Dudu kızın adı var

Eğil eğil öpeyim

Sende şeker tadı var

***

Penceremde cam mımısın

Güneş misin aymışın

Var git oğlan yoluna

Sen benim gocam mısın?

***

Tarlanın tezeklisi

Şalvarı ipeklisi

On beş gızdan eyidir

Gelinin göbeklisi

***

Kerpiç damın avlusu

Irafınına soylusu(Irafık: Arkadaş, dost)

On yiğitten eyidir

Koç yiğidin boylusu.

Fethiye yöresine ait mani türünde bir türküdür. Bir hikayesi yoktur. Yörenin mahalli

sanatçısı Enver Çatal derleyerek notaya almıştı.

DAMA SERDİM KİLİMİ

Dama serdim kilimi

Tut kaynana dilini 

Akşam oğlun gelirse

Kırar kambur belini

***

Çatla da patla kaynana

Yürene buz koy kaynana

Görmedim senin gibisini

Sersem cadoloz kaynana

***

Kaynanayı napmalı

Kaynar gazana atmalı

Yandım gelinim dedikçe

Altına çıra çatmalı

***

Çatla da patla kaynana

Yürene buz koy kaynana

Görmedim senin gibisini

Sersem cadoloz kaynana

***

Kaynanayı napmalı

Merdivenden kakmalı

Merdivenden düşerken

Oturup keyfine bakmalı

***

Çatla da patla kaynana

Yürene buz koy kaynana

Görmedim senin gibisini

Sersem cadoloz kaynana 

Uyarlama bir türküdür. Bayırlı Cümbüşçü Sabahattin7in Kaya’nın uyarladığı bir türküdür.

Gelin-kaynana didişmelerinden alınarak oluşturulmuştur. Ve kız düğünlerinde çalınıp söylenmektedir.

Zaman zaman bu sözlerin başka mani sözleriyle değiştirilerek söylendiği de görülmektedir.

Gıdalara daha canlı görünüm kazandırmak için kullanılan yapay boyalar özellikle
çocuklarda davranışsal sorunlarla ilişkili olduğu belirtiliyor.
Özellikle Tatrazin( E102), Sunset Yellow(E110) ve Allura Red( E129) gibi
renklendiricilerin hiperaktivite, dikkat dağınıklığı ve ruh hali değişimleriyle bağlantılı
olabileceği ifade ediliyor.
Bu maddeler şekerlemeler, gazlı içecekler ve kahvaltılık gevreklerin yanı sıra bazı
soslar, peynirler ve vegan et ürünlerinde de kullanılabiliyorlar.

2-Nitrat ve Nitritler

Sucuk, salam, sosis, jambon ve pastırma gibi işlenmiş et ürünlerinde yaygın
kullanılan nitrat ve nitritler, ürünlerin raf ömrünü uzatıyor ve pembe rengini koruyor.
Ancak, uzmanlar bu maddelerin midede titrozamin adı verilen ve bağırsak kanseri
riskini artırıyor.
Dünya Sağlık Örgütü bünyesindeki Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı’nın
işlenmiş etlerin kanserojen sınıfına dahil ettiği hatırlatılıyor.
Fransa’da yapılan araştırmalarda nitrat ve nitrit içeren ürünlerin alınması prostat
kanseri ve tip 2 diyabete neden olduğu tespit ediliyor.
Bu ürünlerin tamamen yasaklanması yerine, daha az kullanılmasını öneriyor.

3-Emülgatörler:

Hazır gıdalarda yağ ve suyun karışmasını sağlayan emülgatörlerin bağırsak
mikrobiyotasını bozabileceği ifade ediliyor.
Özellikle karboksimetilselüloz ve polisorbat -80 iisimli emülgatörlerin bağırsak
iltihabını artırabileceği ve bunun da inlumatuvar bağırsak hastalıkları obezite ve metabolik
sendrom riskini yükseltebileceği belirtiliyor.

4-İnteresterifiye palm Yağı

Margarinler, hazır hamur işleri ve bazı çikolata ürünlerinde kullanılan interesterifiye
palm yağı vadeli etkileri konusunda hala soru işaretleri bulunuyor.
Yukarıda bahsedilen palm yağından önceki ifade marketlerdeki gıdalarda bulunmadığı
için tüketici bunu fark etmiyor. Lütfen palm yağı yazan ürünleri almayın!

5-Yüksek Fruktozlu Mısır Şurubu

Özellikle şurup türü ürünlerde yüksek miktarda kullanılan mısır şurubu gazlı içecekler,
tatlılar, soslar ve hatta bazı ekmeklerde bulunuyor.
Özellikle fazla kullanımı, karaciğer yağlanması ,insülin direnci, obezite, tip 2 diyabet
hastalıkları ile bağlantılı görülüyor.
Ayrıca bağırsak florasını bozarak iltihaplanmayı artırabileceği ve bağırsak
hastalıklarına yol açabileceği söyleniyor, biliniyor.

Sevgili Tüketiciler, Anneler, babalar;
Çocuğunuzun daha iyi eğitim alması için binlerce lira masraf ediyorsunuz. Daha iyi bir
gelecek kurması için, onlara elinizden gelen özeni gösteriyorsunuz.
Ancak, çocuğunuzun, eğitimi bir bütündür. Bu eğitimin içinde en önemli olanı
beslenmedir.

              Yukarıda anlattıklarımı lütfen kesip saklayın. Bir de alışveriş yaptığınız o marketlerdeki
ürünlerin üzerine okuyun, çocuklarınıza okutun.
Bence dershanelere (şimdi adına kurs deniyor) vereceğiniz binlerce liranın bir kısmını beslenmeye, beslenme eğitimine verin.
Çocuklarınıza söyleyin, tabii onlardan önce size diyorum, Tüm ürünlerin üzerine,
içindekileri birkaç kez okuyun. Yukarıda numaralarını, adlarını verdiğim katkılara dikkat ediniz.
Bizimle temasa geçin (Tüketici hakları Derneği)
Tükenmeden Tüketiniz
Anadolu insanı gibi beslenmeniz dileğiyle

"Biz bu kitapta hiçbir şeyi eksik bırakmadık."             
İşte eksik bırakılmayan ve insan/toplum hayatını düzenleyen kurallarda bir tanesi... 
O da hangisi diyeceksiniz ? 
Evet ..O da emaneti ehline verme meselesi. Bununla ilgili âyet de aynen şöyle:  "Allah size emanetleri ehline vermenizi ve insanlar arasında adâletle hükmetmenizi emreder. Allah size ne kadar güzel öğüt veriyor. Şüphesiz Allah duyandır görendir. ( Nisâ sûresi 58 ayet )                

Sözü uzatmadan hemen konuya girelim.                 
Aziz Dostlar!                
Mekke fethedilmiş, o kutlu elçi çeşitli baskılarla kendi öz yurdundan 10 yıl ayrı kalmak zorunda bırakılmış, ancak bu fetihle doğduğu şehre geri dönmüştü. Daha gençlik yıllarında müşrikler bile emanetlerini ona bırakıyorlardı. Onun içindir ki kendisine " Muhammed ül Emin" lakabını takmışlardı. Mekke'nin fethi ile Kâbe'nin anahtarlarının kimde bulunması gerektiği konusunda bazı tereddütler oluşmuştu. İşte bununla ilgili aşağıdaki bilgileri sizlerle paylaşmak istedim. Beraber okuyalım.                            

Kâbe'nin anahtarları o an için Müslüman olmayan ve hâlâ puta tapan Osman bin Talha'da idi. Peygamberimiz Hazreti Ali'ye Osman bin Talha'yı bulup Kâbe'nin anahtarlarını ondan alma görevini verir. Bu emir üzerine Hazreti Ali, Osman bin Talha'yı bulur ve Kâbe'nin anahtarlarını kendisine vermesini ister. Osman bin Talha, Kâbe'nin anahtarlarının yıllarca kendi kabilesinde olduğunu ve Kâbe'nin korunmasının kabilesi tarafından yürütüldüğünü Hz.Aliye anlatmaya çalışsa da, Hazreti Ali ,bu emrin Hz. Muhammed'in emri olduğunu söyler. Talha, Hazreti Muhammed'in peygamber olduğuna da inanmadığını açıkça söyleyerek Kâbe'nin anahtarlarını vermek istemez. Hazreti Ali ısrarlı davranır ve bu isteğin Hazreti Muhammed'in emri olduğunu bir kez daha Osman bin Talha'ya hatırlatarak, anahtarı her ne şartlarda olursa olsun alacağını söyler ve Osman Bin Talha'nın bileğini bükerek anahtarı elinden alır. Canı yanan Talha anahtarı vermek zorunda kalır. Anahtarı Osman bin Talha'nın elinden zorla da olsa alan Hazreti Ali, hızlıca efendimizin yanına gelir ve anahtarı uzatarak kendisine teslim eder. Efendimiz anahtarı Hz Ali'den alır ve tekrar kendisine uzatarak, anahtarı Osman bin Talha'ya götürmesini ister. Hazreti Ali şaşkınlık içinde kalır ve efendimize sorar.     
"Ey Allah'ın Resulü ! Biraz önce emrinizle gidip anahtarları alıp getirdim ve size teslim ettim .Şimdi de  yine aynı şahsa anahtarları götürüp teslim etmemi emrediyorsunuz.Bunun sebebi nedir."? Kutlu elçi şöyle cevap verir. "Yâ Ali !  Sen anahtarları bana getirirken Cebrail bir vahiy ile bana geldi.
(Gelen vahiy yukarıda sözünü ettiğimiz Nisa sûresinin 58. ayetindeki emanetleri ehline veriniz emridir) Biliyorsun Kâbe'nin anahtarları uzun süreden beri Osman bin Talha'nın kabilesindeydi. Onlar Kâbe'nin nasıl temizleneceğini ,ona nasıl sahip çıkılacağını çok iyi bilirlerdi .Emanetin ehilleri onlardı. Git ve anahtarları emanet ehli olan Osman bin Talha'ya geri ver buyurur." Bunun üzerine Hazreti Ali Osman bin Talha'yı bulur. Önce helallik ister ve sonra da anahtarı ona teslim eder. Bu defa hayret etme sırası Talha'dadır. Anahtarları teslim alır  ve sorar." Ya Ali! anahtarları az önce elimden zorla ve canımı acıtarak alan sen değil miydin niçin geri getirdin" der Hazreti Ali olanları Talha'ya anlatır. Peygamberimize vahiy geldiğini, gelen vahye göre de anahtarları sana geri vermem gerektiğini söyledi" der. Osman bin Talha bu olay üzerine Peygamberimize giderek müslüman olmak istediğini söyler ve Müslüman olur. Aziz Dostlar!                          
O zaman sormak gerek.    Ehil olmak nedir? Ehil olmak, kişinin o konunun uzmanı olması, işini adaletle yapması, kendi çıkarlarını kullanmaması, halka yararlı olması, herkesi eşit görerek ayrımcılık yapmaması, makamını kullanarak kimseyi kayırmamasıdır.        

Değerli Dostlar!                    

O kutlu elçin'in emanet- liyakat konusuna verdiği önem , sadece bu olayla kalmamış, kaynaklarda bunun dışında atadığı valileri görevlerinden aldığda olmuştur.                            

Aynı hassasiyeti, dört halife döneminde de görürüz. azil (görevden alma )sebepleri arasında ehliyet eksikliği, şahsi kusurlar , halkın şikâyetleri veya daha uygun birinin bulunması gibi sebepler gelir.Bu uygulama özellikle Hz Ömer döneminde daha sistemli bir hale gelmiştir. Halifeliği 10 yıl süren Hazreti Ömer'in vali olarak atadığı Muhris Bin Hârise, Nûman bin Âdi, Nâfi bin Abdülharis, Kudâme bin Maz'un, Sürahbil bin Hase- neyi görevlerinden aldığına kaynaklarımızda rastlıyoruz. Konuyu şöyle bir temenni ile noktalayalım. Selâm olsun işlerine en güzel bir şekilde yapmak suretiyle o işin ehli olanlara.Selâm olsun ehliyet sahiplerini iyi sizinleyip bu işi lâyık olanlara tevdi edenlere (verenlere) Bundan sonraki yazımızda başka bir konuda buluşmak ümidiyle...   
                    
Sağlıkla kalın, 
esen kalın hoş kalın 
Can dostlar !

Herşeye  rağmen, hayat   devam    ediyor,edecekte. Sevgili  Belediye    Başkanımızla  ,taziye    evinde   yapabildiğim    sohbette,  derdi  bizden   çok mu  derseniz ; EVET   bizden  daha   çok.   Otuz Bine   yaklaşan     ilçe  yerleşik   nüfusu,  yaz   aylarında   150-200  bine    çıkmakta. Herkes  birşeyler   istemekte,yöntem,imkan  ve yetkinin  ne   olduğu   konusunda  bir  haber.  Datçamızın   özel  durumu   bir  yana, Büyükşehir   Yasası ,yerinde   yönetim   ve  yetki  kullanma    konusunda eli  kolu   bağlıyor. Buna   hizmet   bekleyenlerin de sabırsızlığı    eklenince ,insanda   hizmet    verme   konusunda   NE   İŞTAH  KALIYOR   NEDE    AFİYET.

Elbete   diğer  kamu   kurumlarında da   olduğu   gibi,  kamu    görevlilerinin   inisiyatif  kullanma  konusundaki      tereddütleri , bazanda teknik  donanım   eksiklikleri    eklenince, (personel  dahil)  iş   çığrından   çıkıyor.  Altyapılar  konusunda  yetkili   karar  merci  değilseniz, inisiyatif yalnızca   tavsiye  mahiyetinden    öteye  gidemiyor.  Örneğin  ;   izinsiz    açılan  su  kuyuları-artezyenler  için  yerel  yönetimin    eli  kolu   bağlanmış.En basit bir  mezarlığın  tanzimi   bile ,yetki   alanı    içinde    değil.  Varın    siz   çıkın   işin    içinden.

Diğer  bir  husus    ise ,pek çok  konuda  yerel  hizmetlerin  verilmesi   anında   biz  bu   ilçenin   yaşayanları   olarak, sorun  yaratma  konusunda   epey   becerikliyiz. Üzerimize  vazife   olarak almamız   gereken  /gerekebilecek   konulanda birazcık  destek,kamu  hizmetlerinin  yerine    getirilmesinde    iyi   olmazmı ? Hani   o   eski  bir   POP   şarkımız   vardı;  ONDAN   ŞİKAYET   BUNDAN   ŞİKAYET   NE   İŞTAH  KALDI   NEDE   AFİYET.
   
Bahar   mevsimin de   geçip    gidiyor. Yaz    sezonuna    girdik   sayılır. Her  konutun     önünde   evsel     atıklar  VB.  Maşallah    tüm   işletmelerimiz /konutlarımız   ÇÖP  ÜRETME    ATÖLYESİ    OLDU.   Birazcık  özen    ve   özveri   yaptıktan   sonra ,şikayet   etmeyi  düşünelim.   LUTFEN.

Tekrar   demeden    edemeyeceğim,  KARGI   koyunda   bulunan    ŞAPEL  ve    çevresi    ile, kıyıdaki   ÇÖL PEK   yapıntısına   bir    dokunan   olsun    GARİ.  Hiç    güzel  bir     görüntü  değil.

