da gargı deresi
çevresinde bulunurdu.
1940 lı yıllarda Kurban Bayramı öncesi, Gargı deresine topluca oduna
gidilir. Bu gençler arasında, Datça’nın en güzel kızı Nergis’le nişanlı olan
Osman da vardır. Osman, dere içinde pırnar odunu keserken, aklı da hep
nişanlısındadır. Onu düşünürken, baltayla kendi ayağına vurur. Ayağı diz
üstünden kopar. Etraftaki arkadaşları yardımına koşarlar Osman’ın kopan
bacağıyla birlikte, eşeğe yükleyip götürmeye çalışırlar. Haber, Nergis’e tez
elden ulaştırılınca, cümle ahali buraya koşar . Nergis sevdiğinin kopmuş
bacağını görünce sesli olarak kıyameti koparır. Osman yolda kan
kaybından ölür. Nişanlısı Nergis de ölümü üzerine ağıt yakar.
Bu türkü özgün olarak Datça yöresinden derlenmiştir. Başka yerler
sahip çıksa da Datça kokar yani.
Fethiye’den, Bodrum’a kadar değişik sözlerle söylenen bir türküdür.
Eklemeler ve çıkarmalar da olmuştur. Muzaffer Sarısözen tarafından ,Mustafa Coşkun’dan derlenerek TRT
arşivlerine girmiştir

*Bunu dünyanın başına Amerika bela etti.
*Nişasta bazlı şeker genel olarak “glikoz ile” fruktoz
“türevlerinden oluşuyor.
*Vücudun enerji kaynağı şeker, birçok bitkide var. Üzüm gibi “Kan
şekeri “olarak da bilinir.
*Fruktoz ise genel olarak meyvelerde bulunan şekerdir.
*Yani süt hariç, her karbonhidrat kaynağında glikoz ve fruktoz
bulunur. (Sütte bulunana galaktoz denir)
*Mısır gibi kimi bitkilerdeki nişastanın kimyasal yollarla glikoz ve
fruktoza dönüştürülmesi sonucu elde edilen şekere de Nşasta Bazlı Şeker
(NBŞ) denir. Buğday, pirinç gibi bitkilerden elde edilir. En çok mısırdan eldi edilir. Halk arasında buna Mısır Şurubu da denir.
*Bazen şunu duyarız” Ne yediysem doymuyorum. Bu NBŞ li
yediklerinizden olabilir.
*Buna mısır şurubu denmesine aldanmayın. Bildiğiniz şerbetle bir ilgisi yoktur.

VÜCUDUUMUZA HANGİ ETKİLERİ YAPIYOR?

*Vücudumuz yakıt bankası gibi çalışır
*Besinlerden aldığı yakıtı hücrelerimizin kullanabilmesi için enzime
çevirecek şekilde tasarlanmıştır.
*Yediğimiz, ekmek, makarna, kepek pirinç gibi karbonhidratlar ,
hücrelerimizin hayatta kalması için kanımızda yeterli miktarda glikoz/şeker
bulunması şarttır. 
*Oluşan glikoz/şeker kan yoluyla tüm vücuda taşınır.
*Doğal olmayan glikoz, vücudumuzu tahrip eder, diyabet, kalp
yetersizliği, midede sürekli şişkinlik, aşırı gaz çıkarmaya kadar, sinir
asabiyetinden, Alzheimer, pankreas rahatsızlıkları, daha onlarca sayabiliriz.
*Doğal yiyeceklerden alınan fruktoz zararsız değildir. Fruktoz
metabolizması karaciğerde gerçekleşmektedir.
*Mısır şurubu ve kimyasal tatlandırıcılar yüksek tansiyon,
safrakesesi taşları, kanser ve prostat gibi vücutta tamiri zor tahribatlara
yol açar. Sadece şu örneği vererek bitirelim. Son yıllarda ABD’de son yıllarda üç kattan fazla görülen karaciğer kanserlerinin sebebinin mısır şurubu bilimsel olarak kanıtlandı. 
O halde, tüm hazır gıdaların özellikle şekerle yapılan ürünlerin üzerini, yani içindekileri mutlaka okuyun. Mısır şurubu ya da NBŞ yazan hiçbir ürünü almayın.
Bunlar; gazlı, gazsız içeceklerde, tüm bisküvilerin bir kısmında, hazır dondurmalarda, bazı katkılı tatlı ürünlerde bulunur. 
Aman dikkat!

Biz   konumuza   dönelim:

Osmanlı   dönemimizin ,  şimdilik 1670  yıllarına     tarihlenen    bu  ahşap  tekne ,Burgaz    Uzun Azmak   gebekum  mevkiinde   kıyıya    oldukça   yakın sığ  bir   yerde ,yarı  kuma    gömülmüş    vaziyette    ,oldukça  talandanda   nasibini    almış. 2020  yılında fark    edilir    ve  Ege   Üniversitemizin      ilgisini   çeker.   İlk   başlarda  küçük /önemsiz   bir  buluntu     sanılırken,  elde    edilen buluntular, oldukça   ilgi   çekici.Bulduğu   yere   çöküp  kalmasının   nedeni,  zaman    içinde   aydınlanacaktır. Osmanlı   dönemine    ait  silahlar  ve  çin   porselenleri -PİPOLAR çok   ilginç.Benim   asıl   ilgimi   çeken     ise, bu     geminin  nereden    gelip,nereye    gittiği    ve taşıdığı   eşyalar    ve  buralarda   ne    işi    vardı.Gemi  mürettebatı  ve   silahlar.  Herhalde   buralarda  MAVİ   TUR  seyahati  yapmıyordu.  İşi    bırakalım    uzmanlarına.

