19-11-2020 16:58 GÜNDEM

YA­ŞA­MIN TEMEL KAY­NAK­LA­RI: TOP­RAK VE SU

DATÇA HABER - Bu yıl 16-22 Kasım ta­rih­le­ri­ni kap­sa­yan Eroz­yon­la Mü­ca­de­le Haf­ta­sı'nı 'Top­rak ve Su' te­ma­sıy­la kar­şı­la­yan TEMA Vakfı, hafta bo­yun­ca tüm Tür­ki­ye'de çev­ri­mi­çi et­kin­lik­ler ve eği­tim­ler dü­zen­li­yor. Tür­ki­ye'de top­rak bo­zu­lu­mu­nun en önem­li se­bep­le­rin­den bi­ri­nin eroz­yon ol­du­ğu­nu söy­le­yen TEMA Vakfı Yö­ne­tim Ku­ru­lu Baş­ka­nı Deniz Ataç, top­rak­la­rı­nın büyük kıs­mı­nın eroz­yon teh­li­ke­si al­tın­da ol­du­ğu ül­ke­miz­de, top­rak ve su iliş­ki­si­nin öne­mi­ne dik­kat çe­ki­yor

YA­ŞA­MIN TEMEL KAY­NAK­LA­RI: TOP­RAK VE SU
Ku­rul­du­ğu gün­den iti­ba­ren başta top­rak olmak üzere tüm doğal var­lık­la­rın ko­run­ma­sı ama­cıy­la ça­lı­şan TEMA Vakfı, her yıl Kasım ayı­nın üçün­cü haf­ta­sı kut­la­nan Eroz­yon­la Mü­ca­de­le Haf­ta­sı­nı bu yıl 'Top­rak ve Su' te­ma­sıy­la kar­şı­lı­yor.
 
TEMA Vakfı Yö­ne­tim Ku­ru­lu Baş­ka­nı Deniz Ataç Tür­ki­ye top­rak­la­rı­nın büyük bir kıs­mı­nın eroz­yon teh­di­di al­tın­da ol­du­ğu­nu vur­gu­la­dı. Bu se­bep­le top­ra­ğı ko­ru­yan uy­gu­la­ma­la­rın art­ma­sı ge­rek­ti­ği­ni be­lir­ten Ataç, “Top­rak ve su ya­şa­mın iki temel kay­na­ğı­dır. Ancak bugün in­san­la­rın et­ki­le­riy­le top­rak ve su var­lık­la­rı önem­li so­run­lar­la karşı kar­şı­ya. Top­rak, onu ko­ru­yan bitki ör­tü­sü­nün tah­rip edil­me­si se­be­biy­le eroz­yo­na uğ­ru­yor. Tür­ki­ye'de top­rak bo­zu­lu­mu se­bep­le­ri­nin ba­şın­da hâlâ eroz­yon ge­li­yor. Eroz­yon­la top­ra­ğın en ve­rim­li kısmı olan üst top­rak ta­şı­nı­yor. Top­ra­ğın ve­rim­li­li­ği, bi­yo­lo­jik çe­şit­li­li­ği, su tutma ve kar­bon de­po­la­ma ka­pa­si­te­si aza­lı­yor. Bu­gü­nün ve ge­lecek ku­şak­la­rın gıda ve su ih­ti­ya­cı­nın kar­şı­lan­ma­sı, iklim de­ği­şik­li­ğiy­le mü­ca­de­le edil­me­si için eroz­yo­nun kont­rol al­tı­na alın­ma­sı ge­re­ki­yor” dedi.
Su var­lık­la­rı­nı ko­ru­ma­nın öne­mi­ne de de­ği­nen Ataç; “Her geçen gün su var­lık­la­rı­mı­zın üze­rin­de­ki baskı ar­tı­yor ve su­la­rı­mız mik­tar, kim­ya­sal ka­li­te ve eko­lo­jik açı­dan kötü du­ru­ma doğru gi­di­yor. Dün­ya­da­ki su var­lık­la­rı iklim de­ği­şik­li­ği, nüfus ar­tı­şı ve çevre kir­li­li­ği gibi bas­kı­lar ne­de­niy­le iler­le­yen za­man­lar­da çok daha kri­tik bir ko­nu­ma ge­lecek. Bu ne­den­le su üre­ti­min­de tar­tı­şıl­maz önemi olan or­man­lar ve mera alan­la­rı ko­run­ma­lı. Bu­nun­la bir­lik­te yer altı ve yer üstü su­la­rı­mız, ka­li­te­si­ne etki eden her türlü kir­le­ti­ci de­şar­jın­dan ko­run­ma­lı. Sür­dü­rü­le­bi­lir su kul­la­nım­la­rı için havza ba­zın­da etkin plan­la­ma ve yö­ne­tim me­ka­niz­ma­la­rı ha­ya­ta ge­çi­ril­me­li, plan­lar­da­ki ön­lem­ler ve mev­zu­at etkin uy­gu­lan­ma­lı” di­ye­rek için­de bu­lun­du­ğu­muz kü­re­sel sal­gın ko­şul­la­rın­da, ye­ter­li ve temiz suya eri­şi­min ne kadar ha­ya­ti ol­du­ğu­nu bir kere daha ha­tır­lat­tı.
Her yıl bir fut­bol sa­ha­sı kadar alan­dan yak­la­şık 2 ton top­rak de­niz­le­re ka­rı­şı­yor!
Top­ra­ğı ko­ru­yan uy­gu­la­ma­la­rın eroz­yo­nun şid­de­ti­ni azalt­tı­ğı­nı ifade eden Ataç; “Tür­ki­ye'de her yıl 642 mil­yon ton top­rak eroz­yo­na uğ­rar­ken, 154 mil­yon ton top­rak akar­su­lar­la de­niz­le­re ta­şı­nı­yor. Diğer bir ifade ile her yıl yak­la­şık bir hek­tar ara­zi­den (bir fut­bol sa­ha­sın­dan biraz daha büyük bir alan­dan) 2 ton top­rak de­niz­le­re ta­şı­nı­yor. Hal­bu­ki 1 san­ti­met­re top­ra­ğın oluş­ma­sı için 500 yıl ge­re­ki­yor. Kay­bo­lan top­ra­ğın yanı sıra, eroz­yon se­be­biy­le top­ra­ğın besin ele­ment­le­ri ba­kı­mın­dan en zen­gin kısmı olan üst top­rak ta­şın­dı­ğın­dan, kalan top­rak­ta­ki besin ele­ment­le­ri aza­lı­yor. Bu ne­den­le kim­ya­sal gübre
kul­la­nı­mı­na olan ih­ti­yaç ar­tı­yor. Kim­ya­sal gübre kul­la­nı­mı­nın art­ma­sı su­la­rı kir­le­ti­yor, akar­su­lar ve göl­ler­de bi­yo­lo­jik çe­şit­li­lik kay­bı­na neden olu­yor. Rüz­gar eroz­yo­nuy­la ta­şı­nan top­rak toz­la­rı in­san­lar­da so­lu­num yolu has­ta­lık­la­rı başta olmak üzere çe­şit­li has­ta­lık­la­ra neden olu­yor” di­ye­rek eroz­yon­la mü­ca­de­le ça­lış­ma­la­rı­nın ya­şam­sal önemi bu­lun­du­ğu­nu be­lirt­ti.
 