Bir    önerim de, ilçe   merkezimizde      üretilmiş ve  üretilmekte   olan     evsel   atıkların   toplanması    ve depolama    alanlarına   intikalinde, özel  hafriyat   kamyonlarının    destek   vermesi   olacaktır.  Bilhassa   hacimli   olanların   intikali  sorunlu   olmakta.  BİR  KÜÇÜK   DOKUNUŞTA   ONLARDAN    OLUVERSİN    GARİ.   NE  DERSİNİZ.?  SÖYLEMESİ   BİZDE     GERİSİ   ONLARA  KALMIŞ.  !!!!!!

LUTFEN:

Şikayet   etmeden,sorumlularımızında   görevlerini   yapmalarına  sessizce  destek   olalım.

ŞİKAYET   EDEREK   AĞZIMIZIN  TADINI  KAÇIRMAYALIM  ...!!!!!!!

SAĞLICAKLA,,,

Ya da masanızın üzerinde camdan bir vazo, camdan yapılmış bir biblo.

Otobüste gidiyorsunuz, camdan dışarı bakıyorsunuz, evden dışarı pencerenin camından bakıyorsunuz. 

Hiç ilgiliniz olmayan vitrinlerin hepsi cam.

Cam şeffaflığı, cam masumluğu, temizliği anlatır.

Size burada uzun uzun camın tarihçesini, yok Sırça Köşk romanını falan anlatacak değilim. 

Bana bir dostum, bir sergi tanıtımı için yapılmış bir kitapçık verdi.

Bayıldım!

Serginin sahibi, Sanatçımız, Ekrem ÖZEN…

Kapak TUTKU  adıyla başlıyor, 

SERÇE LİMANI BATIĞININ ANISINA…

11. Yüzyılda bir Bizans gemisi, cam külçeleri ve eserlerle dolu  kargosunu taşırken SERÇE LİMANI körfezinin derin sularına gömüldü. 1977-1979 yılları arasında, Prof.Dr. George F.Baas’ın başkanlığındaki kazı ekibi gün yüzüne çıkardığı batık, yalnızca arkeolojik bir keşif olmakla kalmadı; çıkardığı batık, yalnızca arkeolojik bir keşif olmakla kalmadı. Doğu ile batı arasındaki ticari ve kültürel ilişkilerin bin yıllık tanıklığını da ortaya çakırdı.

Batıktan çıkarılan ,iç kalıp tekniği, gravür, kesme ve kakma gibi yöntemlerle üretilen bu camlar, dönemin en üstün sanatsal ve teknik bilgisinin ürünleriydi. Yeşil, mor ve mavi tonlarda ışıldayan eserler…(Sayın Özen’in, özenle seçtiği renklerde bunlar. Hepsi sanki Serçe Limanı Cam Batığından çıkmış gibi…

Özellikle dikkat çekici olan gemideki hurda camların varlığıydı. Yeniden eritilip ham cam ile karıştırılarak yeni eserler üretmek üzere taşınan bu kırık parçalar, camın sonsuz geri dönüşüm döngüsünün bin yıl önceki izlerini taşıyordu. Bu döngü, camın yalnızca bir malzeme olmaktan öte, sürekli dönüşen ve yeniden doğan bir varoluş biçimi olduğuna işaret ediyordu.

Bu yazıları okuyunca daha dikkatli düşünmeye başladım. Hani hurdacılar bir sürü hurda topluyorlar; plastik, teneke, demir, kağıt vb .gibi . Bu hurdaların hepsi yeniden kazanılırken de kirlilik yaratıyor. Sadece cam bunların dışında kalıyor gibime geliyor.

Ekrem Özen’in Cam Sanatı sergisi  diye devam ediyor. 

Hemen 3. Sayfada “Berrak sözler, Kristal Tınılar” Serçe Limanı Cam Batığı’nın 1000.yılı

Devamında 3-31 Mayıs 2026 MARMARİS BELEDİYESİ KÜLTÜR SANAT EVİ  diyor.

Sayın Hanefi Yeter, “Cam Deyip Geçmeyelim” yazısının özeti diyebileceğimiz yazının sonunda W.M. Thackeray’ın sözüyle bir güzel anlatıyor tüm sergiyi!

“Dünya bir aynadır ve her insana kendi yüzünün yansımasını geri verir”

EKREM ÖZEN KİMDİR?

1954 Eskişehir Çifteler doğumlu, resim ve özellikle cam üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan ünlü Türk cam sanatçısıdır.

1979 yılı Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksekokulu mezunu olan Özen, yurt içinde ve dışında birçok projede cam ve duvar resimleri uygulamaları yapmış, ayrıca İstanbul Üniversitesi Teknik Yüksek Okulu’unda cam-seramik bölümünde dersler vermiştir. 

Sanatçı, “Tutku “ gibi çeşitli sergilerde eserlerini sergilemiş ve hem resmi hem de sivil mimaride camın farklı teknikleriyle çalışmalar yapmıştır. Kendisinin yurt içi ve yurt dışında resmi ve sivil mimarilerde farklı tekniklerle sayısız duvar resimleri, cam resimleri uygulamaları bulunmaktadır.

İstanbul Üniversitesi Teknik Bilimler Fakültesi Cam-Seramik Bölümünde, Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nde cam dersleri, Doğuş Üniversitesi Tasarım Fakültesi ve Yeditepe Üniversitesi Plastik Sanatlar Fakültesi’nde duvar resmi teknikleri dersi vermiştir. 

Halen Ortaköy’deki atölyesinde çalışmalarını sürdürmektedir. 

Datça’ya ortak bir dostumuza konuk gelmişti, hemen oturup konuştuk. 

Sayın Özen’le kısa da olsa çok özel ve güzel bir görüşme yaptım. 

Eğer Mimar Sinan günümüzde yaşasaydı, eserlerinin cam işlerini inanıyorum ki, Sayın Özen’e yaptırırdı!

Marmaris’e yolunuz düşerse(Kurban Bayramı içinde de açık) sergiyi gezin derim. Ben bunu yapacağım. Belki birkaç arkadaşla birlikte yaparız bunu.

Bitirmeden, Marmaris ve çevresindeki tüm sanatçılara destek veren MAKSAD’a (Marmaris Kültür ve Sanat Derneği’ne başkanı sayın ANGELA BERKER’e  teşekkür ederim. 

Değerli okurlar;

Sizin gazetemizde gördüğünüz eserler siyah-beyaz olarak görülecektir. Ancak, gazetemizin İnternet sayfasında cam ürünlerini orijinal renkleriyle görebilirsiniz.

Ben sadece birkaç örnek verebiliyorum. 

Kendisi eserlerine bir ad vermemiş. Onu da siz koyun.

Ben birkaçına kendimce isim verdim bile.

Savaş, pahalılık, siyasi gerilimler vs. stresten uzak güzel bir sergi gezmeniz size iyi gelecek!

SERGİ ADRESİ: Marmaris Belediyesi Kültür Sanat Evi/ Kemeraltı Mah. 95.Sok. No:1

Çökertmeden çıktık Halil’im başımız selamet

Bitez Yalısına da varmadan koptu kıyamet

Arkıdeşim İbram Çavuş Allah’ıma emanet

***

Burası da Asbat değil Halil’im Bitez yalısı

Ciğerime düştü aman mavzer gurşun yarası

***

Gidelim gidelim Halil’im Çökertme’ye varalım

Kolcular gelmiş Halil’im nerelere gaçalım

Teslim olmayalım Halil’im kurşun saçalım

***

Burası Asbat değil Halil’im Bitez yalısı

Ciğerime düştü aman mavzer gurşun yarası

***

Güvertede gezer iken aman gunduram kaydı,

İpekli de mendilimi aman örüzger aldı

Çakır da Gülsüm’ümü Çerkez gaymakam aldı.

***

Burası da Asbat değil Halil’im Bitez yalısı

Ciğerime düştü aman mavzer gurşun yarası.

Türküyü değişik biçimlerde söyleyenler olmuştur. Olagelmektedir. Ancak türkünün özgün şeklinin bu olduğunu derleyenler anlatmaktadırlar.  Ancak ikinci bentte aşağıdaki söyleyiş olay örgüsüne daha uygundur. Çünkü Halil ve sevgilisi Gülsüm , kol kayığında yakalanmışlardır. 

“Gidelim gidelim Halil’im Asbat’a varalım

Önümüze gol kayığı gelmiş nereye gaçalım

Gayret et Halil’im aman garaya çıkalım”

Halil 1870 yılında Bodrum Akçaalan (Turgut Reis) te doğmuştur. Hacı Yusuf ailesinden Demirci Ali’nin oğludur ve lakabı da CİNGEN HALİL’dir.

Halil, kız kardeşi Zeliha’yı yakarak öldürmesi ve tütün kaçakçılarıyla işbirliği  etmesi suçlarından arandığı  sıralarda baskına uğrar. Bu baskın sırasında Kör Bayram adlı birisini daha öldürür. İstanköy’de bir düğünde yakalanır ve zindana atılır. Yedi yıl burada yattıktan sonra serbest kalır.

Bodrum’daki eğlencelerden birinde Dertli’nin Ali tarafından getirilen Gülsüm’e sevdalanır. Halil, Gülsüm’ü buradan kaçırır. Konu Çerkez Kaymakama iletilir( Ömer Lütfü Türk) Kaymakam gizliden gizliye çakır gözlü Gülsüm’e aşıktır. Halil’in peşine adamlarını salar. Fakat Halil’in yakalanması öyle kolay değildir. En yakın arkadaşı Selamoğlu’nun cezasını affetme vaadiyle Halil’in peşine takarlar. Selamoğlu da, Şerifalioğlu İbrahim Çavuş’la birlikte Halil’i eğlenceye çağırır. Konuşurlar. Bu konuşmada Halil, teslim olmayacağını söyleyerek şöyle der;

“Efenin ölüsü dağda kalır, teslim olmam” diyerek son sözünü söyler. 

Bu olaydan sonra takipler sıklaştırılır. Halil’in yanına kaçakçılardan oluşan kızanlar katılır. Ünü yedi dağa yayılır. 

Halil ve Gülsüm, bugünkü Yalıkavak’ta bulunan Çökertme’ye  gelir. Buradan GANKAVA adı verilen süngerci teknesiyle bir adaya kaçacaklardır. Rum kaptan Kosta Paho ve Andon’a sığınırlar. Bu bölgede onlara Çoban İbram  aracılık eder.

Hava koşulları çok kötüdür. Kaptan Andon Halil’e Asbat7a çıkmaya ikna eder. Amacı onu ihbar etmektir. 

Yolda “Balık otu “denilen zehirle ikisini de uyuturlar. Bitez Yalısı civarında, Gankava’dan kol kayıklarının birine bırakıp denize salınırlar. Bu arada ihbar da ederler. Halil’in ve Gülsüm’ün baygın haldeki durumundan faydalanıp, hem karadan , hem denizden kuşatırlar. Kaymakam tarafından görevlendirilen  Barka’nın Ali Kaptan , Halil’i ayağından vurur. Kel Mülazım adlı zaptiye sürükleyerek meydana getirir(Eski Telgrafhane iskelesi) İşkencelerden geçirilen Halil zindana atılır. Kaymakam, Halil’i öldürmesi için Ömer Çavuş’a görev verir. Geceleyin Ömer Çavuş, zindanda Halil’i öldürür. 

Ölüsü de aynı zindanda yatanlara gömdürülür.

Bu ölümün ardından sevgilisi bu türküyü yakmıştır. Tabii türküyü  Müsgebili (Ortakent) Köroğlu lakaplı Hasan Hüseyin Salım tarafından yapılmıştır. 

Çökertme türküsünün  Çakır Gülsüm’ü hakkında çeşitli anlatımlar olmuştur. Biir Yalıkavak’ın karşısında Küdür denilen bölgede yerleşen Goca Güssün lakaplı ve çalgıcılık yapan kadın, diğeri ise Türkbüklü Kel Gülsün’ün kızı Hafize’dir. Asıl adı Hafize Alagöz’dür. Ali Gallem’in eşidir. Şerifali Oğlu İbrahim Çavuş, Halil’in ölümünden çok sonra karısının  üstüne almıştır. Yıllarca Çakır Gülsüm takma adıyla kendini gizlemiştir. 

Konumuz Muğla Türküleri…Ancak bu türküde bir KOLCULAR adı geçer. Bunlar Fransız emperyalizminin, duyun-u Umumi borçlarını tahsil etmek için, tütüne el koyan reji idaresi kolcularıdır. Tütününe el konulan çiftçi tütününü kaçırmak ister, tütün kaçakçıları türer. Halil ve arkadaşları da tütün kaçakçısıdır. Bu dönemde bir söyleme göre 70 bin insan öldürülmüştür Kolcular tarafından. 

***

Horaz değil katır idi,
Üstüne binsen götürür idi,
Dağdan odun getirirdi çil horazım,
Horazım horazım Şal horazım
Civcivlerin babası şah horazım
Tavıkların kocası şah horazım,
Sarhoşların mezesi çil horazım

***

Horazımın tüyü gara
Gider idi Üstüdar’a
Getirdi bize para çil horazım
Horazım horazım Şal horazım
Civcivlerin babası şah horazım,
Tavıkların kocası çil horazım
Sarhoşların mezesi çil horazım.

Türkiye’nin birçok yerinde değişik şekilde söylenen bir türküdür. Fethiye yöresinde
söylenen şekli budur. Bu türkü yöre sanatçılarından Arif Sümbül tarafından derlenip, bu
şekilde çalıp söylenmiştir. Şu anda notaya aktarılmamıştır.

Can Dostlar!                  
Sözleri Yunus Emre'ye bir rivayete göre de Pr. Dr. Hüseyin Nail Kubalı'ya ait olduğu bilinen Selahattin İnal tarafından bestelenen rahmetli Zeki Müren'in o içli sesiyle radyolarda dinlediğimiz ANNEM isimli şarkının dörtlüğünü de hatırlatmadan geçmek istemedim.                      Neydi o dörtlük ?                     Ana başa tâc imiş             Her derde ilâc imiş               Bir evlat pîr olsa da        Anaya muhtâc imiş                  Bu vesile ile büyük küçük demeden tüm annelerin ellerinden, gönüllerinden öpüyor, en içten duygularla ANNELER GÜNÜ'NÜ KUTLUYORUM.            
Bundan sonraki yazımızda başka bir konuda buluşmak ümidiyle...                    Sağlıkla kalın. 
Esen kalın. 
Hoş kalın. 
Can dostlar !

yazsız yıl” dediği, kasvetli, sıkıntılı günler.

Cenevre Gölü kıyısındaki bir villada devrin entelektüelleri toplanmış, fırtınanın

geçmesini bekliyorlar. Ev sahibi Lord Byron ortaya bir fikir atar “En korkunç hikayeyi

hangimiz yazar?”

Aralarındaki tek kadını, 18 yaşındaki Mary Shelley’yi hesaba katmaz bile.

Belki de o gece Shelley’in kafasında bir görüntü belirir;

“Dikişli bir beden ve ona tanrısal bir kibirle hayat veren bir adam. Ve insanlığı iki yüzyıl

boyunca titreten Frankenstein doğar. Hikaye bize şunu sorar:

ASIL CANAVAR KİMDİR?

*Canavar dünyaya masum bir çocuk gibi gelir. Öğrenmeye açık, sevmeye hazır

Fakat yaratıcısı Dr. Frankenstein ondan tiksinir. Terk eder. Yetim kalan yaratık dışlanır,

taşlanır, sonunda şiddeti öğrenir.

*Frankeştayn ise yarattığı şey yüzünden her şeyini yitirir.