Öyle    görünüyor ki  yarım adamız   etrafında ,çeşitli   tarihlere     ait  pek   çok   batığın    varlığı.  Konuya   tarihi,   bilimsel   sosyal  açıdan   Datçamızın    önemi     bir kat  daha    arttığı    gerçeği.

Gerçek   olan  şu  ki,DATÇA MIZ     YALNIZCA     KNİDOS    değildir.    Bunu   destekleyen  buluntular    daha     fazla    gün    ışığına    çıktığı    sürece, DATÇA MIZDA    BİR  ETNOGRAFYA/ ARKEOLOJİ    müzesinin      açılmasının        önemi     ve   gereği.   Böyle    ilgisiz   davranırsak  bu    gemi   buluntusu  da   ,restore    edilse   bile   Bodrum   sualtı     müzesinde   yer    alır. Elin   adamı   Knidos  Amforazını  ilçesinin    sembolü   yapar.  Sağlam   bulduklarınıda  Atina   Arkeoloji   Müzesinde   ismi    ile    anılan salonda    sergiler.

Daha   söylenecek   yazılacak    o  kadar   çok  şey    varki,  sırası     gelince    inşallah.

SAĞLICAKLA

Bizleri bir kez daha *“Esmâ ile Ahlaklanmak”* yolculuğunda buluşturan Rabbimize hamdolsun.

Bugünkü konularımız; lâl olmuş dillere hikmet ve hayat bahşeden *el-Muhsî, el-Mübdî, el-Muîd ve el-Muhyî* isimleri olacaktır.

Gayret bizden; gönüllere nakşetmek ise her zaman olduğu gibi Âlemlerin Rabbinden.

Konu *Esmâ ile ahlaklanmak* olunca, bundan 20 sene önce yayımlanmış olan kitabımızın önsözünde geçen şu beytimizi de paylaşalım:

*Kur’an ile iç içe ol, o doğruyu gösteren Hak,*
*Bir de bakıvermişsin, Kur’an olmuş sana ahlâk.*

Ne güzel bir hatırlatma…
Kur’an ile iç içe olan insan, yalnız bilgi çoğaltmaz; ahlâkını da güzelleştirir. Rabbini tanıdıkça kendisini tanır. Kendisini tanıdıkça haddini bilir. Haddini bildikçe sözü, niyeti, ameli ve hayatı istikamet bulur.

Bugün üzerinde duracağımız bu dört güzel isim bize şu hakikati hatırlatır:

**Allah sayar; kul hesapsız yaşamaz.
Allah başlatır; kul her başlangıcı temiz niyetle yapar.
Allah döndürür; kul dönüş gününü unutmaz.
Allah hayat verir; kul hayatı emanet bilir.**

## EL-MUHSÎ: HER ŞEYİ SAYAN, KUŞATAN VE KAYDEDEN RAB

*El-Muhsî*, her şeyi sayan, bilen, kuşatan; hiçbir söz, hiçbir amel, hiçbir niyet ve hiçbir izi kaybolmayan Allah demektir.

İnsan unutur. Bugün söylediğini yarın hatırlamaz. Yaptığı bir iyiliği büyütür, yaptığı bir haksızlığı küçültür. Bazen zamanın akışı içinde birçok şeyi geride bıraktığını zanneder. Fakat Rabbimiz el-Muhsî’dir. O’nun ilminden hiçbir şey kaybolmaz.

Kur’an’da şöyle buyrulur:
*“Şüphesiz Biz, ölüleri diriltiriz. Onların önceden yaptıklarını ve bıraktıkları izleri yazarız. Biz her şeyi apaçık bir kitapta sayıp kaydetmişizdir.”*
(Yâsîn, 36:12)

Bu ayet insana çok derin bir muhasebe yaptırır. Çünkü yalnız yaptıklarımız değil, geride bıraktığımız izler de önemlidir.

Bir söz söyleriz, yıllarca bir kalpte iz bırakır.
Bir iyilik yaparız, bir hayatın yönü değişir.
Bir haksızlık ederiz, onun acısı uzun süre devam eder.
Bir evlat yetiştiririz, onun ahlâkında izimiz kalır.
Bir fitne yayarız, onun ateşi bizden sonra da yanabilir.
Bir hayra vesile oluruz, onun bereketi bizden sonra da devam edebilir.

El-Muhsî’yi tanıyan insan, hayatı gelişigüzel yaşamaz. Zamanının, sözünün, malının, bilgisinin, görevinin ve etkisinin hesabını düşünür. Çünkü bilir ki Allah yalnız büyük işleri değil, küçük gördüğümüz şeyleri de sayar ve bilir.

Kur’an şöyle buyurur:
*“O gün Allah onların hepsini diriltecek ve yaptıklarını kendilerine haber verecektir. Allah onları sayıp kaydetmiştir; onlar ise unutmuşlardır. Allah her şeye şahittir.”*
(Mücâdele, 58:6)

İnsan unutabilir; fakat Allah unutmaz.

Bu bilgi kulun kalbine hem dikkat hem de umut verir. Dikkat verir; çünkü hiçbir haksızlık kaybolmaz. Umut verir; çünkü hiçbir iyilik de zayi olmaz.