Ataç, eroz­yon­la mü­ca­de­le için ya­pıl­ma­sı ge­re­ken­le­ri ise; “Top­ra­ğın eroz­yo­na karşı ko­run­ma­sın­da üze­rin­de­ki bit­ki­le­rin çok büyük rolü bu­lu­nu­yor. Üze­rin­de­ki bitki ör­tü­sü tah­rip edil­miş ve eği­min yük­sek ol­du­ğu alan­lar eroz­yo­nun en çok gö­rül­dü­ğü ara­zi­ler­dir. Top­rak­la­rı­mı­zı örten bitki ör­tü­sü­nün ar­tı­rıl­ma­sı için ağaç­lan­dır­ma ça­lış­ma­la­rı, mera ıslah ça­lış­ma­la­rı ve tarım ara­zi­le­rin­de top­ra­ğı ko­ru­yan uy­gu­la­ma­la­rın ya­pıl­ma­sı ge­re­ki­yor. Eğim­li ara­zi­ler­de top­ra­ğı ve suyu ye­rin­de tutan te­ras­la­ma, ağaç­lan­dır­ma ve bit­ki­len­dir­me; ta­rım­sal ara­zi­ler­de eş­yük­sel­ti eğ­ri­le­ri­ne pa­ra­lel sürüm, daha az top­rak iş­le­me ve şe­rit­va­ri ekim ça­lış­ma­la­rı ya­pıl­ma­sı eroz­yo­na karşı top­ra­ğın ko­run­ma­sı için büyük önem ta­şı­yor” söz­le­riy­le özet­le­di 
Umut Yeşertiyoruz!    TEMA Vakfı

Bu haber 845 defa okunmuştur.

Etiketler :
HABERE YORUM YAZIN

DİĞER GÜNDEM HABERLERİ
Çok Okunan Haberler
Köşe Yazarları
Anketimize Katılın

Web sitemize nasıl ulaştınız?

Reklam
Tavsiye
Arama Motorları
Diğer