Shelley’in mesajı nettir:

-Canavar doğulmaz, yapılır. Sorumluluk almayan, etikten yoksun hırsın sonu

hüsrandır…

Nereden çıktı bu yazı?

*Çocukların, çocukları öldürdüğü, çocukların çocukları sevmediği, dahası toplumun

kimi kesimlerinin çocukları hiç sevmediği bir toplumda yaşıyoruz artık.

*Sonra dönüp, Marş’ta, başka yerlerde onlarca çocuğu silahlarla, mermilerle katleden

aynı yaştaki çocuklar için;

-Nereden çıktı bunlar?

Bir temel cümleden söz edeceğim: “ Suçu toplum hazırlar, kişi işler”

Frankeştayn ürettiği canavarı zapt edemez olmuştur. Bu da bize ölüm olarak

dönmektedir.

Tüm bilim insanlarının, tüm siyasetçilerin, eğitimcilerin bir araya gelip ,

Frankeştaynları ve onun ürettiği canavarı yok etmeliyiz.

Arpa da buğday batırı

Ben buğdaya gelmezdim (aman)

Nazlı da yârin hatırı.

***

Çekirgem uçmaz oldu,

Ganadım açmaz oldu,

Şu zamane gızları (aman)

Erkekten gaçmaz oldu.

***

Dabancamı doldurdum,

Boş masaya gondurdum,

Uyuyan gözlerini(aman)

Öperek uyandırdım.

***

Dam başında siniler,

Tiske de vursam iniler,

Şu zamane gızları (aman)

Haftada goca yeniler.

***

Çekirgem uçuverdi,

Ganadım açıverdi,

Eilin oğlu değil mi(aman)

Sevdi de gaçıverdi.

***

Dabancam dolu mermi,

Adam böyle eder mi?,

İnsan sevdiği yâri(aman)

Bırakıp da gider mi?

***

Dabancam dolu fişek,

Atarım yüksek yüksek,

Haram olsun sevdiğim(aman)

Sensiz yattığım döşek.

Bodrum yöresi türkülerdendir. Üreticinin sıkıntılarını anlatır.

1885-1905 yıllarında yaşanan çekirge istilası olayından sonra doğduğu

biliniyor. Çekirge iile ilgili olarak yurdumuzun değişik bölgelerinde türküler yakılmıştır. Muğla

yöresinde de birçok çekirge türküsü vardır. Birini geçtiğimiz hafta yazmıştık. Ancak. Bu

türküde aşk ve sevgi işlenmiştir. Yani çekirge bir dert ama, aşkımız ondan önce gelir

denmektedir sanki.

Çekirge çok hareketli bir hayvandır. Türkünün ritmi de çekirge gibi hareketlidir.

Sözleri de.

Görüldüğü gibi ilk dörtlükte üstü kapalı da olsa çekirgeden söz edilmektedir.

Bildiğim kadarıyla rahmetli Oğuz yılmaz’ın söylediği çok güzel bir çekirge

türküsü daha vardır. “Hopla da zıpla çekirge”…

Mustafa Bacaksız(çelik ) tarafından okunmuştur.

ülkemizin bulunduğu bölgede bir kaç aydır süren savaş ve çatışma haberleri yurtdışından gelmeyi

tasarlayan yabancı tatilcileri rezervasyon yapmalarında beklemeye yönelttiği haberleri medyada yer

alıyor. Turizm sektörümüzün acentecisi , otelcisi ile çalışanlarının sıkıntılı dönemlerde ayakta

kalmaları çeşitli desteklerin yanında vatandaşlarımızın çeşitli desteklerle iç turizmi canlandırmanın

çok önemli yadsınamaz bir gerçektir.

Seyahat yazarlarının şehirler, kasabalar ve beldelerimizin sahip oldukları kültür ve turizm

zenginliklerimizi tanıtan ve yaptıkları gezileri anlatan yazılar yayımlamaları vatandaşlarımıza tatil

seçenekleri konusunda yardımcı olacağını düşünüyorum.

Bu düşünceden yola çıkarak,2020-2025 yılları arasında yaptığım gezileri anlattığım makaleleri Ben

Gezdim Güzeldi, Şimdi Sıra Sizde adıyla bir kitapta toplayarak yayımladım.

İşte, Tatilcilere eşlik edebilecek ‘Ben Gezdim, Güzeldi…Şimdi Sıra Sizde… adlı kitabım..

Ülkemizde Seyahat ettiğim yerler ile kültür, turizm, tanıtma ve sanat konularında 2009-2019 yılları

arasında yazdığım makaleleri Gezdim, Gördüm, Düşündürdü’ adlı kitapta bir araya getirdikten sonra,

gördüğü ilgi, övgünün büyüklüğü beni elinizde tuttuğunuz ‘Ben Gezdim, Güzeldi.. Şimdi Sıra Sizde’

kitabı hazırlamaya yöneltti.

‘Gezdim, Güzeldi…Şimdi Sıra Sizde…’kitabımda; gezdiğim şehirleri, tatil beldelerinde yaşadıklarımı,

gördüklerimi, kültür ve sanat etkinliklerinin bende bıraktığı izlenimlerim ve anlık çektiğim

fotoğraflarla, 2020-2025 yılları arasında turizm sektöründeki gelişmeler ve ülkemizdeki

yansımalarıyla ilgi gözlemlerimi anlattığım makalelerime yer verdim.

Şehirlerimizin gezenlere sunduğu doğal ve kültürel zenginliklerini yansıtan objektifimden fotoğraflar

kareleriyle , makaleler sizleri farklı bir keşfe çıkarıyor.

Dünya’da ve ülkemizde, Turizm sektörünü olumlu olumsuz etkileyen Pandemi ve 6 şubat depremi

ve bölgemizdeki huzursuzluklar vb. gibi faktörler ve gelişmeleri konu edinen makaleler de, sizleri

yayınlandığı tarihlerdeki turizm alanındaki yaşadıklarımıza, tarihsel sürece götürüyor.

Kültür, turizm ve sanat alanında iz bırakmış olan şahsen tanıdığım yaşama veda eden arkadaşlarımı ve

onlarla olan anılarımı anlattığım yazılar da, kitapta sizleri hüznüme ortak ediyor.

Tatilcilere, yurtdışı tatilden önce, Haydi ülkemizde tatil yapalım, turizm sektörümüze destek olalım

diyerek çağrıda bulunmak istiyorum.

Zaman otobüsü 2026 yılına, kendi steril dünyalarına doğru ışınlanırken, her ikisi de antik dünyanın o ağır kan kokusuyla, zeytin ağaçları altındaki bilgece sohbetin yarattığı tezatı hayatları boyunca unutmayacaklardı.

Kaynakça: İlker Kerem Bayrak, Klasik ve Hellenistik Dönem Antik Yunan Uygarlığında Çocuk Eğitimi, Yüksek Lisans Tezi, 2025.
 

ASIL CANAVAR KİMDİR?

*Canavar dünyaya masum bir çocuk gibi gelir. Öğrenmeye açık, sevmeye hazır
Fakat yaratıcısı Dr. Frankenstein ondan tiksinir. Terk eder. Yetim kalan yaratık dışlanır,
taşlanır, sonunda şiddeti öğrenir.
*Frankeştayn ise yarattığı şey yüzünden her şeyini yitirir.
Shelley’in mesajı nettir:
-Canavar doğulmaz, yapılır. Sorumluluk almayan, etikten yoksun hırsın sonu
hüsrandır…
Nereden çıktı bu yazı?
*Çocukların, çocukları öldürdüğü, çocukların çocukları sevmediği, dahası toplumun
kimi kesimlerinin çocukları hiç sevmediği bir toplumda yaşıyoruz artık.
*Sonra dönüp, Marş’ta, başka yerlerde onlarca çocuğu silahlarla, mermilerle katleden
aynı yaştaki çocuklar için;
-Nereden çıktı bunlar?
Bir temel cümleden söz edeceğim: “ Suçu toplum hazırlar, kişi işler”
Frankeştayn ürettiği canavarı zapt edemez olmuştur. Bu da bize ölüm olarak
dönmektedir.
Tüm bilim insanlarının, tüm siyasetçilerin, eğitimcilerin bir araya gelip ,
Frankeştaynları ve onun ürettiği canavarı yok etmeliyiz.

***
Çekirgenin uçkunu
Gelinlerin coşkunu
Coşkun olan gelinler
Kendi sallar peşkiri

***
Çekirgenin taburu
Her tarlayı batırı
Çekirgeyle savaşı
Asker yârin hatırı

***
Tarlalarda yayılır
Kanatları sayılır
Kör olası çekirge
Harmanlara bayılır.

Fethiye ve Teke yöresinde çalınıp söylenen ve Bodrum türküsündeki “Çekirgenin Tabırı” türküsüyle aynı olmayan bir türküdür. 1880 Osmanlı-Rus savaşının ardından ,
köylerde erkek azlığından, tarım işlerini kadınların yaptığı bir dönemdir. Bu dönemde çekirge istilası nedeniyle, tarlalarda maddi kayıpları olan çiftçilerin sıkıntılarını anlatan, bir türküdür. Bir ah çekmedir de diyebiliriz. Türkünün kıvraklığı, çekirgenin hareketliliği ile insanların daha hızlı hareket etmesini salık veren bir türküdür. Türkünün ilk kaydı Mustafa Sarısözen tarafından 1942 yılında yapılmıştır. Fethiyeli Köçek Mustafa , Sarısözen’den izin isteyerek, bu türküyü değişikliklerle kayıt altına aldırmıştır. TRT kayıtlarında mevcuttur.

Alemlerin yaratıcısı yüce Rab'bimiz biz kullarına göndermiş olduğu kitabında (Kur'an'da) şöyle buyurur. "Yeryüzündeki ağaçlar kalem, deniz de arkasından yedi deniz daha katılarak (mürekkep )olsa yine de Allah'ın sözleri (yazmakla) tükenmez. Şüphesiz ki Allah güçlüdür ,doğru hüküm verendir. (Lokman :27).       Bu ayetten de anlaşılıyor ki Kur'an'da hiçbir şey eksik bırakılmamıştır.        Kıymetli Dostlar! Bugün üzerinde durmak istediğimiz asıl âyet bu değil. Kısacık dünya hayatında nelerle imtihana çekileceğimizi bildiren şu ayet ! "Şüphesiz ki sizi biraz KORKU ve AÇLIK,MALLAR DAN, CANLARDAN VE ÜRÜNLERDEN AZALTMA (fakirlik) ile imtihan edeceğiz. SABREDENLERİ müjdele! Onlar (sabredenler) kendilerine bir musibet geldiği zaman, biz Allah'a aidiz ve biz elbette yalnızca O'na döneceğiz derler. İşte Rab'lerinden salavât (pek çok destek )ve merhamet hep onların üzerinedir. Doğru yolu bulanlar da onlardır (Bakara :155-157)          Aziz dostlar! Şunu unutmamak gerekir ki peygamberler bile imtihana tabi tutulmuşlardır. Mesela hazreti İbrahim'in ateşe atılması ,oğlu İsmail'i kurban etmekle görevlendirilmesi, kavmi ile yaptığı mücadeleler, onun imtihandır. Hz. Yusuf'un kuyuya atılması ,iftiraya uğraması, senelerce zindanda kalması, Hz Nuh'un ailesi ile ,Hazreti Süleyman'ın tahtı ve saltanatıyla sınanmaları, hep hayatlarının birer parçası olmuştur. Bu sınavlarla ilgili peygamberlerin hayatlarından çok örnekler verilir. Hz peygamberin Fatıma hariç bütün çocukları kendisinden önce ölmüştür. İşte bugünkü yazımızda sırasıyla korkudan, açlıktan, mallardan, canlardan ve ürünlerin azaltılmasından ve bunların sonuçlarından dilimizin döndüğü, kalemimizin yettiği kadar anlatmaya çalışacağız.        Can dostlar!      KORKU'lar çeşit çeşittir. Korkular hayatın kalitesini düşüren ,psikolojik kökenli öğrenilmiş veya durumsal tepkilerdir. Mesela maddi durumu çok iyi olduğu halde bir mü'minin, hacca gidersem, zekât verirsem, kurban kesersem fakirleşirim korkusu .Öldüğüm zaman bu mallarım ne olacak, har vurup harman savrulacak korkusu .Kısa bir süre önce yaşamış olduğumuz Malatya ,Maraş, Hatay ve başka illeri de kapsayan ve 53.000 kişinin hayatına mal olan deprem korkusu. Yine yakın bir zamanda atlattığımız Sağlık Bakanlığı verilerine göre 101.000 kişinin hayatını kaybettiği Korona virüs korkusu. Gök gürültüsü /yıldırım (astrofobi )korku su, kapalı alan, tünel ,asansörde kalma korkusu, örümcekten korkma ,kan görme ,iğne olma korkusu .Hatta daha da ileri giderek bugün toplumun büyük kesiminin maruz kaldığı cep telefonundan veya bilgisayarından kısa bir sürede olsa uzak kalma korkusu. Yalnızlık korkusu. Evet bu son bahsettiğim yalnızlık korkusu bazı uluslarda o kadar ileri boyutlara ulaşmış olacak ki İngiltere ve Japonya'da bu yalnızların sorunlarına çözüm bulacak bakanlıklar kurulmuş .Siz de şaşırdınız değil mi? Bu korkulara ilave olarak, ayrıca beğenilememe  korkusu, şişmanlama korkusu ,şöhreti kaybetme korkusu, ve daha akla hayale gelmeyen nice korkular....            Can dostlar! Gelelim AÇLIK konusuna. İnsanların, hayvanların, bitkilerin hayatlarını devam ettirebilmeleri için bazı besin ve gıdalara ihtiyaçları vardır .İnsan koyunu ,kuzuyu yer et olur , koyun kuzu otu yer but olur misali .Açlık demişken bu duyguyu yaşayanlardan biri de şüphesiz âlemlere rahmet olarak gönderilen o kutlu elçiydi. Kaynaklar onun aç kalmasından dolayı karnına taş bağladığından söz eder. Günümüzde böyle mi ? Bazı insanlar aç kalacağım korkusuyla üstelik tek başına yaşadığı halde buzdolaplarını, dipfrizlerini tıka basa doldurmuyorlar mı? Geleceği önceden tahmin edilen kıtlık, şüphesiz  açlığı en aza indirmek için alınacak tedbirleri gerektirir. Bu da akla ister istemez Hazreti Yusuf'un Mısır kralının rüyasını yorumlaması ve alınacak tedbirler manzumesini akla getirir .Neydi o rüya ve yorumu? Birlikte hatırlayalım .Olay özetle şöyle .(Yusuf suresi 43- 48 ayetler) Kral rüyasında yedi şişman ineği yedi zayıf ineğin yediğini ,ayrıca yedi yeşil başak ve yedi kuru başak görür ve yorum ister. Rüya yorumcuları ;   "Bunlar karışık rüyalar biz bu rüyaların yorumunu bilemeyiz "derler. Oysa zindandan yeni çıkan ve zindandakilerin rüyalarının yorumlarını yapan bir mahkûmun bu rüyayı Yusuf'un yorumlayacağını söyler .Derken emir üzerine hazreti Yusuf huzura getirilir ve rüyayı şöyle yorumlar. "Yedi yıl âdetiniz boyunca ekin ekeceksiniz. Yiyeceğiniz az bir miktar hariç biçtiklerinizi başağında bırakın. Sonra bunun ardından yedi kurak yıl gelecek. İşte bu yıllar içinde biriktirdiklerinizi yiyip bitireceksiniz" der. Bunun üzerine hazreti Yusuf durumu yönetmek üzere kralın hazinelerinin başına getirilir. Aziz Dostlar!     Biraz da ÜRÜNLERİN AZALTILMASI ile ilgili bilgiler vermeye çalışalım. Bu da Kur'an'da yine Kalem suresinde geçer ki olayın failleri Bahçe Sahipleri diye anılır .Şunu hemen baştan belirtelim ki; ürünler de rızkın bir parçasıdır. Bununla ilgili âyetlerden birkaçında aynen şöyle der Rabbimiz! "Yeryüzünde hiçbir canlı yoktur ki rızkı yalnızca Allah'a ait olmasın (Hûd :6) Başka bir ayette de Allah rızık bakımından kiminizi kiminize üstün (farklı) kılmıştır .Farklı(bol rızık) verilenler rızıklarını ellerinin altındakilere verip de bu konuda kendilerini eşit kılmazlar. Bu ve benzeri ayetlere Kur'an'da çok rastlarız. İşte dinde infak (sadaka, hibe, zekat )vesaire konusu buradan doğmuştur Bu emri yerine  getirmeyenlere de bahçe sahiplerinin durumu bir örnek olarak verilir      (Kalem suresi :21 32 )Ayetlerde olay kısaca şöyle anlatılır .Fakirleri görüp gözeten ve büyük bir bahçesi olan adamın ölümünden sonra, bahçe oğullarına kalır. Bahçedeki mahsul olgunlaşmış ve toplanma zamanı gelmiştir .Sabah erkenden (fakirler gelmeden) bahçenin ürünlerini toplamaya gidecekleri konusunda karar almışlardır. Oysa onlar uykudayken Rabbimiz o bahçeyi tarumar etmiş bahçe anızı yakılmış toprağa dönmüştür. Sabah erkenden kalkıp bahçeye gittiklerinde, bir de ne görsünler. Bahçe tanınamayacak bir hale gelmiştir. Bahçeyi o halde gördüklerinde; "Acaba biz yanlış bir bahçeye mi geldik "derler. İçlerinde en aklı başında olan kardeşleri "Ben size Rabbinizi tesbih edin dememiş miydim" der. Bunun üzerine onlar "Rabbimizi tesbih ederiz (yüceltiriz) Şüphesiz biz zalimlerden olduk" derler .Ama neye yarar .İş işten geçmiştir artık. İşte böyle Kıymetli Dostlar! Yazımızı burada bitirirken  dünya hayatının bir imtihan olduğunu ve bizlerin de bu imtihandaki gayretlerimizin iyi ve kötü sonuçları ile karşılaşacağımızı bilmemizi ifade eden  çoğumuzun bildiği Mülk (Tebareke) sûresindeki bir ayetle noktalayalım." O hanginizin daha güzel iş yapacağını sınamak için ölümü ve hayatı yaratandır .O mutlak güç sahibidir, çok bağışlayandır".      Can dostlar ! Bundan sonraki yazımızda başka bir konuda buluşmak üzere.
Sağlıkla kalın.
Esen kalın .
Hoş kalın.