Bugün kendimize soralım:
*Rabbim her şeyi sayıp kaydederken, ben hayatımı hangi izlerle dolduruyorum?*

## EL-MÜBDÎ: İLK BAŞLATAN RAB

*El-Mübdî*, yaratmayı ilk başlatan, varlığı yoktan var eden, başlangıcı veren Allah demektir.

Her şeyin bir başlangıcı vardır. Hayatın, nefesin, insanın, göğün, yerin, zamanın ve bütün varlığın başlangıcı Allah’ın yaratmasıyladır.

İnsan bir iş başlatabilir, bir bina yapabilir, bir yazı yazabilir, bir tohum ekebilir. Fakat insan yoktan var edemez. İnsan ancak Allah’ın yarattığı malzemeyi kullanır; Allah’ın verdiği akılla düşünür; Allah’ın verdiği bedenle çalışır; Allah’ın koyduğu düzen içinde hareket eder.

Kur’an şöyle buyurur:
*“Allah yaratmayı başlatır, sonra onu tekrar eder. Sonra O’na döndürüleceksiniz.”*
(Rûm, 30:11)

Bu ayet, el-Mübdî ve el-Muîd isimlerini aynı çizgide buluşturur. Başlatan da Allah’tır, döndüren de Allah’tır.

El-Mübdî’yi tanıyan insan, her başlangıcında Rabbini hatırlar. Bir işe başlarken niyetini temiz tutar. “Ben yaptım, ben başardım, ben kurdum” diyerek kendisini merkeze koymaz. Çünkü bilir ki başlangıcın asıl sahibi Allah’tır.

Bir günümüz başlarken de Rabbimizin lütfuyla başlar.
Bir nefesimiz başlarken de O’nun izniyle başlar.
Bir hayır kapısı açılırken de O’nun rahmetiyle açılır.

El-Mübdî’yi tanıyan kul, hayra başlamaktan korkmaz. Çünkü bazen insan “Ben yapamam, ben yetişemem, ben başaramam” diyerek güzel işlerden geri durur. Oysa kul niyetini düzeltir, elinden geleni yapar, sonucu Rabbine bırakır.

Bir iyiliğe başlamak da kulluktur.
Bir tövbeye başlamak da kulluktur.
Bir barışı başlatmak da kulluktur.
Bir güzel söze başlamak da kulluktur.
Bir yetimin gönlünü almaya başlamak da kulluktur.
Bugün kendimize soralım:

*Ben her başlangıcımı Allah’ın adıyla, temiz niyetle ve hayra yönelerek mi yapıyorum?*

## EL-MUÎD: YENİDEN DÖNDÜREN, TEKRAR DİRİLTEN RAB

*El-Muîd*, yaratılmışı tekrar döndüren, ölümden sonra yeniden dirilten, başlangıcı dönüşe bağlayan Allah demektir.

İnsan dünyaya gelir, yaşar, yorulur, yaşlanır ve ölür. Fakat ölüm yok oluş değildir. Kur’an, insanın Rabbine döndürüleceğini tekrar tekrar hatırlatır.

Rabbimiz şöyle buyurur:
*“O, yaratmayı başlatan ve sonra onu tekrar edendir. Bu, O’na göre pek kolaydır.”*
(Rûm, 30:27)

El-Muîd ismi insana büyük bir hesap bilinci kazandırır. Çünkü eğer dönüş varsa, hayat başıboş değildir. Eğer yeniden diriliş varsa, haksızlıklar sahipsiz kalmayacaktır. Eğer Rabbimize döneceksek, bugün yaptığımız her tercihin bir karşılığı olacaktır.

Bu isim, zalime uyarıdır.
Mazluma tesellidir.
Gaflete düşene çağrıdır.
Tövbe etmek isteyene umuttur.

El-Muîd’i tanıyan insan, dönüş gününü unutmaz. Ölümü düşünür ama hayattan kopmaz. Ahireti düşünür ama dünyadaki sorumluluklarını terk etmez. Bilir ki dünya, ahiretin tarlasıdır. Burada ekilen, orada karşılık bulacaktır.

Kur’an şöyle buyurur:
*“Sonra dönüşünüz yalnız Rabbimizedir. O size yaptıklarınızı haber verecektir.”*
(Zümer, 39:7)

Bu ayet insana şu soruyu sordurur:
Ben Rabbime ne ile döneceğim?
Kırdığım kalplerle mi?
Yediğim haklarla mı?
Gizlediğim doğrularla mı?

Yoksa tövbeyle, merhametle, adaletle, doğru sözle ve salih amelle mi?

El-Muîd’i tanıyan kul, her gününü dönüş gününe hazırlık bilir. Çünkü insan nereye gideceğini bilirse, yolunu ona göre seçer.

Bugün kendimize soralım:
*Ben Rabbime döneceğimi bilerek mi yaşıyorum, yoksa hiç dönmeyecekmişim gibi mi davranıyorum?*

## EL-MUHYÎ: HAYAT VEREN RAB

*El-Muhyî*, hayat veren, ölüden diriyi çıkaran, yeryüzünü ölümünden sonra dirilten, kalplere de hayat bahşeden Allah demektir.

Hayat, insanın kendi malı değildir. İnsan kendi nefesini yaratmamıştır. Kalbini kendisi çalıştırmamıştır. Gözünü, kulağını, aklını, duygusunu ve ömrünü kendisi var etmemiştir. Hayatı veren Allah’tır.

Kur’an’da şöyle buyrulur:
*“O, size hayat veren, sonra sizi öldürecek, sonra yine diriltecek olandır. Şüphesiz insan çok nankördür.”*
(Hac, 22:66)

Bu ayet, insana hayatın sahibini hatırlatır. Hayatı Allah veriyorsa, hayat Allah’ın ölçüsüne göre yaşanmalıdır.

El-Muhyî’yi tanıyan insan, ömrünü boşa harcamaz. Hayatı yalnız yemek, içmek, kazanmak, tüketmek ve oyalanmak için görmez. Kendisine verilen her günü bir emanet bilir.

Hayat, iyilik için verilmiştir.
Hayat, kulluk için verilmiştir.
Hayat, adalet için verilmiştir.
Hayat, merhamet için verilmiştir.
Hayat, doğru söz ve güzel amel için verilmiştir.

Rabbimiz yeryüzünün dirilişini bize ibret olarak gösterir:

*“Allah’ın rahmetinin izlerine bak! Yeryüzünü ölümünden sonra nasıl diriltiyor. Şüphesiz O, ölüleri de diriltecektir. O, her şeye güç yetirendir.”*
(Rûm, 30:50)

Kurumuş toprak yağmurla dirilir. Sararmış dallar yeniden yeşerir. Sessiz toprak canlanır. Bu manzara, insana hem dünyadaki rahmeti hem de ahiretteki dirilişi hatırlatır.

Fakat el-Muhyî isminin bir de kalbe bakan yönü vardır. Bazen insan bedenen yaşar ama kalbi ölmeye başlar. Merhameti azalır, adaleti zayıflar, duası kurur, secdesi alışkanlığa dönüşür, Kur’an’la bağı gevşer. İşte böyle zamanlarda kalbin yeniden dirilmeye ihtiyacı vardır.

Kalp Kur’an’la dirilir.
Dua ile dirilir.
Tövbe ile dirilir.
Merhametle dirilir.
Adaletle dirilir.
Güzel sözle dirilir.
Salih amelle dirilir.

El-Muhyî’yi tanıyan kul, yalnız bedeninin yaşamasına değil, kalbinin diri kalmasına da dikkat eder.

Bugün kendimize soralım:
*Rabbimin verdiği hayatı, kalbimi diri tutacak amellerle mi yaşıyorum?*

## SAYILAN, BAŞLAYAN, DÖNEN VE DİRİLEN BİR HAYAT

*Can Dostlar!*

Bugün üzerinde durduğumuz bu dört güzel isim, hayatımızın her alanına ölçü koyar.

*Bir kez daha özetlemek gerekirse:*

*El-Muhsî* bize, Allah’ın her şeyi sayıp kuşattığını ve hiçbir izi kaybetmediğini hatırlatır. Kula düşen, hesapsız yaşamamak ve geride güzel izler bırakmaktır.
*El-Mübdî* yaratmayı ilk başlatanın Allah olduğunu öğretir. Kula düşen, her hayırlı başlangıcı temiz niyetle ve Allah’ın adıyla yapmaktır.
*El-Muîd* Rabbimizin yeniden döndüren ve dirilten olduğunu bildirir. Kula düşen, dönüş gününü unutmadan yaşamaktır.
*El-Muhyî* hayat verenin Allah olduğunu gösterir. Kula düşen, hayatı emanet bilmek ve kalbini diri tutacak amellerle yaşamaktır.

Unutmayalım:

*Allah sayar; kul hesapsız yaşamaz.*
*Allah başlatır; kul başlangıçlarını temiz niyetle yapar.*
*Allah döndürür; kul Rabbine döneceğini unutmaz.*
*Allah hayat verir; kul hayatı O’nun rızasına göre yaşar.*
Esmâ ile ahlaklanmak; Rabbimizin güzel isimlerini yalnız dilde anmak değil, o isimlerin bize öğrettiği kulluk bilincini hayata taşımaktır.

Rabbimiz bizleri; sözünün, izinin ve amelinin hesabını düşünen; hayra temiz niyetle başlayan; dönüş gününü unutmayan; kendisine verilen hayatı iman, adalet, merhamet ve salih amelle dirilten kullarından eylesin.

*Esmâullâh ahlâkı ile ahlaklanma gayreti içinde olan gönül dostlarına selam olsun.*

*“Esmâ ile Ahlaklanmak”ta yeniden buluşmak üzere.*

*Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!*

Bugün de nasip olursa Esmâ’dan, dalgaların gönül sahilimize getirdiği incilerden *el-Kaviyy, el-Metîn, el-Veliyy ve el-Hamîd* isimlerini, elimizin ve dilimizin yettiği nispette işlemeye çalışacağız.

Çaba bizden, yardım ise her zaman olduğu gibi Âlemlerin Rabbindendir.

Esmâü’l-Hüsnâ, Rabbimizi tanıtan en güzel kapılardır. Fakat bu kapılardan girerken unutmamamız gereken önemli bir ölçü vardır: Allah’ın isimleri Allah’a mahsustur. Kul, Allah gibi güçlü, Allah gibi sarsılmaz, Allah gibi dost ve yardımcı, Allah gibi hamde layık olamaz. Fakat kul, Rabbini bu isimlerle tanıdıkça kendi haddini bilir; gücünü zulme değil iyiliğe, dostluğunu çıkara değil hakka, şükrünü sadece dile değil hayata taşımaya çalışır.