Çaya düştü tutamadım kolunu
Irak gitti bilemedim yolunu,
Kadir mevlam kısmet etmiş ölümü

***

Kuruyası çaylar nerelere attın
Ümmü’mü , suna boylu yârimi

***

Su yüzünde yüzüp gider bürgüsü,
On sekizdir sırma saçın örgüsü,
Bu güzellik sana hakkın vergisi,

***

Akmayası çaylar nerelere attın
Ümmü’mü suna boylu yârimi

***

Kadı geldi mahkemeler kuruldu
Konu komşu mahkemelerde yoruldu
İfadeler müstantikten (*)soruldu

***

Kudurası çaylar nerelere attın
Ümmü’mü, suna boylu yârimi

***

Davulcusu kaya gibi dolaşır
Düğüncüsü koyun gibi meleşir
Kara haber köye çabuk ulaşır

***

Körolası çaylar nerelere attın
Ümmü’mü, suna boylu yârimi

Ege bölgesinin birçok ilinde bilinen ve söylenen bir türküdür. Türkünün asıl adı
ÜMMÜM TÜRKÜSÜ”dür.
Muğla ilinde değişik söylentiler vardır;
Öyküsü hemen hemen her ilde aynıdır. Ancak Aydınlılar Menderes nehrinde;
Manisalılar Gediz nehrinde,
Muğlalılar Dalaman çayında bu olayın yaşandığını savunur.
Muğla ilinde Dalaman ve çevre köylerinin sahibi Ümmü’nün babasıdır. Aynı köyden,
Ümmü’lerin yanında çalışan Ahmet adlı bir genç Ümmü7ye aşıktır.
Ümmü’nün güzelliği dillere destandır. Tüm zenginlerin gözü Ümmüdedir. Ancak Onun
gönlü Ahmet’tedir. Ahmet yalvarıp, yakarıp akrabalarını gönderip kızı istetir. Ama kızı çayın
öbür yakasındaki ağanın oğluna verirler.
Gelin alma günü gelip çatar. Gelini alıp çay üstünden, köprüden geçerken, nasıl
olduysa at ürker, gelini (Ümmü’yü) çaya düşürür. Ümmü çayda boğuşurken, bunu gören
Ahmet, geriden gelip, köprüden çaya atlar. Ümmü’yü kurtarmak için çok uğraşır ama
bulamaz.
Ancak, Ümmü’nün babası Ahmet’ten davacı olur. “Kızımı çaya Ahmet itti” der
Mahkemeler kurulur. Ahmet hapse atılır. Mahkemeler süresince hiç konuşmaz.
Mahkemenin penceresinde otururken, yukarıdaki türküyü söyler. Mahkeme kadısının evi
hapishaneye çok yakındır. Türküyü dinleyince Ahmet’in suçsuz olduğuna karar verip, Ahmet’i
bırakır.
Bu öykü Yeşilçam Sineması tarafından filme aktarılır. 2005 yılında da KANAL 7
tarafından Muğla ili sınırları içinde türkü filme alınır.
Türkünün ilk derleyicileri arasında Yusuf Ziya Demircioğlu’nun adı geçmektedir.

MEVLANA’NIN YEDİ ÖĞÜDÜ

1-Cömertlik ve yardım etmede akarsu gibi ol: İhtiyaç sahiplerine el uzatmada ve paylaşmada
sınır tanımama, sürekli ve akıcı olma.

2-Şefkat ve merhamette güneş gibi ol: Ayrım yapmadan, herkese sıcaklık ve aydınlık sunma

3-Başkasının kusurunu örtmede gece gibi ol: insanların ayıplarını gizleme, insanların
hatalarını yaymama ve ayıplamama.

4-Hiddet ve asabiyette ölü gibi ol: Öfke anında sakinliği koruma, nefse hakim olma ve tepkisiz kalma.

5- Alçak gönüllülükte toprak gibi ol: Kibirden arınma, mütevazı olma ve kendini üstün
görmeme.

6-Hoşgörürlülükte deniz gibi ol: Herkesi olduğu gibi kabul etme, anlayışlı olma ve geniş
yüreklilik gösterme.

7-Ya olduğun gibi görün, ya göründüğün gibi ol: Özü sözü bir olma, dürüstlük ve samimiyet

Kulaklarını    çınlatmak   istediğim  ,eski  Muhtarımız !!!!  zamanında  üstünde  bayrağımızın  dalgalandığı   -  Datça -Hızırşah   kalesi  ,kimilerinin   dikkatini   çeker mi   bilmem.   ???    Sahibi  kimdir/kim  sorumludur,tescili   yapılmış mıdır  acaba...????

REŞADİYE  MAHALLEMİZDE    BİR  KENT   BELLEK  MERKEZİ/  ETNOGRAFYA   MÜZESİ,  BURASININ  BİR   ÇEKİŞ  MERKEZİ   OLMASINA  NEDEN     OLMAZ MI.? 
Eski  Datça   Mahallemiz, mevcut  hali    ilede    olsa, bir    açıkhava  müzesi    gibi   inşallah.   Eksiklerinin  tamamlanması   halinde,  dahada    güzel    olacaktır.

Daha   güzel  bir    Datça  için,sağlıcakla..

Gözlemlerimi   ,  çözüm  önerilerimi,    ilgili  makam    ve  temsilcilerine  diyerek  diyerek   hatırlatmaya   devam   edeceğim. Pek Çok  zaman ,adam   sende  diyerek   unutmak   istesemde, o içimdeki   ilçe   sevgim ,,depreşti veriyor,tut  tutabilirsen  kerdimi.

-Bir  Datça   bellek   merkezi olabilmesi  konusunda   (Etnografya /Arkeoloji  müzeleri)   olması  konusunda   çaba    gösteren  kişi  ve sivil  toplum  kuruluşlarına    yeterince  destek     verilmemesi, kişisel   çabaların   nereye  kadar  dayanabileceği  konusundaki  kaygım.

-Merkez   Marinasının   uzayıp    giden ,ne   zamana  kadar    süreceği  belli   olmayan yapılaşma   süreci,  yatırım   aşamasında   kimselerin hesap   
 vermemesi,
sorulmaması,

-İlçenin  altyapısı   yenilenip/yapılırken   yatırım  uygulamalarında olan   iletişim  koordinasyon   eksikliği. Uygulayıcıların   inisiyatif   kullanmadaki   gecikmeler   yanında,yetkiyi   paylaşma   eksikliği,

-Kalkınmayı  , yalnızca   betonlaşma  ile çözülebileceği   inancı.
-Gıda  ürünlerinin     üretilmesi  konusunda,kamunun   yeterince   destek ve  bilgilendirme  yapmaması-yapamaması,
-İlçe   kültür   varlıkları    konusunda   kapsamlı   bir   envanterin   yapılmamış   olması,
-Yapılmış   olanlarının     ise,  çok  yetersizliği,
-Yarımadanın   su  konusunda    gelecekteki    ihtiyaçlarının   ne  olabileceğinin düşünülmemesi,
-Bilhassa    imar    ve  yapılaşma  konusunda ,ilgili   kurumların  halkı    ve yatırımcıları   yeterince   bilgilendirmeleri   bir   eksiklik  değil mi.?
-Datça'da   Badem   üretimi-sorunları  çözümünde,  üreticinin  kaderine  terk  edilmesi  reva   mıdır.?
-Datça   hurması da  bir   gündem  konusu    gerekmez mi.?
Tüm   bu  konular   ,ilgili  makam    ve  kurumların   radarına   girsin bizim   sorumluluğumuz  desinler   artık.   
Bizler  ilgili   makamlara   demeye  devam   edeceğiz.

Sağlıcakla. 

Muğla Yerkesik bölgesinden doğduğu sanılan bir türküdür. Yeni köyünden Kör çakır
lakaplı çalgıcı tarafından ilk olarak söylendiği bilinmektedir. 
    Türküyü yakanın da o olduğu
söylenmektedir. 
       Türkünün çıkış yeri Yerkesik olduğu söylenmesine rağmen, Muğlalı yerel tarihçiler buna benzer sözlerle başka türküler de derlemişlerdir, yazmışlardır.

1964 yılında İlkokulda  Knidos gezimiz  sanki bizi yeni bir dünya ile tanıştırıyor ,ufkumuz açılıyordu..
 Palamut bükünde yaşadıklarımız, gördüklerimiz bile bizim için  ayrı bir dünya idi.. 
Düşünsenize  neredeyse Datça ,Betçeye yabancıydı..Konuşmalarımız bile farklıydı..
   Palamut bükünden sonra Çeşme köyde mola verdik.Çeşme köy ilkokulunu gezdik.. Yeni yeni arkadaşlarla tanıştık..
Hatırlaya bildiğim sadece rahmetli örtmen A s ı m -B o z a l a n ..
Babacığımın yakın dostuydu...
 Aklımda kalan.. Asım örtmen bize , Çeşme köy İlkokulunun  yapılışının enteresan hikayesini anlatmıştı..Mübadelede Rumlar Datçayı terk edince  inşaat yapı ustası kalmamış..İtalyanların elinde bulunan Sömbeki,Rodos adasından Rum taş ustası getirtmek zorunda kalmışlar..Adamlar bazı nedenlerle  inşaatı yarım bırakıp, ve Palamut bükünde bir Türkün kayığına atlayıp kaçmışlar..
İşin ilginç yanı.. Kaçırdıkları kayığı geri göndermeleri olmuş..Dürüst adamlarmış..v.s.v.s..  Konu  ilginç olduğu için aklımda kalmış.
Bu anlattıklarımı  Cumhuriyetin ilk yıllarının koşullarında değerlendirmek lazım..Düşünün ki  o yıllarda Cumalı-Çeşme köy Marmaris'in  en uzak Nahiyesi..
Datça yarımadası o yıllarda iki Nahiyeye bölünmüş.. Betçe tarafı S ü l e y m a n i y e -N a h i y e s i - Datça tarafı R e ş a d i y e -N a h i y e s i .. ,Henüz emekleme döneminde bebek olan Cumhuriyetin eğitime verdiği önem  inanılmaz...
Çeşme köyü şöyle bir dolaştırdı bize örtmenlerimiz..Eski Nahiye binası  dikkatimizi çekti. Kapısında Osmanlıca yazıt vardı.. ve halen durmaktadır...
Düşünün ..Datça yarımadasının  üzerinde iki küçük Nahiye arasında bile derin uçurumlar vardı..
Ulaşım, iletişim zordu..Halk birbirini neredeyse tanımıyordu..Köyüne gelen herkes Y a b a n c ı y d ı .. Her köy kendi kabuğuna çekilmiş, kendi yağıyla tuzuyla kavruluyordu..
Sonradan öğreniyoruz ki..
Anadolu da  aynı durumdaydı..
Osmanlı , Ankara savaşında  Timur'u tutan  Anadolu halkını fena cezalandırmış  ,ağırlığı Rumeliye vermişti..
Datçanın bağlı olduğu Menteşe beyliği de Timur tarafındaydı..
Bu da benim  kişisel görüşümdür..Ve gerçek payı vardır..
Yakup Kadri  Karaosmanoğlu "Y a b a n "  adlı romanında karanlıklara gömülmüş ,yalnızlaştırılmış  Anadolu insanını  biraz da bu açıdan anlatmıştır..(sürecek)

18-04-2026  
Y.Ziya Özalp
 

20-04-2026 
Y.Ziya Özalp

İstiklal savaşına  bahriyeli olarak katılmış
Düşmanın İzmir'de denize dökülüşüne bizzat şahit olmuştu..
İstiklal madalyasını  bayramlarda seyranlarda  
gururla göğsünde taşırdı.

Otoriter, sert mizaçlı ağır,vakur biriydi..
Savaş anılarını pek anlatmaz..

Yaşlılık yıllarında biz torunlarının  ısrarlı  sorularına dayanamaz.
"... Yunan denize dökülürken İzmirde  gemimizdeydik..
deniz kan kokuyordu  ..İngiliz gemileri alargada bekliyordu .." diye söze başlar..Atatürk'ü  kordonda tesadüfen nasıl gördüğünü ballandıra ballandıra  anlatırdı..
Ninem Muzaffer  Batırlıydı (Hızırşah köyü )  
1928  yılında yeni alfabeye nasıl geçtiklerini anlatırdı..İlkokul diploması  Datçada ilk Latin harflerle yazılı diploma olup..

Teyzem Saniye Reşadiyedeki  Etnografya müzesine çevirdiği evinde bu diplomayı duvara asmış,  itina ile saklamaktadır. .

Nineciğim Muzaffer hanım her eski Batırlı gibi manilerle konuşur, Her güncel olayda akla hayale gelmedik maniler uydururdu..Şen-Şakrak  ,neşeli insandı..
Yüz yıla yakın yaşadı...
Minnet,hürmet, hasret
 ve rahmetle anıyorum her ikisini de..

17-04-2026  
Y.Ziya Özalp

15-04-2026  Y.Ziya Özalp

***

Çok söyledim aman aman
Geçmedi sözüm geçmedi
Gıymetini aman aman
Bilene de düşmedi.

***

Ay garanlık aman aman
Geceden mi çıktın yollara
Yarim deye aman aman
Sarılı mı vedin ellere

***

Ay doğmadan aman aman
Şavkı da vurdu dallara
Ay doğmadan aman aman
Geceden mi çıktın yollara
Gün mü doğmuş aman aman
Garibimin de başına
Yeni de girivemiş aman
On üç on dört yaşına.

***

Bir tepeden aman aman
Atıldım aman atıldım
Atıldım da aman aman
Alaylara da gatıldım.

***

Bir gemim var aman aman
Saldım da aman engine
Şimdi rağbet aman aman
Bir güzel bir de zengine

***

Bir tepeden aman aman
Öbür tepeye ün olur
Adam sevdiğine aman
Yanar yanar da kül olur.

Bodrum yöresine özgü bir türküdür. Doğuşuyla ilgili bir hikaye ve bilgi yoktur.
Manilerden üretildiği ve belli söyleyiş kalıplarının kullanıldığı görülür. Bazı kaynaklarda başka
söyleyiş tarzı olsa da, özgün sözleri ve söyleniş tarzı budur. Türkü sözcük sayısı bakımından
destan türüne uygundur.

         Araştırmacı yazar ve müzisyen (cümbüşçü) Mehmet Uslu tarafından derlenip kayıt
altına alınarak folklorumuza kazandırılmıştır.

    Yeri gelmişken yazalım. Muğla yöresi türküleri denince, derleyici Uslu’nun böyle
onlarca eseri vardır.

-Yumurtada, 78 kalori, 5,4 gr yağ, 7,5 protein, Karbon hidrat hiç yok

-Yetişkin bir erkek için günlük protein 55 gr

-Yetişkin bir kadın için günlük protein 45 gr.

-Yumurtada 9 temel amino asit bulunurmuş,

-B vitamini, A ve D vitamini, ayrıca Kolin açısından zengin bir besindir.

-Vejetaryenler için sebzelerden daha etkilidir.

-Günde 1-2 yumurta sağlıklıdır.

-Yumurta eğer yağda pişirilecekse, mutlaka tereyağında pişirilmelidir. 
Zeytinyağına
göre daha az kalori içerir.

-Yumurtanızı minimum yağ veya sağlıklı yağlarla (tereyağı, Z.yağı) pişirirseniz,
neredeyse her yönden sağlıklı kabul edilebilir.

-Çırpılmış ve kısık ateşte pişirmek sağlıkladır.

-Ayrıca yumurtanın sarısı mutlaka tüketilmelidir.

PEKİ HANGİ YUMURTA!?

Piyasada değişik türlerde yumurta satılmaktadır. Halkımız ucuz diye kolilerde yumurta
alıyor. Ancak ben size bazı ipuçları vereceğim;

Yumurtaların üzerinde barkod numaraları vardır. Bunları daha önce yazmıştım.
Siz yumurta üzerinde bulunan (0) sıfır ile başlayan yumurtayı alın. Bu yumurta
organiktir. Bununla yetinmeyin. Üzerine , içindekileri, organik sertifikasını veren firmayı,
telefonlarını , adresini okuyun. Ben organik yumurta arıyorum. Piyasada yeteri kadar var.
Bana şunu soranlar da çıkıyor;

-Organik diye sertifika verenlere ne kadar güveniyorsun?
Burada da haklısınız. Ben de sertifikayı verenlere bakıyorum. 
Özellikle yurt dışından
verenlere daha güvenli buluyorum. Bakıyorum, sadece Türkiye’de değil, dünyanın birçok
yerinde bu işi yapıyorlar. Sizde yumurta paketlerini inceleyin. İnanın farkı göreceksiniz.
Diyeceksiniz ki niye?

Organik yumurtalar, gezen tavuk yumurtasıdır, zenginleştirilmiş yemlerle beslenmiş
tavuk yumurtasıdır, tavuklara antibiyotik verilmemektedir.

Yarın sabah kahvaltınızda yumurtayı unutmayın! (18.04.2026)

Sağlıkla kalın. 
Esen kalın. 
Hoş kalın

Eski   DATÇA   mahallesi     yakınlarında  ,Büyükşehir    Belediyemizce   düzenlenmekte   olan    ,Mezarlık  sınırları     içinde    veya   yakınında   bulunan    su  kaynağının   ,bir   çeşme   haline    getirilerek  mezarlığın   su  gereksinimin   ,karşılanması     için  ,gönüllü   bir   ESKİ  DATÇALI   girişimcinin   ismini  duyar    gibiyim.!!!!  Yeterki    ilgili    makam    ve   sorumlularının    talepleri   olsun.  Ne  dersiniz.?
Bunlar  küçük  dokunuşlar    ve    öneriler. Yıllardır   hatırlatmama  rağmen,merkezde   yerel  hizmetleri  koordine    edebilecek   bir   başvuru  masası   tesis    edemedik    gitti.  İşte  yaz   sezonu    geliyor,benden  hatırlatması.

Şimdilik   sağlıcakla.
YK

Sağlıkla kalın! Esen kalın! 
Hoş kalın.

***

Dağda tavşan yayılır,
Kemikleri tek tek sayılır,
Geçme de kapım önünden,
Seni de gören bayılır.
Emine’m Emine’m Çakır Emine’m
Gözlerinin altı çukur Emine’m.

***

Dağda da davar güderim,
Emine’ye selam ederim,
Emine selamı almazsa,
Alır da başımı giderim.
Emine’m Emine’m Çakır Emine’m
Gözlerinin altı çukur Emine’m.

***

Dağda dibek olur mu?
Ateşten göğnek olur mu?
El gızının goynunda
Uykuya amel olur mu?
Emine’m Emine’m Çakır Emine’m
Gözlerinin altı çukur Emine’m.

Bodrum yöresinde çok bilinen bir türküdür. Manilerden üretildiği görülür. Oyun
havası olarak kız düğünlerinde, kına gecelerinde def eşliğinde çalınıp, söylendiği bilinir. İlk
derlemeleri böyledir. Araştırmacı yazar Mehmet Uslu’nun derleyip, kayıt altına aldığı
türkülerdendir.

KARGONUZ HASARLI GELDİ, NE YAPACAKSINIZ?

-Kargonuzu teslim alırken, ambalajda açılma veya hasar tespit ettiyseniz; kargoyu
teslim almayın ve kargoyu teslim eden kuryeden KARGO HASAR TESPİT TUTANAĞI
tutmasını ve kargoyu iade edin.
-Bu işlemi sadece kargoyu teslim alırken yapabilirsiniz, teslim alınmış kargolar için
kargo şirketleri tutanak tutmazlar.
-Eğer pakette bir hasar bulunmuyorsa, kargoyu teslim aldıysanız; kargoyu size
gönderen kişi/ satıcı ile iletişime geçip, mağduriyetinizi bildirin. Artık insafına kalmış!
-Kargonun içinde kırılacak, hasar görecek bir şey varsa, kuryeden birlikte paketi açmak
isteyebilirsiniz. Birlikte içine bakıp, bir hasar oluşmuşsa orada hemen bir Hasar Tespit
Tutanağı tutturmalısınız. Kargoyu kurye gittikten sonra sizin açıp, hasarı tespit etmeniz çare
değildir.
Peki kurye ile paketi açtınız , içeride hasar var. Ne yapacaksınız? Ya da Hasar Tespit
Tutanağında neler bulunmalı?

TÜKETİCİNİN ADI SOYADI….
KARGO İÇERİĞİ’İÇİNDE NE VAR) ….
Tabak, çanak takımı gibi
PARÇA ADEDİ: 18 parça yemek tabağı, 4 adet çorba kasesi
HASARLI PARÇA ADEDİ: 3 adet yemek tabağı, bir adet çorba kasesi kırık…
HASAR TÜRÜ: Gelen kutu ezikti(sağlam da olabilir) içinde mallar kırıktı, eksikti gibi…
Tüm bunlardan sonra altına, Bu tutanak…/…/… tarihinde tutulmuştur…
Ayrıca kargoyu teslim eden, getiren kuryenin adı soyadı, imzası, tüketicinin (alanın)
adı soyadı imzası alınır.
-Peki hasar tespiti yapıldığı halde, kurye hasar tespit tutanağı tutmuyorsa…?
Kuryenin o anda şubesini aramasını isteyin. Bunu da reddederse, kargoyu teslim
almayın. Şubeye geri gönderin. Mümkünse komşularınızdan birini tanık olarak çağırın.
Telefonunuz yanınızdaysa videosunu çekin…
Eğer hasarlı kargoyu teslim alırsanız, tüm sorumluluğu kabul etmiş olursunuz. Kargo
şirketinden hiçbir hasar, tazmin hakkı talep edemezsiniz.

ÜCRETSİZ KARGO DEYİP ÜCRET ALIRLARSA…
Bazı satış sitelerinde, “Ücretsiz kargo” yazmasına rağmen, kapıya gelen kargo
elemanı, ücret talep ediyorsa;
Eğer istediğiniz ürün veya mala ihtiyacınız varsa; ücreti ödeyip, fiş vs. Belgeyi alın.
Sonra Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapın, parayı isteyin. Burada durmayın, Ticaret
Bakanlığını yetkililerine şikayette bulunun. Eğer ihtiyacınız yoksa, kapıda ürünü almayın, iade
edin.

Garnizon komutanı (!)  Askerlik Şubesi Başkanı Y.Ziya Özalp
Niye yalan söyleyeyim.Böyle askerliğe can gurban..
Şanslı  ,biraz da.. Allahtan torpilli adamım...
Akıl,sır erdiremediğim başıma gelen ilginç olaylardan biridir.
Dört aylık  Yedek subay öğrenci eğitimimi Balıkesir-Çayır Hisar'da tamamladıktan sonra  sıra kur'a çekimine geldi..
Muğlalılar olarak buluştuk..Aynı sıraya dizildik..
Son gün yaa..Askerlik ipleri gevşedi .Çaktırmadan demleniyoruz..Bir üsteğmenin elindeki torbadan Kura yerlerinin küçük kağıtlara yazıldığı   makaraları sırası gelen elini atıp çekiyor..  
Kura da Muğla-Marmaris-Fethiye var.. daha birçok  yakın il, ilçe var
Hepsi Çıktı.. 
En yakın  Bir Aydın-Bozdoğan ilçesi kaldı.... Çaktırmadan masa altından içkilerimizi yudumluyor.. Bir yandan da  marşlar söylüyor, kura çekimlerini izliyoruz..
İçime doğdu.. Ben biraz da alkolün etkisiyle bas bas bağırıyorum.."Ben  Aydın-Bozdoğan'ı çekeceğim.."
Arkadaşlar dalga geçiyorlar.. "Hassstir lan " falan diyorlar..
Sıra bana geldi.. Elimi torbaya soktum. Bir bobini yakaladım..Soğuk geldi..
"Yaradan Allah..Ya ilahe illallah" dedim..Elimle torbanın altına daldırdım. bobini yakaladım..
Sımsıcak geldi..
"AL İŞTE BOZDAĞAN  !" dedim..Torbayı tutan üsteğmen  bobini açtı..Tuhaf tuhaf,  hayretler içinde  yüzüme baktı..
"  A y d ı n -B o z d o ğ a n  A s k e r l i k  Ş u b e s i  " dedi..
Alkışlar içinde elimi havalara sallayarak yerime oturdum..
Eski Datça Savcılarından Fethiyeli "Adem Çetiner" de dahil ,beraber oturduğumuz Muğlalı arkadaşlar üzerime çullandılar..Sille tokat giriştiler  .. "Ulan yine torpil yaptın !"  dediler..
Bozdoğan ve Sultanhisar Nazilli Askerlik şubesine bağlıydı..Sultanhisar'a yeni askerlik şubasi açılınca beni oraya  verdiler..
Şimdi bu bir tesadüf mü..? 
 Benim torbada elime  sımsıcak gelen bobini yakalamam.."Bobine sarılı kağıt açılmadan "Bozdoğan" diye bağırmam...
"Kainatta hiçbir tesadüfe tesadüf edilmemiştir !  " der  gelmiş geçmiş en büyük filozoflardan   S o k r a t e s ...
Şimdi sizce bu bir "ra s l a n t ı  - m ı  ? "
S a n m ı y o r u m ! 
 
10-04-2026  
Y.Ziya Özalp

  Knidos Datça yarımadasının  bütünüdür..Kültürü ile,tarihi ile bir sonsuzluk hazinesidir.  1964 yılında  henüz kopil(ocuk) iken  Knidos'a giderken  şöyle bir uğrayı verdiğimiz Knidosun uzantısı  ,hatta Knidos öncesi Triopion uygarlığının  merkezi   Palamut bükünden   sırası gelmişken ,elime fırsat geçmişken  uzun uzun söz etmeden olmaz..Etle tırnak ayrılmaz..
  Mevsim bahardı palamut ağaçları yol kenarına inci gibi dizilmişti.ve herkes alandaydı..Kimisi çift sürüyor, kimisi koyun güdüyor, kimisi  palamut ağacı kesiyordu..
  Merak ettik..Örtmenlerimize bu devasa palamut ağaçlarını niçin kestiklerin sorduk.
  Köy enstitüsü mezunu olan örtmenlerimiz  uzun uzun anlattılar..
Palamut bir zamanlar Datçamızın önemli geçim kaynaklarından biriymiş. Palamut meyvesinin kabuğunda bulunan T A N E N  denen bir madde  boya ve tabaklama yapımında kullanılıyormuş. Bunun sentetiği  kimyasal formüllerle imal edilince Palamutlarımız ekonomik ve ticari kıymetini yitirmiş.. Köylüler  palamudu kesip yerine payam,zeytin,tütün dikeceklermiş. v.s. v.s.
 Bakla gözlüklü başı çekili ,masum bakışlı  bir ninecik  sahile yakın bir yerde  elinde upuzun bir ip , koyun güdüyordu..
Asılları buralı,betçeli olan Örtmenlerimizin tanıdığıymış.. Teker teker  pamuk gibi yumuşacık   ellerini öptük.. Memnniyetini belirtmek istercesine bazılarımızı yanaklarımızdan öptü..Bazılarımızın başını okşadı.
Ve 1969  yılında Muğla'da Lisede okurken Cumhuriyet gazetesinde tefrika halinde yayınlanan  Halikarnas balıkçısının  "Deniz gurbetçileri " adlı eserinde  Palamut büklü Ç a k ı r  -A y ş e '  ninemizin  ,büyük aşkı avlonyalı (Mesudiye-Avlana) Hamza Reis'in   hasreti ile yanıp tutuşarak  son nefesini vermesini okurken hüngür hüngür ağlamıştım..
"....Bir mum sönmeden önce ,olanca ışığıyla son bir harlaması vardır ya..! Çakır Ayşenin  gönlü ve sevgisi de dalkılıç gibi çırılçıplak sıyrılıverdi ortaya..Dış dünyayı görmeyen gözleri A v l o n y a 'nın masmavi denizinde  ,Hamza'nın  kürek çekerek kendine doğru geldiğini gördü..
    Dudakları hafiften titredi..Sert sert soluyordu.Çakır Ayşe bir harlayışla ,bütün ışığını ve canını verdi.
Atıldı kayığa.. Hamza'ya  "Ohhh. geldim " dedi..Çok korkuyordum sana yetişemiyeceğim diye "
"..Son soluk olarak  palamut bükü sahilindeki kulübesindeki iç çekişi duyuldu..
Sonra yine karanlık oldu..Ama o karanlıktan sonra karanlık mı oldu.. aydınlık mı oldu duymadı..
   Çakır Ayşe bir "Ohh."  dedi.İki büklüm yerinde yığıldı kaldı.."
Bu günün Datçasında.....
Palamut büklü  Ç a k ı r - A y ş e 'yi de...Avlonyalı Balıkçı Hamza'yı da..
Palamut bükünü de.. Avlonya koyunu da (Ova bükü )
 Dünyanın bu tarafında yaşanan  son derece masum , doğal ve duygusal   aşkları da öldürdük..
 M a a l e s e f ...
Kaynak :  Deniz gurbetçileri -Halikarnas balıkçısı 
(sürecek)

11-04-2026
 Y.Ziya Özalp

***
Edasına işvesine doyulmaz
Nokta benler beyaz tende sayılmaz
Aşkı içtim yudum yudum elinden
Sarhoş olan kolay kolay ayılmaz.