Bugün üzerinde duracağımız bu dört güzel isim bize şu hakikati hatırlatır:

**Allah Kaviyy’dir; kul gücünü zulme değil, adalete kullanır.
Allah Metîn’dir; kul dayanağını geçici güçlerde değil, Rabbinde arar.
Allah Veliyy’dir; kul dostluğunu haktan, merhametten ve sadakatten yana kurar.
Allah Hamîd’dir; kul nimeti kendinden bilmez, hamd ve şükürle taşır.**

## EL-KAVİYY: GÜCÜN GERÇEK SAHİBİ RAB

*El-Kaviyy*, mutlak güç sahibi olan, kudreti eksilmeyen, hiçbir şey karşısında zayıf düşmeyen Allah demektir.

İnsan dünyada bazen güçlü olduğunu zanneder. Bedeni güçlüdür, malı çoktur, makamı vardır, çevresi kalabalıktır, sözü dinlenmektedir. Fakat insanın gücü sınırlıdır. Bugün var olan güç, yarın azalabilir. Gençlik gider, sağlık zayıflar, makam değişir, servet elden çıkar, kalabalıklar dağılır.

Rabbimizin gücü ise eksilmez, zayıflamaz, tükenmez.

Kur’an’da şöyle buyrulur:
*“Şüphesiz rızık veren, sağlam kuvvet sahibi olan ancak Allah’tır.”*
(Zâriyât, 51:58)

Bu ayet, kulun kalbine büyük bir ölçü koyar. Rızkı veren de Allah’tır, gücü veren de Allah’tır. İnsan sahip olduğu imkânı kendi mutlak gücü gibi görmemelidir.

El-Kaviyy’i tanıyan kul, gücü eline geçirdiğinde haddi aşmaz. Çünkü güç, insanı ya şükre götürür ya da kibre sürükler. Gücünü Allah’ın emaneti bilen kişi, onunla mazlumu ezer mi? Yetimin hakkına uzanır mı? Zayıfı hor görür mü? Sözünü kırıcı, elini haksız, makamını baskıcı hâle getirir mi?

Güç ahlâkla birleşirse rahmet olur.
Güç adaletle birleşirse güven olur.
Güç merhametle birleşirse sığınak olur.
Fakat güç kibirle birleşirse zulüm olur.
Kur’an bize açık bir ölçü öğretir:

*“Bir topluluğa olan kininiz sizi adaletsizliğe sevk etmesin. Adaletli olun; bu, takvaya daha yakındır.”*
(Mâide, 5:8)

El-Kaviyy’i tanıyan insan, gücü haklı çıkmak için değil, hakkı ayakta tutmak için kullanır. Kendisine verilen kuvveti başkasını susturmak, ezmek, korkutmak ve sindirmek için değil; adaleti, iyiliği ve emaneti korumak için kullanır.

Bugün kendimize soralım:
*Bana verilen gücü, Allah’ın emaneti olarak mı taşıyorum; yoksa insanlara üstünlük aracı mı yapıyorum?*

## EL-METÎN: SARSILMAZ KUDRET SAHİBİ RAB

*El-Metîn*, kudreti sağlam, hükmü sarsılmaz, gücü gevşemeyen, hiçbir şey karşısında acze düşmeyen Allah demektir.

İnsan dayanak arar. Bazen malına dayanır, bazen makamına, bazen çevresine, bazen aklına, bazen de kendi planlarına güvenir. Elbette insan çalışmalı, tedbir almalı, sebeplere sarılmalıdır. Fakat sebeplerin tamamı sınırlıdır. Asıl dayanılacak olan Rabbimizdir.

Kur’an’da şöyle buyrulur:
*“Allah dilediğine lütufta bulunur. Allah büyük lütuf sahibidir.”*
(Bakara, 2:105)
Ve yine Rabbimiz, kendisine güvenen kullarına şu ölçüyü verir:

*“Kim Allah’a tevekkül ederse, O ona yeter.”*
(Talâk, 65:3)

El-Metîn’i tanıyan insan, geçici güçlere aldanmaz. Çünkü dünya dayanakları bazen insanı yarı yolda bırakabilir. Sağlık zayıflayabilir, dostlar azalabilir, imkânlar daralabilir, yollar kapanabilir. Fakat Rabbimizin kudreti sarsılmaz.

Bu isim, kula derin bir güven verir.
Zor zamanda yıkılmamayı öğretir.
Darlıkta ümitsizliğe düşmemeyi öğretir.
Kalabalıklar dağılsa bile Allah’a dayanmayı öğretir.

İnsanların desteği azalsa bile doğru bildiği yolda sabırla yürümeyi öğretir.

El-Metîn’i tanıyan kul, güvendiği şeyleri gözden geçirir. Kalbini geçici şeylere bağlamaz. Elinden geleni yapar; fakat son sözü Allah’ın söylediğini bilir.

Bugün kendimize sormalıyız:

*Ben hayatımı sarsılacak şeylerin üzerine mi kuruyorum, yoksa sarsılmaz kudret sahibi Rabbime mi dayanıyorum?*

## EL-VELİYY: GERÇEK DOST VE YARDIMCI RAB

*El-Veliyy*, dost, koruyucu, yardımcı, kuluna yakın olan ve onu gözeten Allah demektir.

İnsan hayatta dost arar. Kendisine güvenilecek bir kapı, sığınılacak bir gönül, zor zamanda yanında duracak bir el ister. Fakat bütün dostlukların en sağlamı, Allah’ın dostluğudur. Çünkü insanların desteği sınırlı, Allah’ın yardımı sınırsızdır.

Kur’an’da şöyle buyurulur:
*“Allah iman edenlerin velisidir; onları karanlıklardan aydınlığa çıkarır.”*
(Bakara, 2:257)

Bu ayet, el-Veliyy isminin hayatımıza bakan yönünü çok güzel gösterir. Allah’ın dostluğu, insanı karanlıkta bırakmaz. Cehaletin, zulmün, şirkin, haksızlığın, korkunun ve umutsuzluğun karanlığından aydınlığa çıkarır.

El-Veliyy’i tanıyan kul, dostluklarını da gözden geçirir.

Ben kimin dostuyum?
Hakkın mı, çıkarın mı?
Mazlumun mu, zalimin mi?
Adaletin mi, tarafgirliğin mi?
Merhametin mi, kibrin mi?

Kul, Allah’ı veli bilirse dostluğunu da Allah’ın razı olduğu ölçüye göre kurar. Çünkü Allah’ın dostluğunu arayan kişi, zulmün sofrasında yer aramaz. Haksızlığı alkışlamaz. Yakını yanlış yaptığında onu körü körüne savunmaz. Sevmediği biri doğru söylediğinde onu yok saymaz.

Rabbimiz şöyle buyurur:

*“Sizin veliniz ancak Allah’tır, O’nun elçisidir ve iman edenlerdir.”*
(Mâide, 5:55)

Bu ayet bize dostluğun iman, sorumluluk ve hak ölçüsüyle kurulması gerektiğini hatırlatır.

El-Veliyy’i tanıyan insan, başkaları için de güvenilir bir dost olmaya çalışır. Dostluk sadece güzel günde yanında bulunmak değildir. Zor zamanda terk etmemek, hakkı incitmeden söylemek, emaneti korumak, dua etmek, gönül almak ve gerektiğinde kardeşini yanlıştan çevirmeye çalışmaktır.

Bugün kendimize soralım:
*Ben dostluğumu Allah’ın razı olduğu ölçüye göre mi kuruyorum, yoksa çıkar ve tarafgirlik üzerine mi?*

## EL-HAMÎD: HAMDE LAYIK OLAN RAB

*El-Hamîd*, her türlü övgüye layık olan, bütün nimetlerin gerçek sahibi, yaptığı her iş hikmetli ve güzel olan Allah demektir.

İnsan nimete kavuştuğunda çoğu zaman kendisini öne çıkarır. “Ben kazandım, ben başardım, ben yaptım” demeye başlar. Elbette insan gayret eder; fakat gayret edecek gücü de Allah verir. Akıl Allah’tandır, beden Allah’tandır, zaman Allah’tandır, imkân Allah’tandır, nefes Allah’tandır.

Bu yüzden hamd yalnız dilde söylenen bir kelime değildir. Hamd, nimetin sahibini bilmek ve nimeti O’nun razı olacağı şekilde kullanmaktır.

Kur’an’da şöyle buyrulur:
*“Ey insanlar! Siz Allah’a muhtaçsınız. Allah ise Ganî’dir, Hamîd’dir.”*
(Fâtır, 35:15)

Bu ayet, insanın hakikatini gösterir. Biz muhtacız; Rabbimiz ise hiçbir şeye muhtaç değildir. Biz verilenle yaşarız; O verendir. Biz eksiliriz; O eksilmez. Biz unuturuz; O unutmaz.

El-Hamîd’i tanıyan kul, nimeti kendinden bilmez.

Sağlığı varsa hamd eder.
Rızkı varsa hamd eder.
Ailesi varsa hamd eder.
İmanı varsa hamd eder.
Tövbe kapısı açıksa hamd eder.

Bir hayra vesile olmuşsa yine hamd eder.
Fakat hamd sadece sözde kalmamalıdır. Dil “Elhamdülillah” derken, hayat nimete nankörlük ediyorsa orada eksik vardır.

El-Hamîd’i tanıyan insan, nimeti israf etmez. Rızkı harama taşımaz. Bilgiyi kibir aracı yapmaz. Makamı zulme çevirmez. Kalemi fitneye kullanmaz. Kendisine verilen her imkânı şükür ve sorumluluk bilinciyle taşımaya çalışır.

Kur’an’da şöyle buyrulur:
*“Şükrederseniz elbette size artırırım.”*
(İbrâhîm, 14:7)

Şükür, nimetin sahibini bilmek; hamd ise o sahibin bütün övgüye layık olduğunu kalp, dil ve hayatla kabul etmektir.

Bugün kendimize soralım:
*Dilimle hamd ettiğim nimetleri, hayatımda şükür ve sorumlulukla taşıyor muyum?*

## GÜÇ, DAYANAK, DOSTLUK VE HAMD BİLİNCİ

*Can Dostlar!*

Bugün üzerinde durduğumuz bu dört güzel isim, hayatımızın her alanına ölçü koyar.