***
Sesi geldi yüksekten turnaların
İşvelidir yosmaları”(güzel ve alımlı kadın) Muğla’nın
Muğlalıya gönül verdim ağladım.
Sanki şakrak bülbülüymüş yaylanın

Muğlalı müzisyen Malik Neşeli’nin derleyip Muğla folklorüne kazandırdığı bir
türküdür. Bazı kaynaklara göre ise Malik Neşeli bu türküyü kendi yakmıştır. Türkünün
anlaşıldığı gibi bir hikayesi de yoktur.
Buraya almamızın bir nedeni de, Muğla yöresinde böyle öykülerden bağımsız yakılmış
(uydurulmuş) türküler de vardır.

(Mavi Denizlerinde Mutlu Değil miydiniz?)
Filmin özgür adı, Girasoli’dir.
1970 tarihli filmin yönetmeni ünlü Vittorio De Sica’dır.
Baş rollerinde Sophia Loren, Marcello Mastriani, Lydmila Savelyeva oynamışlardır.
Filmin tamamı Sovyetler Birliğinde çekilmiştir.
II. Dünya Savaşında Rus cephesine gönderilen ancak binlerce başka İtalyan askeri gibi
geri dönmeyen ve kayıp olduğu ilan edilen kocasını (Marcello Mastroianni) savaştan sonra
bu ülkede umutsuzca aramaya çıkan İtalyan kadının (Sophia Loren) hikayesini anlatan bu
film Moskova’da çekilmiş ilk İtalyan filmi unvanına da sahiptir.
Size bir filmi anlatacak değilim. Ama sadece bir noktaya gelip bırakacağım.
O yıllarda filmi eşimle izlemiştim Konak Sinemasında. Ve bir kez daha gidip izledim.
Çok etkilendim. Bulursanız mutlaka izleyin Çünkü Savaş karşıtı bir film…
Sophia Loren İtalya’dan kalkıp, Moskova’ya gelir ve kocasını bulur. Evlenmiştir,
çocukları vardır.
Moskova yakınlarında orada öldürülen İtalyanlara ait bir mezarlık vardır. Binlerce
mezar.
Mezarlığa girmeden şu yazıyla karşılaşıyorsunuz;
“Mavi denizlerinizde mutlu değil miydiniz?)

Şimdi İran-ABD/İsrail savaşını görünce bu yazı aklıma geldi.
Trump’ın en korktuğu bu işte. Amerika’ya tabutların gitmesi…O ve çakallar Wietnam’ı
gayet iyi biliyor. O nedenle çok korkuyorlar. Korksunlar zaten!
Biz bildiğimizi söyleyelim “ Yurtta Barış, Dünyada Barış!”

***
Sekibaşı’ndan a Memed’im geçtin mi?
Gayfelerinden a Memed’im içtin mi?
On üç on dört güzelin içinde
Hamamcılar’ın Havse’yi setin mi?

***
On birinen on ikinin arası
Sol yanında Havse güzelin yarası
Verilmemiş miydi a Memed’im
Doksan da guruş yazmanın parası

***
Yokuşlara da çıktım (Havse’m) yoruldum
Ben Havse’nin hoş zülfüne huruldum
Sereverde anam yer yatağımı
Dün gece Havse’mi hurdum da duruldum.

Geçen sayımızda bu türkünün birinci bölümünü yazmıştık. İkinci bölüm için de söz
vermiştik. Devam ediyoruz
Topaloğlu Mehmet Efe(Ercan 1887-1958 yılları arasında yaşamış ve Kuvvayı Milliye
hareketine katılmış, Muğla’nın varsıl ailelerinden bir gençtir. 
Aynı zamanda Muğlalı
serdengeçtilerdendir.

Türkü 1927 yılında yaşanan acı bir olaydan doğmuştur.
Asar mahallesinde yaşayan Hafize adlı güzelle Mehmet Efe arasında gönül ilişkisi
vardır. Ancak Hafize’yi , Mehmet Efe’nin evli olmasından dolayı komşulardan birisiyle
evlendirmek isterler.
Buna izin vermeyen Mehmet Efe , Hafize’nin evine gider. Ve onu yaralar.
Bu yara sonrası Hafize kan kaybından ölür.
Olay sonrası bir müddet dağda saklanan Mehmet Efe, sonra teslim olur. 1932 yılında
da hapisten çıkar. Yayladaki Kırkkahvesi mevkiindeki yurdunda tütüncülük yapar. Birçok
kişiye hem ekmek sağlar , hem de onlara kol kanat gerer. Halk arasında sevilir. Ancak
Hafize’nin ölümünün keni yüzünden olduğu için çok üzüntülüdür. Bin pişmandır.
Ölüm olayının ardından Asar mahallesinin düğüncü kadınlarından ARAP ANA adlı
kadın tarafından türkü yakılır.
Ülkemizde her türküde olduğu gibi bu türküde de bazı değişiklikler olmuş, değişik
söylenmiştir. Ancak en son yukarıdaki gibi söylenmektedir.

Sağlıkla kalın. Esen kalın. 
Hoş kalın.

04-04-2026  Y.Ziya Özalp

04-04-2026  Y.Ziya Özalp

SAYGILI İLE ARKADAŞ OL!
Usul bilir,
Adap bilir,
Sınır bilir.
Üzülmezsin!

GÖZÜTOK İLE DOST OL!
İkram bilir,
Kural bilir,
Doymak bilir,
Ferahlarsın!

GÖRGÜLÜ İLE AHBAP OL!
Yol bilir,
Yordam bilir,
Kural bilir,
Rahatlarsın!

ALÇAK GÖNÜLLÜ İLE YAREN OL!
Hal bilir,
Ahval bilir,
Gönül bilir,
Mutlu olursun!

AKILLI İLE ARKADAŞ OL!
Az konuşur,
Hak konuşur,
Mert konuşur,
Rahatlarsın!

MERT İLE DOST OL!
Mertlik bilir,
Vefa bilir,
Dost bilir,
Yüreklenirsin!

AHLAKLI İLE YOLA ÇIK!
İhanet etmez,
Yolda satmaz,
Arkadan vurmaz,
Huzur bulursun!

Hasılı “DOST” çok ağır bir nitelik,
zamanla çok az kişiye yakıştığını
bizzat yaşayarak anlarsın.

***
Hede aman da Asar’a çıktım yoruldum
Ben güzelimin top zülfüne de huruldum

***
Bir Asar’dan öbür Asar’a geçtin mi?
Havse gadının ırakısını içtin mi?
On üç on dört deliganlının içinde
Topallar’ın oğlu Memed’i seçtin mi?

***
Hede aman da Asar7a çıktım yoruldum
Ben güzelimin top zülüfüne de huruldum

***
On birinen aman on ikinin arası
Havse’de gadının sol yanında yarası
Ul(u) bazar aşamı kim huruldu derlerse
Hamamcılar’ın top zülüflü Havse’si

***
Hede aman da Asar’a çıktım yoruldum
Ben güzelimin top zülfüne huruldum.

Bu türkünün ikinci bölümü vardır. Onu ve hikayesini gelecek yazımızda türküyle birlet
anlatacağım.

Evet   Ülkemizde    olduğu   gibi,  Datçamızdada  yeterli ,gıda   üretimi   olmama   sebebi    ile,  artan  yerleşik   nüfus,köylerin   mahalle    olarak   muamele     görmesi,hizmet   sektörüne    olan    özenti   nedeniyle , ilçe  merkezimizin   yerleşik nüfusu    hızla    artmaktadır.  İlçe   merkezini   oluşturan     üç  mahalle   bütünleşti    gibi. Görüyoruz Ki, şimdi   mahalle    olarak   tanımlanan  köylerimiz  hızla   tarımsal   üretimden    uzaklaştı.Günlük temel     gıda   maddelerini   bile,merkezlerdeki   marketlerden  temin   yoluna    gidiyorlar.  Hatta   buna    son  yıllarda ,  klima /elektrik   ile    ısınma   yolunu   tercih    ederek,  enerji  bağımlılığı  da    eklendi.

Ülkemizde  ,  tarımla    uğraşan    ve    geçimini   buradan    sağlayan  yani    çiftçilerimiz,  devlet  tarafından, biraz    üvey   evlat  muamelesi     görmedimi.?
Ülkemizde    tüketilen    enerjinin    kaçta  kaçı  yerli   kaynaklardan    karşılanmakta .?  Genel    olarak  dışarıya   bağımlı   olarak    tükettiğimiz   enerjinin     faturası   hergün  daha    artmaktadır.  Bunun  başta    geleni  akaryakıt  yani  petrol, gıda   üretiminin      
ikiz  kardeşi. Ulaştırmada   olmazsa    olmazı  ,tarımda    yani   genel   olarak   üretimin    lokomotifi. 
 Son   yıllarda  elektrikli   araçlarda  biraz   mesafe   alınıyor     olsada yetersiz.  Şehirlerarası  ve    karayolu  taşımacılığında  da    yaygınlaşmalı.   (yolcu-yük) Bunun   dünyada     örneklerini     görüyoruz.  Hatta   ben  buna     elektrikli   TRAKTÖR
ünde   katılmasını    arzu    ederim. Böyle   bir   seçeneğin /yöntemin   tarım /gıda  sektöründe   kullanılması    halinde,  gıdada  kendi   kendine   yeten   ülkeler    kategorisine    girmemiz   hayal  değil.

Bilhassa    enerji   üretiminde  ,GÜNEŞ-RÜZGAR  hatta   TERMAL  kaynaklara  neden   hala  yoğunlaşmıyoruz.Datça Mız  da   Termal   konusunu   şimdilik   göz   ardı  etsek   bile,  Güneş    ve   Rüzgar   kaynağımızı  ihmal     etmemeliyiz.  Bunun     Örneğin   yapılaşmalarda  örneklerini     görmekteyiz..Yatırımcıların    bu  konuda   teşvik    edilmesi,  hatta   bazı   kolaylıklar   gösterilerek   özendirilmesi    gerekmez mi.?  Genel    olarak   yapılarda   SARNIÇLI    ev   modelinin,mimari   kural    olarak konmasını     önerdiğim   gibi.Sahi    Belediye   binamızın   yayla      gibi    olan   çatısı.neden   hala    güneş   paneli    ile    kaplanmıyor./ 

İnşaat   sektöründe   iş  yapanların,  yapılarını   güneşten    ve  rüzgardan   elektrik   üretecek   şeklinde    tesis    etmelerini     öneririm.  Hatta   buna  kamunun , sarnıç    eklenmesi    halinde  bazı   teşvikler    vereceğini   taahhüt  etmesinin   olamazmı?.Çünkü    inşaat   sektörümüz,  Ülkemizde     ve  Datçamızda  istihdam  sağlamaya   devam   edecek      görünüyor.

UNUTMAYALIM  :  GELECEĞİN SEKTÖRÜ     ENERJİ    VE    GIDA.  

YİNE    
UNUTMAYALIM;
İŞLERLİĞİ   OLDUĞU  SÜRECE, APART/OTEL   BİZE     GETİRİSİ    OLAN   YATIRIMLARDIR..   YA   BİR   AKSAMA    OLURSA.?
.ENERJİ   VE    GIDADAN  VAZGEÇEBİLİR
MİYİZ.?

Sağlıcakla,,
yk
 

Yatağan köylüklerinin birinde, köy gençleri inek gütmek için “YANMADIK” dağına
giderler. Buraya giderken de dere içinden geçerler.
Genç aşıklar inekleri saldıktan sonra gizli gizli buluşurlar. İki sevgilinin evlenmesini
isteyen aileler evliliğe engel olurlar. Kızın babası, kızını başka birisine verir. Bunun üzerine bu
olayı bilen çobanlardan birisi bir mani yakar ve bu maniden de türkü doğar.
İlk söylenişi dilli düdükledir. Araştırmacı yazar Tarcan Oğuz, Erdoğan Damarası adlı
kaynak kişiden, türkü sözlerini derleyerek notaya alma çalışmasını başlatmıştır.

30-03-2026  Y.Ziya Özalp

ENÇOK PESTİSİT KALINTISI GÖRÜLEN ÜRÜNLER:
-Yaban mersini, patates, armut, böğürtlen, elma, kiraz, şeftali, nektarin, üzüm, çilek, kara lahana, ıspanak

EN AZ KALINTI OLAN, YADA ETKİLENEN ÜRÜNLER;
-Ananas, tatlı mısır, Avokado, papaya, soğan, bezelye, kuşkonmaz, karpuz, mango, muz, mantar, kivi.
Yazımı bitirirken siz tüketicilere bir çağrıda bulunuyorum; bazı marketlerde, şöyle
reklamlara rastlıyorum: 
“BU ÜRÜNLERDE PESTİSİT YOKTUR…” inanmayın! Eğer inanmak
istiyorsanız, belge isteyin.
Yani:
Yapılan ölçümlerde, “…ürünlerde pestisit tespit edilmemiştir…” Yazısını görmeden
inanmayın.
Bunu yapacak Tarım İlçe/İl görevlileridir.
Ancak, yapamazlar. Çünkü olay siyasidir. Hiçbir Tarım ilçe/il memuru gidip, bu yalancı
market hakkında rapor yazamaz.
Bu belgeyi siz isteyin.
Veremiyorlarsa, bizim derneğimizi arayın. Buraya telefonumu veriyorum. Türkiye’nin
her yerinden arayabilirsiniz.
05355256998

***
Ala kilime sardığım
Yüksek mayaya koyduğum,
Yedi yılda bir bulduğum,
Bebek beni del’eyledi
Yaktı yaktı kül eyledi.

***
Havada kuzgunlar dolaşır,
Kargalar üleş bölüşür,
Kara haberler dolaşır,
Bebek beni del’eyledi
Yaktı yaktı kül eyledi.

NOT:Elazığ ve değişik yörelerde
türkü sözlerinde şunlar da vardır:

Nenni nenni nenni
Dere olup taşamadım
Kader dağın aşamadım
Gelin olup yaşamadım

***
Bebeğin beşiği çamdan
Su sızıyor yufka damdan,
Kurtulur mu gelin gamdan

Ben türkünün bu formatını Muzaffer Akgün’den
yıllarca….
Yurdumuzun değişik bölgelerindeki , özellikle Toroslardaki bir öyküden derlenmiş
türküdür.