*Bir kez daha özetlemek gerekirse:*

*El-Kaviyy* bize gücün gerçek sahibinin Allah olduğunu öğretir. Kula düşen, gücü zulme değil adalete, baskıya değil iyiliğe kullanmaktır.
*El-Metîn* Rabbimizin sarsılmaz kudret sahibi olduğunu bildirir. Kula düşen, geçici dayanaklara aldanmadan Rabbine güvenmektir.
*El-Veliyy* Allah’ın gerçek dost ve yardımcı olduğunu hatırlatır. Kula düşen, dostluğunu hak, adalet, merhamet ve sadakat üzerine kurmaktır.
*El-Hamîd* hamde layık olanın yalnız Allah olduğunu gösterir. Kula düşen, nimeti kendinden bilmemek, hamdi şükür ve güzel ahlâkla hayata taşımaktır.

Unutmayalım:

*Allah güçlüdür; kul gücüyle zorbalık yapmaz.*
*Allah sarsılmaz kudret sahibidir; kul geçici güçlere aldanmaz.*
*Allah velidir; kul dostluğunu haktan yana kurar.*
*Allah hamde layıktır; kul nimeti şükürle ve iyilikle taşır.*

Esmâ ile ahlaklanmak; Rabbimizin güzel isimlerini yalnız dilde anmak değil, o isimlerin bize öğrettiği kulluk bilincini hayata taşımaktır.

Rabbimiz bizleri; gücünü adaletle kullanan, dayanağını Rabbinde bulan, dostluğunu hak üzere kuran, nimetleri hamd ve şükürle taşıyan kullarından eylesin.

*Esmâullâh ahlâkı ile ahlaklanma gayreti içinde olan gönül dostlarına selam olsun.*

*“Esmâ ile Ahlaklanmak”ta yeniden buluşmak üzere.*

*Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!*

-Çocuksuz ev,çepersiz bahçeye benzer(Elazığ,Artvin)

-Çok beslenen eşekler,atlarla tepişir(İzmir,Manisa)

-Çok dostu olanın,hiç dostu yoktur(Artvin)

-Çok karınca deveyi öldürür(D,bakır,Giresun)

-Çok konuşanda var bir yalan,çok zenginde var bir haram(Konya)

-Çok malın hesabı,Az malın azabı çok olur(Elazığ)

-Çok ye, ol helek, az ye ol melek(Sivas)

-Çorak tarlada bostan yetişmez(Kütahya)

-Çöplüğü görmeden,süpürge arama(Amasya)

-Çuvalın ağzı dururken dibi açılmaz(Samsun)

-Çürük iple kuyuya inilmez(Bolu)

-Çürük merdivenle dama çıkılmaz(Bolu)

-Çürüksüz koz(ceviz) olmaz(Isparta)

-Dağ adamı, hasta eder sağ adamı(G.Ant, Konya, samsun)

-Dağ başında çam kadı,pelit müftü(Samsun)

-Dağda öküz,düğünde kız seçilmez(Artvin)

-Dağ deyip dangırdama, dağın sahibi vardır(Kstamonu) DANGIRDAMA: Bağırıp, çağırma

-Dağ gülü bağda bitmez,bağ gülü dağda bitmez(Tokat)

-Dağ kuşu dağda,bağ kuşu bağda(Isparta,Sivas)

-Daldaki elmaya kırk kişi taş atar,kısmet kiminse onun olur(Elazığ)

-Dam yanarsa sıçan da(beraber)yanar(G.Ant.,Van;Bitlis)

-Darı kadar eri olanın dağ kadar yeri olur(Niğde)

-Davasını bilmeyene şahit olma(Aydın)

-Davulu çalan,zurnayı da çalar(Aydın)

pirzola…Ama tavuk alırken ve yerken hasta olup olmadığınızı bilmiyorsunuz.

Size tavuk seçiminde bazı önerilerde bulunmak istiyorum.

*Çiğ tavuktan bakteriler yoluyla salmonella gibi hastalıklar yayılabilir ki,

çok tehlikeli bir hastalıktır.

*O nedenle,çiğ tavukla temas ettikten sonra ellerinizi 20 saniye sabunla

yıkayınız.

*Çiğ tavuktan, kesme tahtalarınıza, mutfak gereçlerine, tezgahlara ve

başka yiyeceklere de bakteri sıçrayabilir.

*Çiğ tavuğu buzdolabında saklarken de, mutlaka iyice sarınız. Öteki

yiyeceklerle direkt temas ettirmeyiniz.

Peki bayat tavukla taze tavuğu nasıl ayırt edelim?

RENK: Tavuğun rengi pembedir. Bozulmaya başladığında rengi değişir, gri

bir hal alır. Tavuğun rengi değişmeye başladığında, hemen pişirip, tüketin. Çok

grileşmişse sakın tüketmeyin.

KOKU: Bozulan tavukta çok güçlü, ekşimsi bir koku olur. Eğer çiğ tavuktan

böyle bir koku alıyorsanız, tüketmeyiniz.

DOKU:Çiğ tavuk normalde dışı cilalı gibi, hafif kaygan bir yapıya sahiptir.

Ancak bu kayganlık çoğalırsa tavuk bozulmuştur.

*Pişmiş tavuk, 3-4 gün içinde tüketilmezse bozulabilir.

*Eğer derin dondurucu da , tavuk saklayacaksanız, mutlaka bütün tavuk

saklamaya çalışın. Çünkü parça tavuk , bütün tavuğa göre daha çabuk bozulur.