Haziran ayında başlayan bu göçler, Kasım ayında geriye doğru yol alır. Burada bu
göçleri anlatmak değil maksadımız.

Bu öykü yazılı kaynaklarda vardır. Muğla ili Ula ilçesi yöresinden çıktığı da söylenir.

Eski dönemlerde Ula’nın köylerinden birinde Fatma(Fadime) adında bir kız
yaşamaktadır. Anası, babası kardeşlerinin küçüklüğünde ölür. Ailenin tüm yaşamını Fatma
üstlenir. Komşularının oğlu Halil de onlara yardım eder. Halil, Fatma’ya gizliden yanıktır.
Fatma üzüm satmak için Kırobalı yörüklerinin köyüne gider. Köpekler etrafını çevirir.
Onu bir kadın kurtarır. Evine davet eder. Fatma’yı davet eden Bey’in karısıdır. O arada beyin
oğlu Fatma’yı görüp abayı yakar!

Yörük beyinin oğlu anasına bana kızı isteyin der. Neyse uzatmayalım, Fatma’nın kimi
kimsesi olmadığı için yörük kızını muhtar ve Halil’den isterler. Halil Fatma’yı sevmesine
rağmen onun mutluluğu için kızı bey’in oğluna verirler.

Fatma’nın yedi yıl çocuğu olmaz. Yedi yılın sonunda bir oğlu olur. Sarıp sarmalayıp,
göçmeye giderler. Fatma kardeşlerinin köyüne yaklaştıkça heyecanlanır. Çok az bir yol kalır.
Ancak müthiş bir fırtına başlar. Ortalıkta bir telaş başlar, göz gözü görmez olur. Fatma
devenin ipini hiç bırakmamıştır. Onu çöktürür ve devenin üstündeki yüklükte beşik boştur.
Oğlu yoktur. Gerisin geriye koşturup, aramadık delik bırakmazlar, ancak çocuk yoktur.

Bir zaman sonra Fatma’nın dayısı kuzgunlardan kalan çocuğun kemiklerini bulur.

Bir kuzgun onu oğlunun olduğu yere götürür, Fatma eline ne geçtiyse atar, sonra Fatma nın gittiği yerde bir kuzgun dolaşır.

Herkes Fatma’nın bir akkuşa dönüştüğünü söyler.

Bu türkü Yeşilçam filmlerine konu olmuştur.

EVET   DATÇA NIN  DERDİ   BENİ   HER   ZAMAN    GERDİ/GERECEKTE

Bu   ülkede    ,dolayısı    ile    bu   ilçede   yaşıyorsanız, kenri   sorunlarınızı  hep    öne    alıp,bunu  bir   yaşam  biçimi   olarak  ,hayatınızı   bu    felsefe  sarmalıyla   şekillendirmeye   çalışıyorsanız,kusura    bakmayın    ben   sizin   yanınızda    olamam.

Sizlerden   kaynaklanan ,bir   yapılaşma   sorunu,yasaların    arkasından    dolaşarak ,  temsil   ettiğiniz   makam  /mevki  ,kişisel olanakları  kullanarak   çözmeyi   tercih   ediyorsanız,  yanınızda   olamam.

Bu   ilçede   yaşamış   olmakla  sahip    olduğunuz  hertürlü   kazanımınızı  ,  TAŞA /KUŞA /AŞA  paylaştırarak  sarf etmiyorsanız  ,yanınızda   değilim,

Sorumsuzca ,sokağa    attığınız   evcil  hayvanlarınız    için  bane   ne  bakan    baksın,zevkiniz    için    ürettiğiniz   evsel   atıklarınızı   Belediye   kaldırsın diyorsanız, sizinle    aynı  düşüncede   değilim.

Olanaklarınızı  .   insan /çevre   odaklı   kullanmıyorsanız    aynı  hedefi    amaçlıyoruz  diyemem.

Dedikodu     ve  LAF     üretimi      ile   gün  doldurursanız, bir    fidan  dikmeyi   ibadet    gibi  benimsemiyorsanız, sizinle  değilim.

Üretime /istihdama  dayalı     olmayan  yatırımı    alkışlayamam.

Datça'nın/Datça lının   derdi  birazda    sizleri     gersin    artık. Bu   ilçede  yaşamanın  bir  diyeti    var   ,hepimize .
 
SAĞLICAKLA
 

01-03-2026 Y.Ziya Özalp

"...Günlerce ağır ağır yol alarak Knidos kentinin açıklarına güçlükle gelebildik.
    Rüzgar bize engel olduğundan Salmone  burnundan dolanarak G i r i t 'in rüzgar altın geçtik.Kıyı boyunca güçlükle ilerleyerek.."

(İ n c i l ; Elçilerin işleri-27 ,-Pavlus..)
Hadi konuyu biraz sulandıralım.
Gerçekten bu konulara meraklı bir kişicik olarak
Yıllar önce ciddi bir kaynakta rastlamıştım bu anlatacaklarıma.
Hıristiyan azizlerinden birisi(Pavlus veya Lukas olabilir ) bu dinı yaymak için çıktığı yolculuklardan birinde yolu Datça-Knidos'a düşüyor.
Devir Roma dönemi ve Knidos'un görkemli yılları.
Havarimiz Knidostaki kültür ve sanat faaliyetlerine ,ekonomik politik sosyal yaşama Özellikle p a g a n (çok tanrılı din )kültürüne hayran kalıyor..Knidos'un çekimine öyle bır kapıyor ki..
İnançları zayıflıyor.. 

Maalesef Dünya cenneti Datçamızda eskiden beri insanlar birini aşağıya çekmek,birbirinin kuyusunu ..hatta ve hatta mezarını kazmak için öküzün altında buzağı arıyor..
En büyük hünerim yıllardır biriktirdiğim tarihi kayıt ve belgeleri ona buna yağmalattırmak.
Bu konudaki kaynağa tekrar ulaşabilirsem.konuyu
Ciddi bir şekilde ele alıp renklendirerek.anlatıp paylaşmak isterim.Datça kültürüne önemli bir katkısı olacağına eminim.
İnançsızım ama her dinden her mezhepten samimi inançlılara saygım sonsuz 
"...Allah herkesi kendi dinine göre dinlendirsin..hidayete erdirsin"
Diyerek saygılarımı sunuyorum.

03-03-2026 
Y.Ziya Özalp

27 mart Avrupa’da önceleri Tiyatro Bayramı olarak kutlandı. O gün tüm tiyatrolar
halka ücretsiz gösteri sundular.
Dünya Tiyatro Günü nedeniyle, Türkiye’de ilk Tiyatro Ulusal bildirisini Muhsin Ertuğrul okudu.
Tiyatronun,nasıl , nereden doğduğuna dair çeşitli görüşler var.En bilineni, ilk
insanların av partilerinden döndükten sonra, avladıkları hayvanların çevresinde, sevinç
dansları etmelerinden doğduğu sanılıyor.
Daha sonra yine ilk çağlarda, halkı sevindirmek için, bir kişinin yüksek bir yere çıkıp, hikayeler
anlatması, gibi etkinliklerle kendini göstermiş. Daha sonraki yıllarda birden çok kişi ile tiyatro
yapılır olmuş.
Geleneksel Türk Tiyatrosu’nun dünyada sayılı bir yeri vardır. Bunu ayrı bir başlık
altında yazmak istiyorum.
Tiyatro denince şu güzel sözler aklıma gelir:
“Efendiler; hepiniz milletvekili olabilirsiniz; bakan olabilirsiniz; dahası
Cumhurbaşkanı olabilirsiniz. Ama sanatçı olamazsınız. Yaşamlarını büyük bir sanata
adayan bu çocukları sevelim” 
M.K.Atatürk

11.04.1930 AnkaraTürk Ocağı Tiyatrosu’nun açılışında yaptığı konuşmadan.

“Tiyatro posta arabası gibi bir şeydir, ister dolu olsun, ister boş, saatinde harekete
mecburdur” 
Honora de Balzac,-Cousin Pons. Cilt II.-L.

-Tiyatro bütün insanlığın aynasıdır” 
Moliere-Kadınlar Mektebinin Tenkidi, Perde I

-Tiyatrolar da insanlar gibi kaderin cilvelerine tabidirler” 
Honore de Balzac-
Sönmüş hayaller-İkinci kısım
Gerçek tiyatroculara; ( Müjdat Gezen, Şevket Çoruh gibi,, Selen Uçer , Metin Akpınar
gibi, Yaşar Gündem gibi, )selam ve sevgilerimle, DÜNYA TİYATRO GÜNÜ’nü kutlarım.

NOT: Dünya Tiyatrolar Günü değildir. Tiyatro günüdür.

Şöyle bir çağrı:

Sen mutluluğun resmini yapabilir misin Abidin?
işin kolayına kaçmadan ama.
gül yanaklı bebesini emzirirken melek yüzlü anneciğin resmini değil,
ne de ak örtüde elmaların
ne de akvaryumda su kabarcıklarının arasında dolaşan kırmızı balığınkini
Sen mutluluğun resmini yapabilir misin Abidin?
1961 yazı ortalarındaki Küba’nın resmini yapabilir misin?
Çok şükür çok şükür bugünü de gördüm
ölsem gam yemem gayrının resmini yapabilir misin üstat?

Buradaki sorudan, “sen böyle mutluluk resmi yapamazsın” gibi anlam çıkaranlar
olmuştu zamanında. Oysa durum bambaşkadır. İki dostun dertleşmesidir. Ki Dino şöyle
demişti Nazım’a

MUTLULUĞUN RESMİ

Kokusu buram buram tüten
Limanda simit satan çocuklar
Martıların telaşı bambaşka
İşçiler gözler yolunu.
İnebilseydin o vapurdan
Ayağında Varna’nın tozu
Yüreğinde ince ince bir sızı
Mavi gözlerinde yanıp tutuşan
hasretle kucaklayabilseydim
seninle, bir daha.
Davullar çalsa, zurnalar söyleseydi
Bağrımıza bassaydık seni Nazım,
Yapardım mutluluğun resmini
Başında delikanlı şapkan, kolların sıvalı
kolların sıvalı kavgaya hazır
Bahriyeli adımlarla düşüp yola
Gidebilseydik Meserret Kahvesine
İlk karşılaştığımız yere
Ve bir acı kahvemi içseydin.
Anlatsaydık
o günlerden geçmişken, gelecekten
Ne günler biterdi
Ne geceler…
Dinerdi tüm acılar seninle
Bir düş olurdu ayrılığımız,
anılarda kalan.
Ve dolaşsaydık Türkiye’yi
bir baştan bir başa.
Yattığımız yerler müze olmuş.
Sürgün şehirler cennet.
İŞTE O ZAMAN NAZIM,
YAPARDIM MUTLULUĞUN RESMİNİ
BUNA DA NE TUAL YETERDİ
NE BOYA…

Takdir   ve   değerlendirmeyi     hep birlikte   yapalım.  !!!  
 SAĞLICAKLA,,,

Bazılarımız :  ;DATÇA MIZIN  KURU   LAFI   TÜKENMEZ      derler ya,  şöyleki:
-Planlı /akılcı   bir   yerleşimi  üretemedik,-

-Güneş    ve  Rüzgardan    yararlanarak yeterli    enerjimizi   üretemedik,
-Kendimize   olsun   yeterli   tarım   ürünü   Üretemiyoruz, İlçeye    dışarıdan tarım  ürünü     gelmese,  AÇIZ.
-Üç   tarafımız   denizle   çevrili    olmasına   rağmen,yeterli   MARİNAMIZ   YOK
-Badem-Bal -Balık hatta   buna   Zeytin   üretiminde   söyleyecek   sözümüz   yok.
-Sebze /Meyve   üretiminde  yöresel    olarak    adımız   bile     anılmaz.
-Su    sorununun ,sondajlar   dışındaki   kaynaklardan   temin    etmek    gibi  bir   çabamızda ,laftan     öte    gitmiyor.
-İnşaat  sektörümüz ;,yalnızca   konut/ Apart/Otel    dışında  başka   tesislere   yönelmiyor., (Sarnıçlı   yapılaşma    modeli    sözcüğü ,sorumlu   yetkililerin   literatüründe    YOK)
-Gıda  üreticileri , (bilhassa   yerel)   kamunun    gözünde    üvey    evlat.
-Yalnızca   beton   yapılarımız    övünç  kaynağımız.
-Bir   sahil   yerleşimi   olmamıza  rağmen, bir    GÜMRÜK    çıkış   kapımız   YOK..
-Ülke    içine    ve   dışına  satabileceğimiz   ürettiğimiz   bir  tarım   ürünü de   yok.
-Son   yıllarda     güz  DOMATESİ  üretimi  bir   ümit   gibi    görünüyordu,o da   BİTTİ.
Beni    asıl   kaygılandıran   konu    ise, yeni   kuşaklarımız ,tarımsal   alandan    hızla    uzaklaşmak ta.
ÜRETMEDEN     TÜKETMEYE    KOŞMAKTAYIZ .SONUMUZ   HAYROLA!!!
 

Bodrumluların ekinleri erkenden bitti
Hakim hanım kendini intihar mı etti
***
Bodrumun dağları fundalık orman
Hakime hanım yazmadın mı ferman
***
Bodrum’un da galesi var denize bakar
Hakime hanımın ölüsü yürekler yakar
***
Bodrum’dan da giderken onu görmüşler
Hakime Hanımı duyanlar çarşıya inmişler
***
Bodrum’un dağlarında silah sesi var
Silah sesi değil anam Hakim yası var.

    Aslen Ardeşenli olan, Kütahya’nın Tavşanlı ilçesi Tapu memuru Temel Bey’in kızı
Mefaret Tüzün, 24 Eylül 1951 yılında Bodrum’a hakim olarak atanır. Bodrum halkı
tarafından, cesur, gözü pek oluşu ve adaletiyle çok sevilir.
Ancak mesai arkadaşlarıyla da samimi davranışları ve giyimindeki serbestlikten dolayı da,
yobazlarca yadırganır, Hakkında Savcı Ahmet Türdü ile aşk dedikodusu yayılır.
Arkadaşlarına davetli gittiği bir gün, savcı Ahmet Bey’in karısınca söylenen “ Benim
kocamın bir karısı var sanırdım, meğer iki karılıymış” sözlerinden çok alınır ve üzülür, ikinci
olarak da hizmetçi olarak aldığı kızın bozuk yaşamı onu çok üzer. Aynı akşam, Hakime
Hanım, Milas’ta ünlü sanatçı Zeki Duygulu’nun konserine gider ve orada sanatçıdan üç kez
şu parçayı okumasını ister:

Uslu dur kadınım çıldırtma beni
Ben artık bildiğin ben değilim
Bir başka yağmurla ıslak mendilim
Yeter artık aldatma beni
Uslu dur kadınım çıldırtma beni
***
Dökülmüş yaprağım, sararmış yüzüm
Çiğli kirpiklerle yaşlıdır gözüm
Bu gurbet ellerde ben bir öksüzüm
Yeter artık aldatma beni
Uslu dur kadınım çıldırtma beni…

Hakime Hanım hakkında çıkarılan dedikodulara dayanamaz 14 Mayıs 1954
yılında kendini evinde asar. Görevine geç kalınca davalılardan Bekir Akkaya, davasını
gördürmek için evine haber iletmeye gider. Pencere kenarından Hakime Hanım’ın kendini
astığını görür. Olay hemen duyulur, bütün kasaba üzüntüye boğulur.
Yörenin Çelik Usta lakaplı Kemancısı, Mustafa Bacaksız tarafından türkü
olarak yakılır. Daha sonraları birçok sanatçı tarafından seslendirilir.
Ancak, Çelik Usta türkünün ilk altı dizesini kendisinin söylediğini, diğer
dizelerinin ise sonradan uydurulduğunu, söylemiştir.
Zaten türküyü okuyunca sonlarında bir zorlama olduğu görülmektedir( O.K)
Bu türkünün TRT kayıtlarına “ BODRUMLULAR ERKEN BİÇER EKİNİ” adıyla,
hem de eksik olarak girdiği söylenmektedir

       Bizim yaylalarımız mor mor kekikli
       Yaylalar yaylalar yaylalar
       Gızları da vardır top top belikli
       Yaylalar yaylalar yaylalar oy

       Çobanın kavalı gediği aştı,
       Yaylalar yaylalar yaylalar
       Gediğe varmadan yol ayrı düştü
       Yaylalar yaylalar yaylalar oy

        Bizim yaylalarımız ardıç oluklu
        Yaylalar yaylalar yaylalar
        Suları da vardır ala balıklı
        Yaylalar yaylalar yaylalar oy

  Fethiye yöresine ait bir türkümüzdür. Yöre ekibinden ünlü sanatçımız
Ahmet Günday tarafından derlenmiştir.
   Gördüğünüz gibi, ileride anlatacağımız öykülü bir türkü değildir. Sadece
doğa sevgisini ön plana çıkarmıştır. 
   Arada sırada böyle öyküsü olmayan türküleri bilerek koyuyorum ki, asıl
Muğla türkülerinin tadına varasınız diyedir. Önümüzdeki haftalarda bunu
göreceksiniz.