*Derin dondurucuda parça tavuğun ömrü , 9 aya kadar uzayabilir.

*Bütün tavuğun ömrü ise 12 aya kadar sürebilir.

Bir küçük anımsatma daha; marketten veya bakkaldan aldığınız tavuğun

son kullanma tarihine bakın. O tarihten 2-3 gün öncesini hedef alın…

Nacaklar mı yardı senin ak budunu

***

Aman aman gel gaçalım,

Arabacı yol ver geçelim,

Hanımlara fistan biçelim,

Erkeklere mintan dikelim.

***

Altın tuğlu mektup geldi yârimden,

Okudukça geçtim kendi kendimde,

***

Aman aman gel gaçalım,

Arabacı yol ver geçelim,

Hanımlara fistan biçelim,

Erkeklere mintan dikelim.

***

Arabacı doldur bi yudum da içelim,

İçelim içelim kendimizden geçelim.

***

Aman aman gel gaçalım,

Arabacı yol ver geçelim,

Hanımlara fistan biçelim

Erkeklere mintan dikelim

PIRNAR: Meşe palamudu

Datça yöresinden, Bodrum yöresine geçen ve her iki bölgede de

bilinen bir türküdür. Kargı Deresi değirmencisi Hakkı Çavuş(Datçalılar

anımsar) , aynı zamanda eğlence ve içki sohbetlerine katılır. Bodrum

Ortakent (Müsgebi) ten keman ve cümbüş ustası, Köroğlu lakaplı Hasan

Hüseyin Salım ile kardeşi Darbukacı Fatmacık tarafından yayıldığı

konusunda, Bodrumlu müzisyen Mehmet Uslu not düşmektedir. Ayrıca

Marçal yörükleri arasında da türkünün farklı söyleyişine rastlanmıştır.

Bu türkünün ikinci bir versiyonu daha vardır. Onuda gelecek

sayımızda anlatalım.

Su  her zaman   olduğu    gibi,  ilçemizin    ,hatta  ülkemizin    en  büyük   sorunu. Üzülerek     ifade   etmeliyim ki, kamu  tarafından   yapılması    gereken  yatırımların    gecikmesi, yanlış     çözüm   yollarının  tercih    edilmesi  kullanıcılarında  ,akılcı  kullanım   alışkanlıklarından   yoksun    olmaları     sorunun   önümüzdeki   yıllarda  dahada  kronik   bir   sorun   olma    yolunda    ilerlemekte    olduğunun     belirtilerini    görüyoruz.

Kırsal  kesimde   yaşayıp ,geçimini   topraktan   sağlayan larımızın sesine  kulak    vermesi    gerekenlerin kulaklarını  tıkamaları,kalkınmayı   yalnızca   yapılaşmada    görenlerin   yanlış   tercihleri/uygulamaları  nerelere  kadar    gidecek   bakalım.

Son  yıllarımızın   ümit    veren   ve  beni    umutlandıran   gün  sebzelerinden    olan  ,DOMATES/PATATES   üretiminden  uzaklaşan vatandaşlarımız,hizmet   sektörüne    bel   bağladı. Bu   günlerde konaklama    alanında   bir  hareketlilik  görünüyorsada,Eylül    ayından    itibaren  o da    bitecek. Hayat  pahalılığı  başta   olmak  üzere başka   diğer  nedenler,   yatırımcılarımızın ve  dolayısı    ile    çalışanlarının    yüzünü   pek    güldürdü denemez.Bu   alan,Datçamız    için  yıl  boyunca  devamlı  tatminkar   istihdam   yaratmadığı   ortada. Yapılaşma  çıkış  yolunu  hep  birlikte   sorgulayalım  artık.

Denizdeki  balık popülasyonunun   artması    için,yapıldığını    öğrendiğimiz ,  denize yavru   balık    bırakma  yöntemi,bir   çıkış   yolu mudur,yoksa  dostlar  alışverişte     görsün  kabilinden   bir   eylem midir.?Doğal üreme    alanlarında yumurtlama  mevsiminde   ,avlanmanın    yarattığı   zararı anlayabiliyormuyuz.Hatta   onlar    için    yapay da olsa yaşam  alanı   yaratabiliyor muyuz?,(devre  dışı  bırakılan gemi   otobüs  hatta  uçak  gibi   ulaşım   araçlarının batırarak)

Bir  diğer sorunumuz    ise,:  kısa  dönem   veya   uzun  süreler   Datçamızda   yaşayanlarımızın   ilçemizde   yaşayanlarımızın    ,yarattığı-bıraktığı   sorunlar hep   gündem  konusu   olmakta.  Başta    evcil  hayvanlar  olmak   üzere, dönüştürülmesi    gereken   evsel-sanayi   atıkları  ortak   sorunumuz.   Bir  bütünlük    içinde,sebep/neden   olan larımızla    sorumlu   olanlarımızın   ,çözüm   odaklı  ortak bir  noktada   sorumluluk   alarak   buluşması  zamanı     gelip    geçmekte..

Her   sorunun   kaynağı /nedeni  siz     olacaksınız, sonrada   çözsünler/halletsinler    şeklinde     sıyrılıp   çıkacaksınız.

YOK   ÖYLE   BİR   DÜNYA    YOK   ÖYLE  BİR  DATÇA...

Hadi   siz  karar    verin   bakalım.!!!!!!!

SAĞLICAKLA,,,,,