Sağlıcakla.......
YK

Gıdanın  dolayısı   ile   tarımın    ihmal    edildiğini  söylemek    için  kahin    olmaya     gerek   yok.  Son   yıllarda gıda   ürünleri  ithalatındaki    artış,ülkemiz    için  doğal   olmayan   bir     görüntü.Bir gıda ürünü   yoksa ,hemen    ithalatı  ucuz/kolay bir  yol   olarak  tercih  etmekle,  geleceğimizi    ipotek    altına    almakta   olduğumuzun     farkında mıyız.? Tarımla  uğraşan vatandaşlarımızın  yaş   ortalamaları,elli   hatta   atmış   yaşların   üstünde  diyor    uzmanlar.  Yeni    gelmekte    olan   kuşak     ise  hayatını   topraktan  kazanmak    gibi  bir   yolu   aklından   bile     geçirmiyor.Onlarada   hak    vermemek  mümkün  değil. Yem    ve  gübre   konusunda   dışarıya  bağımlılık ,enerji  /akaryakıt   giderlerinin  değişkenliği,istikrarsızlığı  çiftçimizi  toprağa   küstürdü.  Toprağımı  satar,iki  Apart  yapar  yan    gelir   yatarım  tercihini   yaparken,Zeytini ,Bademi  hatta   İnciri   kurban   verdik.   Burada   elbette    kamunun   yol    göstericilik /üretene    destek    vermek    gibi    görevinden    uzaklaşarak,sosyal  yardım     yolunu  tercih    etmesi   bence   yanlış    oldu.   Son   yıllarda    bu  konularda   cılızcada    olsa   bir  kıpırdanma     olmak taysada,  biraz     geçmi   kaldık    acaba.?
Yerel / yerli   üretime bilhassa    gıda   alanında ,yerel   yönetimlerin   destek     verme   çabaları  ,genel   kamu   desteği ve halkımız sivil  toplum  kuruluşlarınca     omuzlanmalı.Datça Mız     için    ne  diyorsun   derseniz,  sebze  /meyve    üretimi   alanında ,mevsimine     göre   yerel yönetimimizin   hatta    bazı   kamu   birimleri  ,fide  -tohum -gübre   desteği  örneklerini  göstermelerinin    zamanıdır. Çünkü  Datçamız üretim    alanı    olduğu  kadar,  tüketim   merkezidir de.   Ne   dersiniz..!!??

Ben   Datçamızda    bir   BADEMCİLİK  ENSTİTÜSÜ    önerimi   tekrarlamak    istiyorum.   Sahi     Ziraat     Fakültelerinin    görevi    yalnızca   diploma   vermek midir.  ?

Üreticiye    alım     garantili  ürün   üretmesi  konusunda ,bir    öneri    ile    gittiğinizde ,size   HAYIR      olmaz mı  dediler.   Tütün   üretimi   böyle  değil miydi.?

Sivil  toplum  kuruluşlarımızın ,bilhassa   zincir   marketleri   bu  tür     önerilerle  (alım     garantili   ürün   talepleri)   dikkatlerinin    çekilmesi   bir    yöntem    olabilir.Lütfen     artık     onlarda  üretim   alanında ,taşın   altına    ellerini    koysunlar.Malını   sat  sonra   al  paranı  çek   git,  olmuyor   beyler.

ŞİMDİLİK   SAĞLICAKLA....

                 Haydah güzelim
                 El oğluna sarıldım ben,
                 Haydah güzelim
                 Kendi yarım sandım ben.

Kuzulu da kuzulu basması
On beş lira kadunum kesmesi

                  Dam ardına dolaştım
                  Ot gazmaya bulaştım

El oğluna yandım ben
Kendi yârim sandım ban
Haydah güzelim
Kendi malım sandım ben.

Fethiye türküsü olarak bilinir. Ancak yörede birçık yerde söylenir.
Türkünün değişik varyantları vardır. Bu da çok eski bir türkü olduğunu gösterir.
Türkünün bazen “ Beş muardan(pınardan) inemem ben” biçiminde
görülmekte ve üçüncü dizesinde “Bene yardan geç dediler” söz dizimine rastlanmaktadır.
İlk derlemelerini Hamdi Özbay, Fethiye yöresi mahalli sanatçısı Köçek
Mustafa Lakaplı Mustafa Coşkun’dan yaparak, TRT türkü kayıtlarına alınmıştır.

Özetlersek;
*Hayatınız seçtiğiniz kadındır…
*Zevkli bir kadına rastlarsanız, zevkiniz,
*Bilgili bir kadına rastlarsanız, bilginiz,
*Zeki bir kadına rastlarsanız zekanız gelişir.
“Hayat kat kattır. Babil’in Asma Bahçeleri gibi teraslar halinde yükselir ve bir terastan bir terasa sizi kadınlar götürür. Ve bugün durduğunuz teras, seyrettiğiniz manzara, gördüğünüz hayat yanınızdaki kadının terası, manzarası ve hayatıdır.
HAYATINIZ SEÇTİĞİNİZ KADINDIR…
    
    
 

Bin Dokuz Yüz    otuzlu  yılların    son  temsilcileri   diyeceğim    iki      ağabeyimiz,eski   Datça   mahallemizin   renkli   simalarından   Mustafa   UZUN    ile Nevzat   AKKARACA  ve demir   yumruk  lakaplı  milli    sporcularımızdan   İli   BAHÇETEPE    de    sonsuzluğa    uçup    gittiler.  Kendilerine    Allah'tan  Rahmet  yakınları      ve  sevenlerine    sabırlar  diliyorum. Az Yaşa   çok  yaşa  hepimizin   tanıştığı    son   bu     O  KADAR.

İşte   bu  nedenledir ki,  vefalı    olabilmenin   bir   erdem  olduğunu ,sağlığımızda   sevdiklerimizle  ,sahip   olduğumuz  değerleri     paylaşmanın  gereğini    önemini  defalarca   tekrar   eder  dururum. Bir  küçük   tebessümün /tatlı  dilin   sermayesimi    var.Bugün   8   MART    DÜNYA   KADINLAR  GÜNÜ
bizleri  dokuz  ay   bedeninde,   ömür   boyu    sırtında  taşıyan     Analarımızın  hakkı    ödenebilir mi.?Hepsine   her   zaman  minnet     ve  şükranlarımızı  sözlü   ve   fiili    olarak     göstermemiz    ,boynumuzun   borcu..Her Birinin  bu  sembolik   gününü   kutluyor, aramızdan   ayrılıp    gidenlere   rahmetler,hayatta   olanlara    sağlıklı   bir  yaşam   diliyorum.

Elbette    hayat   herşeye  rağmen  devam   edip    gidiyor. Şantiyeye    dönmüş   olan   ilçe  merkezimizin    yollarını     görünce ,Rahmetle   Nasrettin   Hocanın     fıkrası    aklıma     geliverdi. Bir  köydeki  kızına    gider ,yağmur   yağsın,diğerine   gider   yağmasın   diye   dua     eder.   Bizim   işlerde    ona   benziyor.Asfalt   için  hazırlanan   yol  zeminine   serilen  kum  /çakıl yağmurda   sürüklenip    gidecek.  Yüklenicinin     elini  çabuk  tutması   şart. 

Yağışlı  mevsim   biter   bilmez, Hızırşah   KÜLTÜR   EVİ  Kilisenin      izolasyon  işlemi   inşallah  hemen  tamamlanır.

Hızırşah  Mahallemizde   bulunan    iki    LAHİT    tekrar    ÇÖP    bidonuna   dönüştürülmeden    uygun  bir  yere taşınarak  korunur    inşallah.

Karaköy'deki   18,yy başlarında    inşa    edilmiş   cami ni
nde   durumu   aynı ,BİLEN  DUYAN   GÖREN     İLGİLENEN     VARMI.?   Şu  mübarek    günlerde.

  KARGI   semtinde   bulunan     küçük   ŞAPEL  SANKİ  ÜVEY    EVLAT    GİBİ.   Ne    zaman   hatırlanır ,bilinmez.!!!!

Sevgili   yöneticilerimizin  gözüne  takıldığını   umduğum  Rahmetli  DR. Turgut   Ağabeyimizin     vakfettiği   karakesik   mevkiindeki    bina   hali    içler    acısı.

Bizler    gördüklerimizi,  kimseleri     incitmeden   hatırlanarak   düzeltilmesini     öneririz .Amacımız  üzüm  yemek,bağcıyı  dövmek  değil.

SAĞLICAKLA,,
YK

Bizim yaylalarımız mor mor kekikli
Yaylalar yaylalar yaylalar
Gızları da vardır top top belikli
Yaylalar yaylalar yaylalar oy

        Çobanın kavalı gediği aştı,
        Yaylalar yaylalar yaylalar
       Gediğe varmadan yol ayrı düştü
        Yaylalar yaylalar yaylalar oy
    

Bizim yaylalarımız ardıç oluklu
Yaylalar yaylalar yaylalar
Suları da vardır ala balıklı
Yaylalar yaylalar yaylalar oy

Fethiye yöresine ait bir türkümüzdür. Yöre ekibinden ünlü sanatçımız Ahmet Günday tarafından derlenmiştir.
Gördüğünüz gibi, ileride anlatacağımız öykülü bir türkü değildir. Sadece doğa sevgisini ön plana çıkarmıştır. 
 

Tanıdık  bildik ,sevdiğimiz  veya  sevmediğimiz   kişilerin    vefatında ,Camilerin    avlusunda  ve   mezarlıklarda    kalabalık övünç   konusu   olabilir.   Üç  gün süren   taziye   ziyareti, defin  sonunda   üç   lokmasıyla    noktalanır,yavaş  yavaş da    unutulur    gider. Zaman   değirmeni   herşeyi    öğütür.Kişinin   arkasından  söylenen  cömert  methiyeler,hayatta    iken   neden esirgenir,birtürlü   anlamam.

Bilhassa   kamuda   yetkiyi   ellerinde  tutanlar,  başsağlığı  mesajları    ile  konuyu  kapatıverirler.Günümüzde  bu tür mesajlar,basın     ve elektronik  basın   yöntemi    ile   dahada  kolaylaştırıldı.  Sanki   yasak   savar   gibi. Halbuki   kamu  hizmeti   nöbetini    tamamlayıp  ,köşelerine    çekilenler ,sağlıklarında  da  hatırlanılması    bir   VEFA  borcu   değilmi.?  Çok Mu   zordur,    bir   ziyaret   zamanı    ayırmak.  Bir   geçmiş   olsun   ziyaretini  hak   etmiş   olmalılar.

Bu  konuda  yerel  yönetimin  sorumluluğunu   yüklenenlerin ,eski   başkanların veya   temsilcilerinin      anma   toplantısı    ile  bir   masa   etrafında   biraraya    getirilmeleri  çokmu   zor.?  Hatta   hasta   olanların   ziyaretle    gönüllerinin  kazanılması   bir   VEFA    örneği   olmazmı? Ne  dersiniz.?
  
Aile  büyüğümüz ,rahmetli   Babamın   Ağabeyi  ,Karaköy  Mahallemizin  renkli   simalarından  Ali  Çavuş/Kolcu   Alisi   yani   Ali KOLCU  dan   bahsetmek    istiyorum..(1893-16,06. 1977).Birinci   dünya   savaşında Yemen/Kanal  savaşlarına   katılmış,  kaybedilen   savaş  sonunda,terhis  edilen  bir  Osmanlı   Askeri   olarak Mısır/Kahireden  deniz   yolu    ile   Marmaris'e  gelir.Karayolu    ile  Datçaya    dönerken,yolda   karşılaştığı   kardeşi  babamı   bile   tanımayan (savaşta     geçen   yıllar)  bir   kişi. Datça'da    geçen   bir    iki    ay   sonunda,tekrar   İstiklal   Savaşına  katılma   çağrısı  - Büyük  Taarruzda  tekrar   muharip    asker   ve  esir   alınan   Yunanlı   General  Tirikopis' i  esir    eden  manganın    başındaki    Ali    ÇAVUŞ  tur   o  .Sahi    onu,  Datçamızda biz   akrabalarından    başka   kaç   kişi  hatırlar.     .Elbette    Üç  oğlundan   olan  üç  ALİ  torunlarından   başka. Bir    vefa   örneği   olak,çifte  GAZİ    diyeceğim   sevgili   Rahmetli  Ali   Amcamın    ismi  , Karaköyde    bir   sokakta  anılmayı   hak    etmiyor mu.? İlgili  makamların   takdirlerine.!!!!! 

Onun   mezar  taşındaki    veciz söz   hepimizin  kulağına  küpe    olsun.;

DOSTU   SAĞLIĞINDA  KAZAN,SON  DURAK  KARA  TOPRAK.

Rahmetle   şükranla   hatırlayalım.

SAĞLICAKLA

Ben susadım sular isterim,
Su deresi nereye gelir gösterin,
Ben ellerin kahrını çekemedim
Ben ille kendi yarımı isterim.

    Amanın yaylaların ormanı
    Bulunur mu yangınların dermanı

Şu dağların kekliğini av ettim,
Bir yosmayı kendime yar ettim,
Ey sevdiğim ben nerelere gidem, 
Günlerimi sen başıma yıl ettin.

    Amanın yaylaların ormanı
    Bulunur mu yangınların dermanı.

ULA yöresi türküsüdür. Ali Rıza Zorlu’ya aittir. Yeni sayılır. 70 yıllık bir türküdür. Belli bir olaya bağlı olarak yakılmamıştır. Güzelleme denilen türdedir.
    1942 yılında Muzaffer Sarısözen tarafından Ali Rıza Zorlu’dan alınarak, TRT müzik dairesi ne kaydedilmiştir. Türkü notaya da alınmıştır.